[డా. చీనేపల్లి రవిశంకర గారి ‘అహం బీజప్రదః పితా’ అనే వ్యాసాన్ని అందిస్తున్నాము.]
భగవద్గీతలో, కృష్ణుడు 14వ అధ్యాయంలో 3 మరియు 4 శ్లోకాలలో తాను బీజమును ఇచ్చే తండ్రి అని తెలిపాడు. దానిని వ్యక్తిగత ఆత్మలతో కలిపాడు. తద్వారా అన్ని జీవులు జన్మిస్తాయి.
14వ అధ్యాయము: గుణత్రయ విభాగ యోగము 3 & 4
మమ యోనిర్మహద్బ్రహ్మ తస్మిన్గర్భం దధామ్యహమ్
సంభవః సర్వభూతానాం తతో భవతి భారత (3)
సర్వయోనిషు కౌంతేయ మూర్తయః సంభవంతి యాః
తాసాం బ్రహ్మ మహద్యోనిః అహం బీజప్రదః పితా (4)
ఈ యొక్క సమస్త భౌతిక ప్రకృతి, గర్భము. దానిలో నేను వేర్వేరు ఆత్మలను ప్రవేశపెడుతాను, ఆ విధంగా సమస్త జీవభూతములు జనిస్తాయి. ఓ కుంతీ పుత్రుడా, పుట్టిన సమస్త జీవ రాశులకు, ఈ భౌతిక ప్రకృతియే గర్భము మరియు నేనే బీజమును ఇచ్చే తండ్రిని.
జీవశాస్త్రం ప్రకారం, జీవితం అనేది ఒక సజీవి యొక్క లక్షణం. ఇది దాని పెరుగుదల, జీవక్రియ, ఉద్దీపనలకు ప్రతిస్పందించడం, స్వీకరించడం మరియు పునరుత్పత్తి చేసే సామర్థ్యం ద్వారా చనిపోయిన జీవి లేదా నిర్జీవ వస్తువు నుండి వేరు చేస్తుంది. ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో నివసించే జీవులు కూడా ఆ నిర్దిష్ట ప్రాంతానికి జీవం అవుతాయి. జీవితం అంటే జననం మరియు మరణం మధ్య కాలం. భూమిపై జీవితం యొక్క మూలం సైన్స్ యొక్క గొప్ప రహస్యాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. భూమిపై జీవితం యొక్క మూలానికి వివిధ సమాధానాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. అయితే, ఇవన్నీ ఈ రోజు వరకు ధృవీకరించబడలేదు. మనం మొదట మొదటి జీవన రూపాలు, నీరు, రసాయన శాస్త్రాన్ని పెంపొందించిన భౌగోళిక రసాయన పరిస్థితులు, మన గ్రహంపై జీవితం ఉద్భవించడానికి అనుమతించిన రసాయన ప్రతిచర్యలకు సహాయపడిన ఉష్ణోగ్రత చక్రాలను కనుగొనాలి. ఈ మరియు ఇతర ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడం ఒక సవాలుగా మిగిలిపోయింది ఎందుకంటే జీవితం ఉద్భవించింది భూమి యొక్క ప్రారంభ చరిత్ర యొక్క ఎక్కువగా తెలియని ఉపరితల పరిస్థితులలో కావడమే కారణము. శాస్త్రవేత్తలు భూమిపై జీవితం యొక్క మూలం గురించి అనేక సిద్ధాంతాలను ప్రతిపాదించారు. జీవితం యొక్క మూలానికి సంబంధించిన కొన్ని ప్రసిద్ధ సిద్ధాంతాలుః
స్పాంటేనియస్ జనరేషన్ ఆఫ్ లైఫ్ సిద్ధాంతం (Theory of Spontaneous Generation of Life)
ఈ సిద్ధాంతం క్రీస్తుపూర్వం 350లో ప్రతిపాదించబడింది. అరిస్టాటిల్ కీటకాలు, పురుగులు మరియు ఎలుకలు కూడా దుమ్ము, దుమ్ము వంటి పదార్థాలు లేదా కుళ్ళిపోయిన ఆహారం నుండి ఆకస్మికంగా తలెత్తవచ్చు అని ఆయన నమ్మాడు. మంచు, మట్టి, మరియు నుండి ఇతర ప్రాణములేని పదార్థాల నుండి ఆకస్మికంగా కొన్ని జంతువులు ఉద్భవించవచ్చని ఆయన నమ్మాడు. ఇప్పుడు ఈ సిద్ధాంతానికి మద్దతు లేదు.
