[సత్యగౌరి మోగంటి గారు వ్రాసిన ‘బోరుబావి కాడ బోర్డు’ అనే కథని అందిస్తున్నాము.]
“అరె నర్సన్నా ఇడిచిపెట్టురా నాగలి.”
ఎండ మండిపోతాంది. సూరీడు నెత్తిమీద నిలవడ్డడు. నేల సలసల కాగుతాంది.
ఊరు గుండ్లపల్లి. వరంగల్ దిక్కు.
నర్సన్నకు 28 ఏండ్లు. డిగ్రీ పాసైండు. కానీ హైదరాబాద్ పోలే.
“నాన్నా, నేను ఊర్లనే ఉంటా” అన్నడు.
నాన్న మల్లన్న తిట్టిండు “ఏందిరా నీ మొద్దు బుర్ర. పట్నంల నెలకు 25 వేలు ఇస్తరు. ఇక్కడ ఎండల పడి సచ్చేదా?”
నర్సన్న మాట్లాడలే, గునపం తీసుకున్నడు. బోరుబావి కాడికి పోయిండు.
300 అడుగులు తవ్విండ్రు. చుక్క నీళ్ళు లేవు. మోటర్ తుప్పు పట్టింది.
పక్కన బండ మీద కూసుండు. చెమట తుడుచుకుంటాండు.
అంతల ఆడికొచ్చింది లచ్చవ్వ.
ఊర్ల అందరికీ అవ్వనే. 70 ఏండ్లుంటాయి. నడుము వంగింది గానీ, నోరు మాత్రం కత్తిలెక్క.
“ఏందిరా నర్సిగా.. బావిల సూస్తున్నవ్? సూసినంత మాతరాన నీళ్ళు పుట్టుకురావు” అని పకపకా నవ్వింది.
నర్సన్న లేచిండు. “అవ్వా, ఈ బోరు ఎండిపోయింది. మన ఊర్ల అందరి బోర్లు ఇంతే. ఇగ పంటలు ఎట్ల?”
లచ్చవ్వ చీర కొంగు నడుముకు సుట్టింది.
“ఒరేయ్, మీ తాత కాలంల ఈ బోరు లేదు. అయినా మూడు పంటలు పండించిండ్రు. ఎట్లనో తెలుసా?”
“ఎట్ల అవ్వా?”
“వాన నీళ్ళు ఒడిసిపట్టిండ్రు, చెరువు నింపిండ్రు. వాగు కడితే ఆపిండ్రు. ఇప్పుడు మీరు బోరు మీద పడి సచ్చిపోతున్నారు.”
నర్సన్నకు లైటు వెలిగింది.
ఊర్ల సర్పంచ్ దగ్గరికి పోయిండు.
సర్పంచ్ సాయిలు.
ఫుల్లుగా తాగి ఉంటడు.
“సార్, మన ఊరి చెరువు పూడిక తీయిద్దాం. నీళ్ళు నిలుస్తయ్” అన్నడు.
సాయిలు నవ్విండు. “పైసలు ఎవరిస్తరు బే? నీ అయ్య ఇస్తడా? ప్రభుత్వం ఇస్తేనే కదా.”
నర్సన్నకు కోపం వచ్చింది, కానీ తిట్టలే. ఊర్ల కుర్రకారుని పోగేసిండు.
10 మంది అయిండ్రు.
అందరూ డిగ్రీ, ఇంటర్ ఫెయిల్. పబ్జీ ఆడుతూ కూసున్నోళ్ళు.
“అరే, ఫోన్ పక్కన పెట్టుండ్రి. ఆదివారం ఒక్కరోజు శ్రమదానం చేద్దాం. చెరువుల పూడిక తీస్తే మనకే లాభం” అన్నడు.
మొదట నవ్విండ్రు.
“నర్సన్నకు పిచ్చి పట్టింది” అన్నరు.
కానీ నర్సన్న మొదలు పెట్టిండు.
ఒక్కడే పార పట్టిండు. తెల్లారి 5 గంటలకు.
ఊరోళ్ళు చూసిండ్రు.
“బీటెక్ లేదు, బీఎస్సీ లేదు. కానీ బుర్రుంది బిడ్డకు” అన్నరు.
మెల్లగా ఒక్కొక్కరు వచ్చిండ్రు. పారలు, గునపాలు పట్టిండ్రు. ఆడోళ్ళు బతుకమ్మ పాటలు పాడుతూ మట్టి ఎత్తిండ్రు.
15 రోజులకు చెరువు లోతైంది. 10 అడుగులు తీశారు.
జూన్ నెల, తొలకరి వాన. సర్రున కురిసింది.
ఊరంతా సంబురం. చెరువు నిండింది.
అలుగు పారింది.
లచ్చవ్వ చెరువు గట్టు మీద నిలవడి ఏడ్చింది.
“నా బిడ్డలారా, 20 ఏండ్ల తర్వాత నిండిన చెరువు సూస్తున్నా.” అంది ఆనందంతో.
***
అప్పుడు మొదలైంది కథ.
పక్కూరు దళారీ వెంకటి వచ్చిండు.
“ఒరేయ్, వరి వేస్తే ఏమొస్తది? క్వింటాల్ 2000. ఖర్చులు పోను ఏమీ మిగలదు. మొక్కజొన్న వెయ్యుండ్రి. కంపెనీ వాళ్ళు కొంటరు.”
ఊరోళ్ళు నమ్మిండ్రు. అందరూ మొక్కజొన్న వేసిండ్రు.
నర్సన్న మాత్రం వద్దన్నడు.
“అన్నా, ఒక్క పంట మీద పడితే దెబ్బతింటం. సగం చోట్ల కూరగాయలు వేద్దాం. టమాటా, బెండకాయ, వంకాయ.”
