[వెంకటేష్, సౌందర్యల ‘పవిత్రబంధం’ సినిమా విడుదలై 30 ఏళ్ళు పూర్తయిన సందర్భంగా శ్రీధర్ వాడవల్లి గారు రచించిన వ్యాసం అందిస్తున్నాము.]
వెంకటేశ్‌–సౌందర్యల నటన, ముత్యాల సుబ్బయ్య భావోద్వేగ కథనం కలసి సృష్టించిన చిరస్మరణీయ చిత్రం ఒక పెళ్లి.. ఒక ఒప్పందం.. ఒక ఏడాది గడువు! ఆ ఏడాది పూర్తయ్యాక ఏం జరుగుతుంది? ప్రేమ గెలుస్తుందా? లేక ఒప్పందమే చివరి మాట అవుతుందా?
మూడు దశాబ్దాల క్రితం ఇదే ప్రశ్నను తెలుగు ప్రేక్షకుల ముందుంచింది ‘పవిత్రబంధం’. పెళ్లిని జీవితాంతం కొనసాగే బంధంగా భావించే మన సమాజంలో.. “ఒక సంవత్సరం మాత్రమే భార్యాభర్తలుగా కలిసి ఉందాం.. ఆ తర్వాత నచ్చితే కొనసాగిద్దాం, లేదంటే విడిపోదాం” అనే ఆలోచన అప్పట్లోనే చాలా కొత్తగా అనిపించింది. కానీ ఆ వినూత్నమైన ఆలోచన చుట్టూ అల్లుకున్న కథ చివరకు ప్రేమ, బాధ్యత, నమ్మకం, పరస్పర గౌరవం విలువను ఎంతో హృద్యంగా చెప్పింది. విక్టరీ వెంకటేశ్‌ నటనకు, సౌందర్య సహజమైన అభినయానికి, దర్శకుడు ముత్యాల సుబ్బయ్య భావోద్వేగ కథనానికి అద్దం పట్టిన ఈ చిత్రం 1996 అక్టోబర్‌ 17న ప్రేక్షకుల ముందుకొచ్చింది. విడుదలై మూడు దశాబ్దాలు పూర్తవుతున్నా.. ‘పవిత్రబంధం’ పేరు వినగానే గుర్తుకొచ్చేది కేవలం ఒక సినిమా కాదు.. ఒక అనుభూతి.
కొత్తగా అనిపించిన ‘అగ్రిమెంట్‌ మ్యారేజ్‌’
వివాహం అంటే జీవితాంతం కలిసి ఉండే బంధం. కానీ ‘పవిత్రబంధం’ కథ మాత్రం అందుకు భిన్నమైన ఆలోచనతో మొదలవుతుంది. విదేశాల్లో కనిపించే ‘అగ్రిమెంట్‌ మ్యారేజ్‌’ భావనను కథకు ఆధారంగా తీసుకున్న దర్శకుడు ముత్యాల సుబ్బయ్య, దానిని భారతీయ కుటుంబ విలువలతో ముడిపెట్టారు. పెళ్లి తర్వాత ఏడాది పాటు కలిసి జీవించి.. ఆ తర్వాత ఈ బంధాన్ని కొనసాగించాలా, వద్దా నిర్ణయించుకోవాలనే షరతు కథలో కీలకంగా మారుతుంది. వినడానికి ఒక ఒప్పందంలా అనిపించినా.. ఆ ఏడాది ప్రయాణంలో ఇద్దరి మధ్య పుట్టే అనుబంధం ఆ ఒప్పందానికి అసలు అర్థాన్నే మార్చేస్తుంది.
విజయ్‌.. పెళ్లిని ఒక ప్రయోగంగా చూసిన యువకుడు
ఎస్‌.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం పోషించిన విశ్వనాథ్‌ పాత్ర ఓ సంపన్న పారిశ్రామికవేత్త. అతని ఏకైక కుమారుడు విజయ్‌ పాత్రలో వెంకటేశ్‌ కనిపించారు. విదేశాల్లో పెరిగిన విజయ్‌కు పెళ్లి, కుటుంబ బాధ్యతలపై పెద్దగా ఆసక్తి ఉండదు. జీవితాన్ని తనకు నచ్చినట్టుగా ఆస్వాదించడమే అతని లక్ష్యం. అయితే తన కొడుకు పెళ్లి చేసుకుని బాధ్యతలు తీసుకోవాలని తండ్రి పట్టుబడతాడు. చివరకు విజయ్‌ పెళ్లికి ఒప్పుకుంటాడు. కానీ తనదైన షరతుతో. “ఒక సంవత్సరం మాత్రమే కలిసి ఉంటాం. ఆ తర్వాత నచ్చితే కొనసాగిస్తాం.. లేదంటే విడిపోతాం.”