ఆదిమ సూప్ సిద్ధాంతం (The Primordial Soup Theory)
1920లలో రష్యాకు చెందిన అలెగ్జాండర్ ఒపారిన్ మరియు బ్రిటిష్ జన్యు శాస్త్రవేత్త జాన్ హాల్డేన్ స్వతంత్రంగా ప్రతిపాదించిన ఆదిమ సూప్ సిద్ధాంతం బహుశా జీవితం యొక్క మూలానికి ప్రధాన శాస్త్రీయ వివరణ. ప్రాథమిక సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు ఒక రకమైన రసాయన ‘సూప్’ లో ఏర్పడ్డాయని, ఇది చివరికి జీవితం యొక్క పరిణామానికి దారితీసిందని సిద్ధాంతం సూచిస్తుంది.
హైడ్రోథర్మల్ వెంట్ సిద్ధాంతం (Hydrothermal Vent Theory)
1993లో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాలోని నాసా జెట్ ప్రొపల్షన్ లాబొరేటరీ (జెపిఎల్) కి చెందిన జియోకెమిస్ట్ మైఖేల్ రస్సెల్ ప్రతిపాదించిన ఈ సిద్ధాంతం, మహాసముద్రాల లోతులలోని హైడ్రోథర్మల్ వెంట్స్ (వేడి నీటి ద్వారములు) పక్కన జీవితం ప్రారంభమై ఉండవచ్చని పేర్కొంది. సముద్రపు అడుగుభాగంలోని ద్వారాలు హైడ్రోథర్మల్ వెంట్స్ ద్వారా ఖనిజాలు అధికంగా ఉండే వేడి నీటి బుడగలు బయటకు వస్తాయి. నీటి ఉష్ణోగ్రత 700°F లేదా 370°C కు చేరవచ్చు. ఇవి నిర్మాణాత్మక టెక్టోనిక్ ప్లేట్ సరిహద్దులకు దగ్గరగా 2,500-3,000 మీటర్ల లోతులో ఉన్నాయి. కరిగిన కార్బన్, హైడ్రోజన్ మరియు నత్రజని ఈ లోతైన సముద్ర ద్వారాల లోపల కేంద్రీకృత పాకెట్స్లో చిక్కుకున్నాయని సిద్ధాంతం చెబుతోంది. ఇతర ఖనిజాలు మరియు రసాయనాలు
ప్రతిస్పందన ఉత్ప్రేరకాలు చివరికి ఆదిమ సూప్ సిద్ధాంతం కోసం ప్రతిపాదించిన విధమైన ప్రక్రియకు దారితీశాయి. నేటికీ, ఈ ద్వారాలు లోతైన సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలకు స్వర్గధామాలు.
