[డా. లక్ష్మీ రాఘవ రచించిన ‘నాన్నమ్మ తర్కం’ అనే కథని పాఠకులకు అందిస్తున్నాము.]
ఆలస్యంగా లేచిన కార్తీక్ కనిపించిన వెంటనే “టిఫిన్ రెడీగా ఉ౦ది.. కానీ మొదట నువ్వు నాన్నమ్మను పలకరించిరా..” అంది అమ్మ సురేఖ.
“నాన్నమ్మ లేచిందా?” అన్న కార్తీక్ తో “ఎప్పుడో లేచింది.. టిఫిన్ చేసి రూం లోకి వెళ్ళింది కూడా”
అనగానే నాన్నమ్మ రూ౦ లోకి వెళ్ళాడు. ఆమె తన మంచం దగ్గరకు వెడుతోంది.
“నాన్నమ్మా..” అంటూ వంగి కాళ్ళను తాకాడు. నాన్నమ్మ అనబడే డెబ్బై ఏళ్ల రామలక్ష్మి మనమడి తలమీద చేయివేసి ఆశీర్వదిస్తూ
“రాత్రి నీ ఫ్లయిట్ లేటు అయ్యింది కదా.. నీవొచ్చేసరికి నిద్రపోయాను” అంది నొచ్చుకుంటూ.
“పర్లేదు నాన్నమ్మా నేను కూడా ఇప్పుడే లేచాను. ఈ రోజు ఒక మీటింగ్ ఉంది. అది ముగించుకున్నాక నీతోనే నాకబుర్లు.” అన్నాడు నవ్వుతూ.
“నేను కూడా నీవు చెప్పే కొత్తవిషయాలు కోసం ఎదురు చూస్తున్నా..”
“అందుకే కదా మా నాన్నమ్మ కథల్లో కొత్తదన౦ వెంటనే కనిపిస్తుంది.”
“అవునురా నాన్నా. నేను ఉత్తరాల కాలం నాటి దాన్ని. అవి దాటి ఫోన్లు తరువాత మొబైల్.. వచ్చినా నేర్చుకుంటూ AI కాలానికొచ్చాను. ఇప్పుడు నీవు ఇంకా కొత్తగా ఏమి చెబుతావోనని ఎదురు చూస్తున్నా..” నాన్నమ్మ ఉత్సాహం ఎప్పుడూ అబ్బురమైనదే కార్తీక్కు!
అందుకే కవ్విస్తూ “చూడు ఈసారి ఇంకా ఏమి చెబుతానో.. సాయంకాలం దాకా ఆగాలి మరి” అని బొటనవేలు పైకి లేపి ‘ థమ్స్ అప్’ చూపుతూ రూం బయటకు వెళ్ళుతూన్న కార్తీక్ని తృప్తిగా చూసింది రామలక్ష్మి. మెల్లిగా మంచం వైపు నడిచి నడుం వాల్చింది. భర్త శంకరం గుర్తుకొచ్చాడు. ఆయన పోయి పదేళ్ళు దాటినా ఎన్నో జ్ఞాపకాలు వెంటాడుతూ ఉంటాయి.. దూరం అనేది శరీరాలకు మాత్రమే.. అనుబంధాలకు కాదు. అందరికీ ఈ అదృశ్య అనుబంధం తెలుస్తూనే ఉంటుందా? తనకేనా??..
తల బరువెక్కింది. ‘ఈ రోజు ఇవన్నీమరిచిపోయి కార్తీక్ చెప్పబోయే కబుర్లు కోసం ఎదురు చూడాలి’ అని కళ్ళు మూసుకుంది.
***
స్కూల్ హెడ్మిస్ట్రెస్గా రిటైర్ అయిన రామలక్ష్మి కొడుకు శాంతారాం దగ్గరే ఉంటోంది. అత్తగారూ కోడలూ సర్దుకుపోవడంతో ఆ ఇంట్లో ఎప్పుడూ స్నేహపూర్వక వాతావరణమే. కార్తీక్కు నాన్నమ్మ అంటే ఎంతో ఇష్టం. తను ప్రస్తుతం రీసర్చ్ కోసం డిల్లీలో ఉన్నాడు. కార్తీక్ వచ్చినప్పుడల్లా ఆ ఇంటి సందడి అంతా ఇంతా కాదు..