ఎవులు వినలే. “నీకు ఏం తెలుసురా” అన్నరు.
3 నెలల తర్వాత మక్కజొన్న కోతకొచ్చింది.
క్వింటాల్ రేటు 1300. కంపెనీ వాళ్ళు రాలే.
ఊరోళ్ళు తలలు పట్టుకున్నరు.
“అయిపోయిందిరా. అప్పులు ఎట్ల తీర్తం?”
నర్సన్న మాత్రం టమాటా, మిర్చి అమ్మిండు. వారానికి 2 సార్లు వరంగల్ మార్కెట్కు పోయిండు.
కిలో 40 రూపాయలు. నెలకు 20 వేలు మిగిలినయ్.
ఊరి చివర మీటింగ్ పెట్టిండ్రు.
సాయిలు సర్పంచ్ కూడా వచ్చిండు. తాగలేదు.
“నర్సన్నా, నువ్వే నయం బిడ్డా. మేము దెబ్బతిన్నం” అన్నరు.
నర్సన్న లేచిండు. “అన్నలారా, తిట్టుకుంటే కడుపు నిండదు. ఇగనన్న మారదాం. చెరువు నీళ్ళు ఉన్నయ్. డ్రిప్ పెట్టుకుందాం. ప్రభుత్వం సగం పైసలు ఇస్తది. ఒకటే పంట వద్దు, 4 రకాలు వేద్దాం. ఒకటి పోతే ఇంకోటి ఉంటది. యూట్యూబ్ సూద్దాం. పట్నంల పిల్లలు ఫోన్ల బొమ్మలు సూత్తరు. మనం వ్యవసాయం సూద్దాం. దళారీకి అమ్మద్దు 10 మంది రైతులు కలిసి డైరెక్ట్ హైదరాబాద్ రైతు బజార్ల అమ్ముదాం. ఆటో కిరాయి పంచుకుందాం.”
లచ్చవ్వ లేచింది.
“ఒరేయ్ నర్సిగా, నీ మాట వింటే మా కడుపు నిండుతదిరా. కానీ మా కొడుకులు వింటరా?”
నర్సన్న నవ్విండు.
“అవ్వా, కొడుకులు వినకపోతే కోడళ్ళతో చెప్తా. ఆడోళ్ళు మారితే ఇల్లు మారుతది.”
***
6 నెలలు తిరిగేసరికి గుండ్లపల్లి మారిపోయింది. ప్రతి పొలంలో డ్రిప్ పైపులు.
టమాటా, క్యాప్సికం, బీరకాయ.
ఆడోళ్ళు ‘గుండ్లపల్లి గ్రీన్స్’ అని వాట్సాప్ గ్రూప్ పెట్టిండ్రు. హైదరాబాద్లో ఫ్లాట్ల వాళ్ళు ఆర్డర్ ఇస్తరు.
నెలకు ఊర్లకు 3 లక్షలు వస్తన్నయ్.
***
ఒకరోజు కలెక్టర్ వచ్చిండు. చెరువు కట్ట మీద నిలవడిండు.
“ఎవరురా ఈ పని చేసింది?” అని అడిగిండు.
సాయిలు సర్పంచ్ ముందుకు వచ్చిండు. “సార్, నేను..” అనబోయిండు.
లచ్చవ్వ అడ్డం పడింది.. “అబద్ధం సార్. ఇది మా నర్సిగాడు చేసిండు. ఊరి కుర్రోళ్ళతో కలిసి.”
కలెక్టర్ నర్సన్న భుజం తట్టిండు.
“గుడ్ జాబ్. నీకు ‘బెస్ట్ యూత్ ఫార్మర్’ అవార్డు ఇస్తం.”
నర్సన్న దండం పెట్టిండు.
“సార్, అవార్డు వద్దు. మా బోరుబావి కాడ ఒక బోర్డు పెట్టించుండ్రి.”
“ఏం రాయాలి బోర్డు మీద?”
నర్సన్న చెప్పిండు:
“నీళ్ళు దేవుడు ఇచ్చినవి కావు, ఒడిసిపట్టుకుంటేనే మనవి. దళారీ మాట నమ్మితే నష్టం నలుగురు కలిస్తేనే కష్టం కాస్త లాభం.”
***
ఇప్పుడు గుండ్లపల్లె బోరుబావి కాడ ఆ బోర్డు ఉంది.
నర్సన్న ఇప్పుడు ‘వాటర్ వారియర్ నర్సన్న’ అయ్యిండు.
చుట్టుపక్కల 20 ఊర్లకు పోయి చెరువులు బాగు చేయిస్తుండు.
లచ్చవ్వ ముసలోళ్ళతో కథ చెప్తుంది: “ఒరేయ్, పట్నం పోయి సాఫ్ట్వేర్ కన్నా, పల్లెలో మట్టి సాఫ్ట్ చేస్తే కోటీశ్వరుడు అవుతడు.”
(సమాప్తం)
కవయిత్రి సత్యగౌరి మోగంటి వృత్తి రీత్యా ఉపాధ్యాయురాలు. ఎమ్.ఎ; బి.ఎడ్, బి.ఎల్. చదువుకున్నారు. కాకినాడకు చెందిన వీరు ప్రభుత్వ పాఠశాలలో స్కూల్ అసిస్టెంట్గా పదవీ విరమణ చేశారు. తెలుగు సాహిత్యం లోనూ, రచనావ్యాసంగంలోను అభిరుచి వున్న శ్రీమతి సత్యగౌరి, రేడియో ప్రసంగాలు, అడపాదడాపా వివిధ ప్రక్రియల్లో రచనా వ్యాసంగం చేస్తూ ప్రస్తుతం హైదరాబాదులో విశ్రాంత జీవితం గడుపుతున్నారు.