విజయ్‌ దృష్టిలో అది ఒక ప్రయోగం. కానీ అదే నిర్ణయం అతని జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చబోతోందని అతనికి తెలియదు.
రాధ.. ఒప్పందంలోకి అడుగుపెట్టి, ప్రేమలో చిక్కుకున్న అమ్మాయి
విశ్వనాథ్‌ వ్యక్తిగత కార్యదర్శి రాధ. కష్టపడి పనిచేస్తూ తన కుటుంబాన్ని పోషించే యువతి. ఆమె పాత్రలో సౌందర్య నటించారు. విజయ్‌ను పెళ్లి చేసుకోవాలనే ప్రతిపాదన మొదట రాధకు అంతగా నచ్చదు. ముఖ్యంగా ఏడాది తర్వాత విడిపోయే షరతు ఆమెను వెనక్కి తగ్గిస్తుంది. అయితే కుటుంబం ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉండటంతో చివరకు ఆ పెళ్లికి అంగీకరిస్తుంది. అక్కడి నుంచి మొదలవుతుంది అసలు కథ. విజయ్‌, రాధ భార్యాభర్తలుగా జీవితాన్ని ప్రారంభిస్తారు. మొదట్లో వారి మధ్య ప్రేమకంటే ఒక ఒప్పందం మాత్రమే ఉంటుంది. కానీ రోజులు గడిచేకొద్దీ ఆ సంబంధంలోకి స్నేహం వస్తుంది. ఆ స్నేహం క్రమంగా అనుబంధంగా మారుతుంది. విజయ్‌ ప్రమాదానికి గురైనప్పుడు రాధ చూపించే శ్రద్ధ అతని మనసులో తొలిసారి మార్పును తీసుకొస్తుంది.
అయితే.. మనసు మారడానికి సమయం పడుతుంది. ఒప్పందానికి మాత్రం గడువు ఉంటుంది.
ఒక సంవత్సరం తర్వాత.. బంధానికి అసలు పరీక్ష
ఏడాది పూర్తయ్యేసరికి విజయ్‌ తన పాత నిర్ణయాన్నే అమలు చేయాలని భావిస్తాడు. వివాహాన్ని ముగించాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. రాధ అతని జీవితాన్ని విడిచి వెళ్లిపోతుంది. అక్కడే విజయ్‌కు తాను కోల్పోయింది ఏమిటో అర్థమవుతుంది. రాధ తన జీవితంలో కేవలం ఒక ఏడాది పాటు ఉన్న భార్య కాదని.. తన జీవితానికి అర్థాన్ని ఇచ్చిన వ్యక్తి అని తెలుసుకుంటాడు. ఆమెను తిరిగి తన జీవితంలోకి తీసుకురావాలని ప్రయత్నిస్తాడు. కానీ అప్పటికే రాధ మనసు మారిపోయింది. ఒకసారి దెబ్బతిన్న నమ్మకాన్ని మళ్లీ నిర్మించడం అంత సులభం కాదని ఆమె నిర్ణయిస్తుంది.
వెంకటేశ్‌.. పాత్రలోని మార్పును అద్భుతంగా ఆవిష్కరించిన నటుడు
విజయ్‌ పాత్ర ‘పవిత్రబంధం’లో వెంకటేశ్‌కు ఒక మంచి నటనా అవకాశం. పెళ్లిని సీరియస్‌గా తీసుకోని యువకుడి నుంచి.. తన భార్య విలువను తెలుసుకున్న భర్తగా మారే వరకు పాత్రలో అనేక భావోద్వేగ దశలు ఉంటాయి.