సాయంకాలం కార్తీక్తో బాటు అందరూ ఇంటి ముందు లాన్లో కూర్చున్నారు. సురేఖ అందరికీ కాఫీలు ఇచ్చింది. శాంతారాం కొడుకు వసతుల గురించి అడిగాడు. తర్వాత కొడుకు రీసర్చ్ వర్క్ ఎలా సాగుతోందని అడిగితే క్వాంటమ్ ఫిజిక్స్ మీద ఉత్సాహంగా చెప్పాడు.
సురేఖ కుతూహలంగా “కార్తీక్, నీ రీసెర్చ్ గురించి ఎన్ని చెప్పినా ఒక్కటి మాత్రం నిజం.. ఈ మధ్య క్వాంటమ్ అన్న పదo మరీ ఎక్కువగా వినిపిస్తోంది” అంది.
నాన్నమ్మ ముందుకు వంగి “ఇదేరా నాకూ తెలుసు కోవాలని ఉంది” ఉత్సాహంగా అంది.
కార్తీక్ తల పైకి లేపి గట్టిగా నవ్వాడు.. “అదీ మా నాన్నమ్మ! నీవు అడుగుతావని అనుకున్నా.. క్వాంటమ్ అంటే చాలా చిన్న కణాల ప్రపంచం నాన్నమ్మా.. వాటిలో ఒక అద్భుతం ఏమిటంటే రెండు కణాలు ఒకసారి కలిస్తే ఎంత దూరంలో ఉన్నా ఒకదానిపై ఇంకొకటి ప్రభావం చూపుతాయి” అంటూ కొంచెం చెప్పి
“ఇంకా డీటైల్స్ నీకు బోర్ కోడతాయిలే నాన్నమ్మా. సింపుల్గా అర్థం కావాలంటే రాబోయేదంతా ‘క్వాంటమ్ ప్రపంచం’ అనుకో. అంటే క్వాంటమ్ కంప్యూటర్లు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, మారుతున్న కమ్యూనికేషన్తో వచ్చే మార్పులతో కాలం మరీ వేగంగా పరిగెడుతుంది.. అప్పుడు లైఫ్ మారిపోతుంది. నీవు రాసిన కథలన్నీ చరిత్రే అవుతాయి..” అన్నాడు అంతే అన్నట్టుగా.
శాంతారాం మౌనంగా సంభాషణ వింటూ అమ్మను చూశాడు. కొత్తవిషయాల మీద అమ్మకున్న ఆసక్తి శాంతారాంకి తెలిసినదే. ఆమె మీద విపరీతమైన నమ్మకం, ఇష్టం అతనికి. ఆమె వల్లే ఫామిలీ ఇంత సామరస్యంగా ఉంది అన్న నిజం అతని మనసులో మెదులుతూ ఉంటుంది.
కార్తీక్ మాటలకు నాన్నమ్మ వదలకుండా, “కార్తీక్, మనిషి క్వాంటమ్ను కనుగొన్నాడు.. ప్రపంచం మారిపోతుంది అంటున్నావు కానీ మానవుడు ఇప్పుడు కనుగొ౦టున్న ఏ రహస్యం అయినా ‘విశ్వం మొదలైనప్పుడే అక్కడ ఉంది’ అన్నది నా విశ్వాసం. నిజ౦ కాదా” అని నాన్నమ్మ ప్రశ్నిస్తూ౦టే
“నాన్నమ్మా ఇన్ని తెలివితేటలు నీకు ఎలా వచ్చాయి?” అన్నాడు కార్తీక్ ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ.
రామలక్ష్మి నవ్వుతూ “మీ తాతయ్య సహవాసం, స్కూల్ నడిపిన అనుభవంతో ప్రశ్నలకి జవాబులు వెతుక్కునే మనసనుకో.. ఇంకా నీకు చెప్పాలంటే మనం చదివిన సైన్స్ మాట తీసుకో న్యూటన్ గానీ, ఐన్స్టీన్ గానీ ఏదీ కొత్తగా సృష్టించలేదు. ప్రకృతిలో ఉన్న దాన్ని గుర్తించారు. కాదంటావా? అందుకే నేనంటాను ‘మనిషి సృష్టికర్త కాదు.. ఎక్కువగా ఆవిష్కర్త’ అని, మనిషి సత్యాలను క్రమంగా తెలుసుకొంటున్నాడు అంతే!” నిక్కచ్చిగా అనగానే, కార్తీక్ వెంటనే
“నాన్నమ్మా, నీవు సైన్స్ టీచర్ అన్నది గుర్తు చేశావు” అన్నాడు నవ్వుతూ.