తీవ్రస్థాయిలో జీవము – హైడ్రోథర్మల్ వెంట్స్
మట్టి ఆధారిత జీవితం యొక్క మూలం (Clay based origin of life)
1980లలో స్కాటిష్ సేంద్రీయ రసాయన శాస్త్రవేత్త అలెగ్జాండర్ గ్రాహం కైర్న్స్-స్మిత్ (Alexander Graham Cairns-Smith) ప్రతిపాదించిన ఒక సిద్ధాంతం ప్రకారం, మొదటి సంక్లిష్ట సేంద్రీయ అణువులు ఒక నమూనాను నిర్మించడానికి బంకమట్టిని పరంజాగా లేదా వేదికగా ఉపయోగించి ఉండవచ్చు. 1980లలో స్కాటిష్ సేంద్రీయ రసాయన శాస్త్రవేత్త అలెగ్జాండర్ గ్రాహం కైర్న్స్-స్మిత్ ప్రతిపాదించిన ఒక సిద్ధాంతం ప్రకారం, మొదటి సంక్లిష్ట సేంద్రీయ అణువులు ఒక నమూనాను నిర్మించడానికి బంకమట్టిని పరంజాగా లేదా వేదికగా ఉపయోగించి ఉండవచ్చు.మట్టిలో ఉండే ఖనిజ స్ఫటికాలు సేంద్రీయ అణువులను నిర్మాణాత్మక నమూనాలుగా క్రమబద్ధీకరించి ఉండవచ్చు.చివరికి, సేంద్రీయ అణువులు తమను తాము వ్యవస్థీకరించుకునే ఈ పనిని చేపట్టాయి.
మంచు ఆధారిత జీవితం యొక్క మూలం (Ice based origin of life)
ఈ ఆలోచనను 1920లలో USSR లోని అలెగ్జాండర్ ఒపారిన్ మరియు బ్రిటిష్ జన్యుశాస్త్రవేత్త జెబిఎస్ హాల్డేన్ స్వతంత్రంగా పనిచేస్తున్న ఇద్దరు పరిశోధకులు ప్రతిపాదించారుభూమిపై జీవితం ఏర్పడటంలో మంచు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించిందనేది సిద్ధాంతం. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, సుమారు మూడు వందల కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం, భూమిపై ఉన్న పెద్ద మొత్తంలో మంచు అతినీలలోహిత (UV) కాంతి యొక్క విధ్వంసక ప్రభావాల నుండి ఏర్పడిన ప్రారంభ సేంద్రీయ అణువులను రక్షించ బడినది. సుమారు మూడు వందల కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం, పెద్ద మొత్తంలో మంచు అతినీలలోహిత కాంతి ద్వారా జరిగే నాశనం నుండి ప్రారంభ సేంద్రీయ అణువులను రక్షించడానికి సహాయపడింది. అదే సమయంలో, ‘యూటెక్టిక్ ఫ్రీజ్-థా’ (Eutectic Freeze-Thaw) అని పిలువబడే భౌతిక ప్రక్రియ ద్వారా సేంద్రీయ అణువులు నీటి వనరులలో కేంద్రీకరించడానికి కూడా మంచు సహాయపడింది. ఈ పద్ధతిలో, పదేపదే గడ్డకట్టడం మరియు మంచు కరిగించడం వలన భూమి గ్రహం మీద జీవం ఏర్పడటానికి సేంద్రీయ అణువుల మధ్య అవసరమైన రసాయన పరిస్థితులను మంచు సులభతరం చేసింది.
ఆర్ఎన్ఏ ప్రపంచ పరికల్పన (RNA World Hypothesis)
ఆదిమ, పూర్వ-జీవిత ప్రపంచంలో, ప్రారంభ రైబోస్ న్యూక్లియిక్ యాసిడ్ (RNA) తంతువులు జీవ అవిర్భవానికీ పునాదులు వేస్తూ, ప్రతిరూపణను ఉత్ప్రేరకం చేసి ఉండవచ్చు అని ఉన్నాయని పరికల్పన సూచిస్తుంది.
సిద్ధాంతం ప్రకారం, RNA అణువులు ప్రతిరూపం చేసినప్పుడు ఒక రకమైన “సహజ ఎంపిక” కు గురయ్యాయి. ఫలితంగా మరింత సమర్థవంతంగా ప్రతిరూపం చేసిన క్రమాలు మరింత సాధారణం అయ్యాయి. చివరికి, జన్యు నిల్వ మరియు ఉత్ప్రేరకం యొక్క RNA యొక్క ద్వంద్వ పాత్ర విభజించబడి డియోక్సిరిబోజ్ న్యూక్లియిక్ యాసిడ్ (DNA) మరింత స్థిరమైన జన్యు నిల్వగా మారింది. ప్రోటీన్ సంశ్లేషణకు ఆర్ఎన్ఏ ప్రధాన ఉత్ప్రేరకంగా మారింది. ముఖ్యంగా ఈ రోజు జీవన విధుల్లో ఆర్ఎన్ఏ యొక్క కీలక పాత్రను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఇది చాలా అర్థవంతమైన విషయం.