ముఖ్యంగా పశ్చాత్తాపం, ప్రేమ, భార్యను తిరిగి పొందాలనే ఆరాటం వంటి సన్నివేశాల్లో వెంకటేశ్‌ చూపించిన హావభావాలు పాత్రను మరింత నమ్మదగినదిగా మార్చాయి.
సెంటిమెంట్‌ సన్నివేశాలను సహజంగా పండించడంలో తనకున్న ప్రత్యేకతను ఆయన మరోసారి చాటుకున్నారు.
సౌందర్య.. రాధగా గుర్తుండిపోయే అభినయం
రాధ పాత్రకు సౌందర్య నటన ప్రధాన బలం. భర్తను ప్రేమించే భార్యగా.. కుటుంబాన్ని చూసుకునే మహిళగా.. చివరకు తన ఆత్మగౌరవం కోసం ఒక నిర్ణయం తీసుకునే వ్యక్తిగా ఆమె పాత్ర అనేక భావోద్వేగాలను పలికిస్తుంది.
సౌందర్య తన సహజమైన నటనతో ఆ పాత్రను కేవలం తెరపై చూపించలేదు.. ప్రేక్షకుల ఇళ్లలోని ఒక మనిషిలా మార్చేశారు. ముఖ్యంగా మహిళా ప్రేక్షకులు రాధ పాత్రతో బలంగా అనుసంధానమయ్యారు.
ఆ సన్నివేశం.. ఇప్పటికీ గుర్తుండిపోయే ఘట్టం
‘పవిత్రబంధం’లో ప్రత్యేకంగా గుర్తుండిపోయే సన్నివేశాల్లో వెంకటేశ్‌, సౌందర్యల మధ్య వచ్చే పరస్పర నమస్కార ఘట్టం ఒకటి. సౌందర్య వెంకటేశ్‌ కాళ్లకు నమస్కరించడం.. వెంటనే వెంకటేశ్‌ కూడా ఆమె కాళ్లకు నమస్కరించడం.. భార్యాభర్తల బంధంలో ఒకరిపై మరొకరికి ఉండాల్సిన గౌరవాన్ని ఎంతో సున్నితంగా చెప్పింది.
అది కేవలం ఒక సన్నివేశం కాదు. ఆ కాలంలో ప్రేక్షకులను ఆలోచింపజేసిన భావోద్వేగ క్షణం.
వెంకటేశ్‌–సౌందర్య జోడీకి ప్రత్యేక స్థానం
వెంకటేశ్‌, సౌందర్య కలిసి నటించిన చిత్రాల్లో ‘పవిత్రబంధం’కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. వీరిద్దరి మధ్య తెరపై కనిపించిన సహజమైన అనుబంధం కథకు మరింత బలం చేకూర్చింది. ప్రేమలోని మాధుర్యం నుంచి.. అపార్థాల్లోని బాధ వరకు.. విడిపోవడంలోని వేదన నుంచి.. తిరిగి కలవాలనే ఆరాటం వరకు ప్రతి భావాన్ని ఇద్దరూ సమర్థంగా పండించారు. అందుకే ఈ జంట ప్రేక్షకులకు అంతగా కనెక్ట్‌ అయింది.
కీరవాణి సంగీతం.. కథకు తోడైన పాటలు
సినిమా భావోద్వేగాన్ని మరింత పెంచిన మరో అంశం ఎం.ఎం. కీరవాణి సంగీతం.
‘మాయదారి మాయదారి అందమా’, ‘చలి కొడతాంది’, ‘పాటంటే పాట కాదూ’, ‘ఐసలకడీ’, ‘ఓ మై డాడీ’, ‘అపురూపమైనదమ్మ ఆడజన్మ’ వంటి పాటలు అప్పట్లో ప్రేక్షకులను అలరించాయి. ముఖ్యంగా ‘అపురూపమైనదమ్మ ఆడజన్మ’ పాటకు కె.జె. ఏసుదాస్‌ గాత్రం ప్రత్యేకమైన ఆర్ద్రతను తీసుకొచ్చింది. పాటలోని భావం, ఆయన గొంతులోని భావోద్వేగం కలసి ఈ గీతాన్ని సినిమా గుర్తింపులో భాగంగా నిలిపాయి.
