అంతరించిన చాకలి రేవు

[డా. నూకరాజు బెందుకుర్తి రచించిన ‘అంతరించిన చాకలి రేవు’ అనే కవితని అందిస్తున్నాము.]

చాకలి రేవు..
అది కేవలం నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక స్థలం కాదు;
కాల ప్రవాహం తీరాన నిలిచిన ఒక సామూహిక జ్ఞాపకం.

గోదారి కట్టెల నీడలో
ఒకప్పుడు బట్టలపై పడిన నీటి మోత
గ్రామ గుండె చప్పుళ్లతో సమానంగా వినిపించేది.
రాతిపై కొట్టిన చొక్కా శబ్దం
జీవితపు గందరగోళాన్ని సరిచేసే లయలా ఉండేది.

అది వృత్తి మాత్రమే కాదు;
సమాజం తనను తాను శుద్ధి చేసుకునే యజ్ఞవేదిక.
మురికి బట్టల్లో కేవలం దుమ్ము కాదు..
మనిషి శ్రమ,
కలల చెమట,
నైతిక తప్పిదాల మచ్చలు కూడా దాగి ఉండేవి.
వాటిని నీటిలో ముంచి
సూర్యుని ఎదుట ఆరబెట్టడం
ఒక దినచర్య మాత్రమే కాదు,
ఒక తత్వసాధన.

చాకలి రేవు వద్ద
బట్టలతో పాటు అహంకారాలు కూడా తడిసేవి.
ధనవంతుడి పంచె,
కూలీ కుర్తా,
పండితుడి జుబ్బా..
అన్నీ ఒకే రాతిపై సమానంగా కొట్టబడ్డాయి.
నీరు వర్ణాన్ని గౌరవించదు;
అది మలినాన్ని మాత్రమే గమనిస్తుంది.

అక్కడ సమానత్వం సహజం;
కాని గ్రామ మధ్యలో
అసమానత్వం నిర్మిత సత్యం.
నీటి ధర్మం మనిషి నేర్చుకోలేదు.

రాతిపై పడిన ప్రతి మోగు
కాలానికి వినిపించిన ఒక మంత్రం.
‘శుద్ధి’ అనే భావం
అక్కడ ఆచరణలో తత్వంగా నిలిచింది.

ఇప్పుడు ఆ రేవు ఎండిపోయింది.
యంత్రాల గుండెల్లో నీటి చక్రం తిరుగుతోంది;
కాని ఆ చక్రంలో
సంబంధాల స్వరం లేదు.

ఒకప్పుడు రేవు ఒడ్డున
స్త్రీల నవ్వులు,
పిల్లల కిలకిలలు,
పాటల పరవశం..
గ్రామం ఒకే శ్వాసగా అనుభూతి చెందేది.
ఇప్పుడు ప్రతి ఇల్లు ఒక యంత్ర ద్వీపం;
ప్రతి గది ఒక మౌన సముద్రం.

చాకలి రేవు అంతరించడం
వృత్తి ముగింపు మాత్రమే కాదు;
సామూహిక స్పృహకు ఏర్పడిన ఖాళీ.

రేవు వద్ద ప్రతి మచ్చ ఒక కథ;
ప్రతి శుభ్రత ఒక పునర్జననం.
ఇప్పుడు మచ్చలు కనబడకపోయినా,
మలినం అంతర్గతంగా పెరుగుతోంది.
బట్టలు తెల్లగా మెరుస్తున్నాయి;
మనసులు మాత్రం మసకబారుతున్నాయి.

నది ఇంకా ప్రవహిస్తోంది.
సూర్యుడు ఇంకా ఉదయిస్తున్నాడు.
బట్టలు ఇంకా మలినమవుతున్నాయి.
కాని రేవు లేదు.

ఎందుకంటే రేవు అంటే
కలిసి నిలబడి
తమ మలినాన్ని ఒప్పుకునే ధైర్యం.
శుద్ధి కావాలనే
సామూహిక సంకల్పం.

అంతరించిన చాకలి రేవు
ఇప్పుడు మన అంతరంగంలో ఒక ప్రశ్నగా నిలిచింది..
“నీ మలినం ఎక్కడ శుద్ధి చేస్తావు?”

నీటి ఒడ్డున రాతిపై శబ్దం వినిపించకపోయినా,
కాలం అనే రాతిపై
మన చరిత్ర ఇంకా కొట్టబడుతూనే ఉంది.

ఒక రోజు
మనం మళ్లీ నీటి ముందు నిలబడగలమా?
మన మచ్చలను ఒప్పుకుని
సూర్యుడి కింద ఆరబెట్టగలమా?

అప్పటివరకు
అంతరించిన చాకలి రేవు
మన మనస్సాక్షిలో
ఒక ఎండిన నది వలె
నిశ్శబ్దంగా ప్రవహిస్తూనే ఉంటుంది.