పురజీవ శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయాలు (Palaeontologists’ Views)
పాలియోంటాలజిస్ట్ శంకర్ ఛటర్జీ, హార్న్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ జియోసైన్సెస్ అండ్ పాలియోంటాలజీ, టెక్సాస్ టెక్ యూనివర్శిటీ, టెక్సాస్, USA (2013) ఉల్క మరియు కామెట్ దాడులు బహుశా జీవితం యొక్క మూలం కోసం ముడి పదార్థాలను తీసుకువచ్చి మన గ్రహం మీద జీవితానికి సరైన పరిస్థితులను సృష్టించాయని సూచిస్తున్నాయని అభిప్రాయపడ్డాడు 450 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం భూమి ఏర్పడినప్పుడు, అది జీవులకు నివాసయోగ్యంగా లేదు. సుమారు 450 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం భూమి ఏర్పడినప్పుడు, అది జీవులకు నివాసయోగ్యంగా ఉండేది కాదు.ఇది విస్ఫోటనం చెందుతున్న అగ్నిపర్వతాలు, వర్షం లాగా కురుస్తున్న ఉల్కలు మరియు వేడి, హానికరమైన వాయువులతో మరిగే మూసలా ఉండేది. వంద కోట్ల సంవత్సరాల తరువాత, ఇది అన్ని జీవులకు పూర్వీకులైన సూక్ష్మజీవులతో నిండిన నీటి గ్రహంగా మారింది. విశ్వంలో పెరుగుతున్న సంక్లిష్టత నాలుగు పెద్ద దశలలో జీవితం ప్రారంభమైందని ఛటర్జీ అభిప్రాయపడ్డారు. అవి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయిః
- అంతరిక్ష సంబంధమైన (కాస్మిక్-cosmic),
- భౌగోళిక (Geological),
- రసాయనిక (Chemical) మరియు చివరకు
- జీవ సంబంధమైన (Biological) గా ఉన్నాయి.
అగ్నిపర్వతం యొక్క ముఖం / క్రేటర్ బేసిన్ జీవానికి మూసగా ఉండవచ్చు.
పెరుగుతున్న సంక్లిష్టత యొక్క 4 పెద్ద దశలలో జీవితం యొక్క మూలం గురించి పాలియోంటాలజిస్టుల దృక్పథం.
పాన్స్పెర్మియా (Panspermia)
గ్రీకు పాన్ అంటే ‘అన్నీ’ మరియు స్పెర్మా అంటే ‘విత్తనం’. పాన్స్పెర్మియా సిద్ధాంతం ప్రకారం, జీవం లేదా దాని ప్రాథమిక నిర్మాణ విభాగాలు విశ్వంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు. సిద్ధాంతం ప్రకారం, విశ్వం అంతటా జీవం ఉందని పరికల్పన పేర్కొంది. అంతరిక్ష ధూళి, ఉల్కలు, గ్రహశకలాలు, తోకచుక్కలు మరియు గ్రహశకలాల ద్వారా విత్తనాలు పంపిణీ చేయబడ్డాయి. అలాగే సూక్ష్మజీవులను మోసుకెళ్లే అంతరిక్ష నౌక ద్వారా కుడా సంభవించి ఉండవ చ్చు. పాన్స్పెర్మియా నాలుగు రకాలుగా సంభవించవచ్చు.