కథకు మాటల బలం
కథలోని భావోద్వేగాలను ప్రేక్షకులకు చేరువ చేయడంలో సంభాషణలు కూడా కీలక పాత్ర పోషించాయి. పోసాని కృష్ణమురళి అందించిన మాటలు పాత్రల స్వభావానికి తగ్గట్టుగా సాగుతూ కథలోని భావాలను మరింత బలంగా వినిపించాయి. దర్శకుడు ముత్యాల సుబ్బయ్య కథను కేవలం వినోదంగా కాకుండా.. కుటుంబ విలువలను చర్చించే విధంగా తీర్చిదిద్దారు.
నంది అవార్డుల గుర్తింపు
‘పవిత్రబంధం’ ప్రేక్షకాదరణతో పాటు అవార్డుల పరంగానూ సత్తా చాటింది. ఈ చిత్రం ఉత్తమ చిత్రంగా బంగారు నంది పురస్కారం అందుకుంది. రాధ పాత్రలో మెప్పించిన సౌందర్య ఉత్తమ నటిగా నంది అవార్డు సొంతం చేసుకున్నారు. విజయ్‌ తండ్రి విశ్వనాథ్‌గా నటించిన ఎస్‌.పీ. బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా నంది పురస్కారం అందుకున్నారు. ఇవి సినిమాకు లభించిన ప్రేక్షకాదరణకు మరో గుర్తింపుగా నిలిచాయి.
తెలుగు దాటి.. ఇతర భాషల్లోకూ
‘పవిత్రబంధం’ కథలోని భావోద్వేగం భాషా సరిహద్దులను దాటింది.
సినిమా విజయంతో ఈ కథను కన్నడ, హిందీ, తమిళం, బెంగాలీ, ఒడియా భాషల్లో రీమేక్‌ చేశారు. బంగ్లాదేశ్‌లోనూ ఈ కథ ఆధారంగా సినిమా రూపొందింది. హిందీలో ‘హమ్ ఆప్కే దిల్ మే రెహతే హై’, తమిళంలో ‘ప్రియమానవాలే’, కన్నడంలో ‘మాంగళ్యం తంతునానేన’, బెంగాలీలో ‘సాత్ పాకే బంధ’ వంటి చిత్రాలు ఈ కథకు ఇతర భాషల్లో పరిచయం తెచ్చాయి. ఒక తెలుగు కుటుంబ కథ ఇన్ని భాషల్లోకి వెళ్లడం.. దాని కథలోని భావోద్వేగం ఎంత విశ్వజనీనమో చెప్పడానికి నిదర్శనం.
మూడు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా..
‘పవిత్రబంధం’లోని నేపథ్యం మారిపోయి ఉండొచ్చు. అప్పటి జీవనశైలి, కుటుంబ పరిస్థితులు కూడా మారిపోయి ఉండొచ్చు. కానీ సినిమా చెప్పిన భావం మాత్రం ఇప్పటికీ మారలేదు. ప్రేమ ఉన్న చోటే బంధం బలపడుతుంది. నమ్మకం లేని చోట బంధం నిలవదు. పరస్పర గౌరవం లేకపోతే దాంపత్యం సంపూర్ణం కాదు.ఒక సంవత్సరం పాటు కలిసి ఉండాలనే ఒప్పందంతో మొదలైన కథ.. చివరకు జీవితాంతం నిలిచే బంధం విలువను తెలియజేసింది. వెంకటేశ్‌ నటన.. సౌందర్య ఆర్ద్రత.. ముత్యాల సుబ్బయ్య దర్శకత్వం.. కీరవాణి సంగీతం.. ఇవన్నీ కలసి ‘పవిత్రబంధం’ను ఒక విజయవంతమైన సినిమాగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక తరానికి చెందిన జ్ఞాపకంగా మార్చాయి. సినిమాలు వస్తుంటాయి.. వెళ్తుంటాయి. కొన్ని మాత్రం కాలాన్ని దాటి మనతోనే ప్రయాణిస్తాయి. ‘పవిత్రబంధం’ అలాంటి సినిమానే. విడుదలై 30 ఏళ్లు పూర్తయినా.. ఆ బంధం పవిత్రత మాత్రం ఇంకా చెక్కుచెదరలేదు.
