[మానస రెడ్డి గారు రచించిన ‘మరణం అందరినీ సమానంగా చూస్తుంది’ అనే కవితని అందిస్తున్నాము.]
ఒకప్పుడు ఒక మనిషి ఉండేవాడు,
తన రోజులను బంగారంతో కొలిచేవాడు,
తన విలువను
తనకు ఉన్న ఇళ్ల సంఖ్యతో,
తన పాదాల కింద ఉన్న భూములతో,
తాను గదిలోకి అడుగుపెట్టగానే
తలవంచే మనుషుల పేర్లతో
అంచనా వేసేవాడు.
అతనికి దూరంగా
మరో మనిషి ఉండేవాడు.
అతను తన రోజులను
వేరే విధంగా లెక్కించేవాడు.
ఒక మంచి మాట,
ఒక సహాయం చేసే చేయి,
ఒక నిజాయితీతో సంపాదించిన భోజనం,
చావని ఒక కల.
ఒకడు దీపాల వెలుగులతో నిండిన
అద్భుతమైన భవనాల్లో నడిచేవాడు,
మరొకడు అప్పుగా తీసుకున్న
ఒక చిన్న పైకప్పు కింద జీవించేవాడు.
ఒకడికి అన్నీ ఉన్నాయి,
కానీ ప్రశాంతత లేదు.
మరొకడికి చాలా తక్కువ ఉంది,
అయినా అతని హృదయంలో
కృతజ్ఞత ఒక దీపంలా వెలిగేది.
వాళ్లు రెండు వేర్వేరు దారుల్లో నడిచారు,
రెండు వేర్వేరు కలలతో జీవించారు,
‘విజయం’ అనే పదానికి
రెండు వేర్వేరు అర్థాలను కలిగి ఉన్నారు.
ప్రపంచం వారిని చూసి
తన గీతలను గీసుకుంది.
ధనవంతుడు, పేదవాడు,
గొప్పవాడు, సామాన్యుడు,
విజేత, మరచిపోయినవాడు.
కానీ ప్రపంచపు తీర్పులకు
అతీతంగా ఎక్కడో,
కాలం వారిద్దరినీ
నిశ్శబ్దంగా గమనిస్తూనే ఉంది.
ఎందుకంటే కాలం
నువ్వు ఎన్ని ఇళ్లు కట్టావని అడగదు.
ఎంతమందికి నీ పేరు తెలుసని అడగదు.
నీ గోడల మధ్య
ఎంత బంగారం దాగి ఉందని అడగదు.
అది కేవలం
ముందుకు సాగుతూనే ఉంటుంది.
ఒక శిశువు
ఖాళీ చేతులతో పుడుతుంది.
ఒక రాజు
తలపై కిరీటంతో పుడతాడు.
అయినా మొదటి శ్వాస,
చివరి శ్వాస
రెండూ ఒకే రహస్యానికి చెందుతాయి.
చివరి సాయంత్రం వచ్చినప్పుడు,
కిరీటం అక్కడే మిగిలిపోతుంది,
డబ్బు అక్కడే మిగిలిపోతుంది,
వాదనలు అక్కడే మిగిలిపోతాయి,
చివరికి మన పేరు కూడా
నెమ్మదిగా ఒక జ్ఞాపకంగా మారిపోతుంది.
మరణం పేదవాడి తలుపు
మాత్రమే తట్టదు.
అది రాజభవనం గుమ్మం వద్ద
ఆగిపోదు.
అది అధికారానికి
తలవంచదు.
పేదరికం చూసి
వెనక్కి తిరగదు.
అది బ్యాంకు ఖాతాలో
ఎంత డబ్బు ఉందో చూడదు.
డిగ్రీలు, హోదాలు,
అందం, పేరు,
ఆస్తులు
వాటి గురించి ఏమీ అడగదు.
మరణం అందరినీ సమానంగా చూస్తుంది.