1. సాంప్రదాయ పాన్స్పెర్మియా పరికల్పన (స్వాంటే అర్హేనియస్, 1909) Classical Panspermia Hypothesis (Svante Arrhenius, 1909)
ఇది నక్షత్రాల నుండి రేడియేషన్ ఒత్తిడి ద్వారా అంతరిక్షం ద్వారా బ్యాక్టీరియా బీజాంశాల బదిలీని ప్రతిపాదిస్తుంది.
2. లిథో పాన్స్పెర్మియా (Litho Panspermia)
లిథో పాన్స్పెర్మియా (గ్రీకు లిథో అంటే ‘రాయి’) గ్రహాల మధ్య బదిలీ సమయంలో జీవులకు ఆతిథ్యం ఇచ్చే ఉల్కలు, తోకచుక్కలు, గ్రహశకలాలు వంటి రాళ్ల ద్వారా జీవుల బదిలీ జరుగుతుందని పరికల్పన భావిస్తుంది.
3. గెలాక్టిక్ పాన్స్పెర్మియా (Galactic Panspermia)
యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని మసాచుసెట్స్లోని హార్వర్డ్-స్మిత్సోనియన్ సెంటర్ ఫర్ ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ పరిశోధకులు ఇడాన్ గిన్స్బర్గ్, అబ్రహం అవి లోబ్ మరియు మానస్వి లింగం 2018లో పాలపుంత గెలాక్సీలో సౌర వ్యవస్థలలోని గ్రహాల మధ్య జీవం మార్పిడి అవుతుందని పేర్కొంటూ ఒక అధ్యయనాన్ని విడుదల చేశారు. జీవం లేదా జీవితానికి అవసరమైన రసాయన సమ్మేళనాలు ఉల్కలు లేదా గ్రహశకలాలు వంటి ఖగోళ వస్తువుల ద్వారా సౌర వ్యవస్థలు లేదా గెలాక్సీల మధ్య పంపిణీ చేయబడుతుందని అధ్యయనం చెబుతోంది. వారు భూమి యొక్క సౌర వ్యవస్థలో కనుగొనబడిన మొట్టమొదటి ఇంటర్స్టెల్లార్ వస్తువు అయిన ఓమువామువా అనే రాతిని ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. లింగం ప్రకారం, భారీ వికిరణం మరియు కష్టమైన విశ్వ పరిస్థితులను తట్టుకోగల దృఢమైన బ్యాక్టీరియాను కలిగి ఉండే సామర్థ్యం రాళ్ళకు ఉంది.
4. డైరెక్టెడ్ పాన్స్పెర్మియా (Directed Panspermia)
డైరెక్టెడ్ పాన్స్పెర్మియా సిద్ధాంతాన్ని 1972లో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఫ్రాన్సిస్ క్రిక్ మరియు లెస్లీ ఆర్గెల్ ప్రతిపాదించారు. వారి ప్రకారం, మరొక గ్రహం నుండి తెలివైన జీవులు ఉద్దేశపూర్వకంగా భూమికి జీవితాన్ని తీసుకువచ్చాయి. అంతరిక్షంలో మనుగడ సాగించగల సూక్ష్మజీవులు మరియు జీవితానికి ఆశ్రయం కల్పించే చిన్న సౌర వ్యవస్థ వస్తువులు గ్రహాలు ఢీకొన్న తరువాత అంతరిక్షంలోకి విసిరిన శిధిలాలలో చిక్కుకుపోవచ్చని కూడా వారు ప్రతిపాదించారు. జీవ రూపాలను కలిగి ఉన్న ఈ శిధిలాలు సౌర వ్యవస్థలోని వస్తువుల మధ్య ఉల్కల ద్వారా లేదా గెలాక్సీలోని సౌర వ్యవస్థల గుండా కూడా రవాణా చేయబడతాయి. మౌట్నర్ (1997) మానవులు ఇతర గ్రహ వ్యవస్థలు, ప్రోటో-ప్లానెటరీ డిస్క్లు లేదా ఇతర గ్రహ వ్యవస్థలకు విత్తనాలు వేయాలని ప్రతిపాదించారు.