కానీ జీవితం,
జీవితం మాత్రం భిన్నమైనది.
జీవితం మనకు ఒక ఎంపికను ఇస్తుంది.
మన కోసం జీవించాలా,
లేదా మనకంటే గొప్పదైన
ఏదో ఒక లక్ష్యం కోసం జీవించాలా?
గర్వపు అడుగుజాడలను వదిలి వెళ్లాలా,
లేదా దయ యొక్క అడుగుజాడలను వదిలి వెళ్లాలా?
ఎప్పటికైనా కనుమరుగయ్యే వాటి కోసం
మన రోజులను ఖర్చు చేయాలా,
లేదా మనం వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా
బతికే అవకాశం ఉన్నదాన్ని నాటాలా?
బహుశా మరణం మనకు గుర్తుచేసే
నిశ్శబ్దమైన పాఠం ఇదే.
చివరి పేజీ ఎలా ముగుస్తుందో
మనం ఎంచుకోలేము.
కానీ ఆ పేజీకి చేరుకునేలోపు
ఏమి రాయాలో మాత్రం
మనం ఎంచుకోవచ్చు.
కాబట్టి, నీకు ఒక లక్ష్యం ఉంటే,
ధైర్యంగా దాని వైపు నడువు.
ఇంకా నీకు లక్ష్యం దొరకకపోతే,
దాని గురించి సిగ్గుపడవద్దు.
ఒక్క క్షణం ఆగు.
నీ హృదయం చెప్పేది విను.
బహుశా నీ లక్ష్యం
నువ్వు దాన్ని గమనించే వరకు
నిశ్శబ్దంగా నీ కోసం
ఎదురుచూస్తూ ఉండవచ్చు.
ఎందుకంటే సూర్యుడు
ప్రతి కిటికీపై ఉదయిస్తాడు,
ఆ ఇంట్లో ఎవరు నివసిస్తున్నారో
అడగడు.
వర్షం ప్రతి పైకప్పుపై
కురుస్తుంది,
అక్కడ ఎవరు ధనవంతులో
అడగదు.
ఒక రోజు,
అదే నిశ్శబ్దం
మనందరినీ తనలో కలుపుకుంటుంది.
అప్పుడు ప్రపంచం
మన ఇంటి పరిమాణాన్ని,
మన ఆస్తుల విలువను,
మనకు లభించిన ప్రశంసలను
మరిచిపోవచ్చు.
కానీ అది గుర్తుంచుకునేది
మనం ఇచ్చిన ఆప్యాయతను,
మనం తాకిన జీవితాలను,
మనం తుడిచిన కన్నీళ్లను,
మనం పంచిన ధైర్యాన్ని,
మనం వదిలి వెళ్లిన ప్రేమను.
లక్ష్యంతో ఉన్నా,
లక్ష్యం లేకపోయినా,
మరణం అందరినీ సమానంగా చూస్తుంది.
కానీ మనం బ్రతికున్నంతకాలం,
మన జీవితాలు ఇతరులకు
మనం అందించే మంచితనంలోనే విభిన్నంగా ఉండాలి.
ఎందుకంటే మరణం
అందరికీ ఒకే ముగింపును ఇస్తుంది.
కానీ జీవితం మాత్రం
మన ప్రయాణాన్ని
అర్థవంతంగా మార్చుకునే
ఒక అందమైన అవకాశాన్ని ఇస్తుంది.
మానస రెడ్డి చిచిలీ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్కు చెందిన కవయిత్రి. ఆమె రచించిన హైకూ మరియు టాంకా కవితలు Under the Basho, Mainichi Haiku వంటి అనేక పత్రికల్లో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆమె హైకూ 2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన Touchstone Award కు నామినేట్ చేయబడ్డారు. అంతేకాకుండా, ఆమె నేరుగా జపనీస్ భాషలో కూడా హైకూ రచనలు చేసారు.