సూక్ష్మజీవులతో నక్షత్రాలను ఏర్పరుస్తున్న మేఘాలు, దాని సేంద్రీయ జన్యువు/ప్రోటీన్ జీవన రూపాలను భద్రపరచడానికి మరియు విస్తరించడానికి. హంగరీ శాస్త్రవేత్త మౌట్నర్ (1997) సేంద్రీయ జన్యు/జీవన రూపాలను భద్రపరచడానికి మరియు విస్తరించడానికి, మానవులు నక్షత్రాలు ఏర్పడే మేఘాలు ఇతర గ్రహ వ్యవస్థలలో “విత్తనాలు” వెదజల్లాలని ప్రతిపాదించారు.
5,000 సంవత్సరాల క్రితం శ్రీకృష్ణుడు ఇచ్చిన సమాచారం ఆసక్తికరంగా మరియు ఆశ్చర్యకరంగా ఉంటుంది. 1972లో నోబెల్ గ్రహీత ప్రతిపాదించిన డైరెక్టెడ్ పాన్స్పెర్మియా సిద్ధాంతంతో వివరాలు సరిపోలుతాయి. ఇతర గ్రహాలు లేదా గెలాక్సీల నుండి వచ్చిన తెలివైన నాగరికతలు భూమికి ప్రాణాన్ని తెచ్చాయని పేర్కొన్న డైరెక్టెడ్ పాన్స్పెర్మియాలో “నేను విత్తనాలు ఇచ్చే తండ్రిని” అనే ప్రకటన క్లుప్తంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
జీవితం యొక్క ఖచ్చితమైన మూలాలు మతం లేదా విజ్ఞాన శాస్త్రం ద్వారా కనుగొనబడలేదని తెలుస్తోంది. జీవితం అమూల్యమైనదని మతం, శాస్త్రం అంగీకరిస్తాయి. జీవితం ఎందుకు? అంశం గురించి సైన్స్ ఏమీ చెప్పదు. జీవితం అమూల్యమైనదని మతం, శాస్త్రం అంగీకరిస్తాయి. భూమిపై జీవాన్ని కార్బన్ ఆధారిత జీవితం అంటారు. తర్వాత బిగ్ బ్యాంగ్ (మహా విస్పోటనం) తర్వాత 10-20 కోట్ల సంవత్సరాలలో కార్బన్ మూలకం విశ్వంలో ఏర్పడి ఉండవచ్చని కొంతమంది విశ్వ శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నార కానీ ఈ పదార్థాలు ప్రారంభంలో స్వీయ-వ్యవస్థీకృత మరియు స్వీయ-ప్రతిరూప కంగా ఎలా మారాయి?
కానీ అటువంటి జీవులను మానవుల వంటి తెలివైన జీవులుగా ఎలా అభివృద్ధి చెందాయి అన్నది విశ్వంలో చాలా అరుదైన మరియు ప్రత్యేకమైన సంఘటన కావచ్చు. జీవం యొక్క మూలం పైన పేర్కొన్న సిద్ధాంతాల కలయిక వల్ల కావచ్చు లేదా ఇంకా కనుగొనబడని ప్రత్యేక యంత్రాంగం వల్ల కావచ్చు. ఐతే ఈ ప్రశ్న భవిష్యత్తులో అనేక సహస్రాబ్దాలుగా మన మనస్సులను ఆక్రమించే అవకాశం మాత్రము ఉంది.
(‘అహం బీజ-ప్రదః పితా’ అనే ఆంగ్ల వ్యాసం భవన్స్ పత్రిక ఫిబ్రవరి 16-28, 2025 సంచికలో ప్రచురించబడిందని నేను తెలియజేస్తున్నాను. ఇతర భాషలలో అనువదించి ప్రచురించడానికి నన్ను అనుమతించినందుకు ఎడిటర్ గారికి నేను కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నాను)
శాస్త్రవేత్త-D (రిటైర్డ్)
సెంట్రల్ సిల్క్ బోర్డ్, బెంగళూరు