“సైన్స్ టీచర్ మాత్రమే కాదురా వయసు ఇచ్చిన అనుభవంతో ప్రతిదాన్లోనూ నాదైన ఆలోచన వెంటాడుతుంది” అంది నా స్వభావమే అంత అన్న భావన వచ్చేలా.
“అవును.. అవును మరి ఇప్పుడు ఏ ఆలోచన వస్తోంది?” కుతూహలంగా నాన్నమ్మను చూశాడు.
“అదే ఇందాక నీవు చెప్పిన ‘కణాల మధ్య ఉన్న అనుసంధాన౦’ అన్నది కొత్త సిద్ధాంత౦ అంటూంటే నాకేమో ఇది ఎప్పటినుంచో మనుషుల మధ్య అనుబంధాల సత్యం లాటిదే కదా.. దానికే మీరిప్పుడు పేరు పెడుతున్నారు అనిపిస్తోంది.. నిజం కాదంటావా?” సాలోచనగా అంది రామలక్ష్మి.
“అమ్మో! నీ ప్రశ్నలకి సమాధానం చెప్పలేను ఇప్పుడు. రేపు ఒక డిస్కషన్ పెట్టుకుందాం.. ఎందుకంటే నీవు చెప్పే విషయాలు రీసర్చ్లో నా వాదనకు పనికి వస్తుంది..” అంటూ సురేఖ వైపు తిరిగి
“అమ్మా నాన్నమ్మ బుర్రలో ఆలోచనలు క్వాంటమ్ను దాటి పోయాయోచ్..” నవ్వుతూ లేచాడు కార్తీక్.
శాంతారాం మౌనంగా విన్నాడు. అమ్మ మాటల్లో ఏదో సత్యం ఉందనిపించి౦ది
***
రామలక్ష్మికి మాత్రం పడుకున్నా ఆలోచనలు ప్రవాహంలా సాగుతూనే ఉన్నాయి.
తన జీవిత గమనాన్ని గుర్తు చేసుకుంది..
భర్త శంకరం ఎప్పుడూ రామలక్ష్మికి ఉద్యోగం, సాహిత్యం అన్నిటా ఎంతో ప్రోత్సాహాన్ని ఇచ్చాడు.. అందుకేనేమో ఎప్పుడూ వారింట వాతావరణం భిన్నంగా ఉండేది.
కొడుకు శాంతారాంని బాగా చదివించడం, ఆ పై హోదా కలిగిన ఉద్యోగం రావటం అన్నీ దేవుడు ఇచ్చిన వరాలే. ఇప్పుడు మనమడు ఎదుగుతున్న విధానం మరీ అపురూపం..
ఇంకా రచనలు కొనసాగిస్తూ ఉండటం వల్ల కుతూహలం ఎక్కువ. దేనికైనా తనదైన ఆలోచన చెప్పాలన్న ఆరాటం.
సాయంకాలం కార్తీక్ చెప్పిన క్వాంటమ్ ప్రపంచం.. కణాల మధ్య అనుసంధానం.. అన్నీ మనసులో తిరుగుతూనే ఉన్నాయి.
ఆలోచనల మధ్యలో హటాత్తుగా శంకరంతో జరిగిన ఒక పాత సంభాషణ జ్ఞాపకం మెదిలింది. ఆయన అన్న మాట ఇప్పుడే చెవిలో మోగినట్టైంది.
“ప్రకృతి రహస్యాలు అంతులేనివి రామలక్ష్మీ.. మనిషి ఒక్క జీవితంలో వాటిని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేడు. ప్రతి తరం కొంచెం కొంచెంగా తెలుసుకుంటూ ముందుకు వెళ్తుంది అంతే.”
ఆమె మెల్లగా నవ్వుకుంది.
‘అదే కదా ఇప్పుడు కార్తీక్ చేస్తున్నది..’ అనుకుంది.
కణాల మధ్య అనుసంధానాన్ని ఇప్పుడు శాస్త్రం ఎన్నో పేర్లతో చెప్పినా.. మనుషుల మధ్య ఉన్నదాన్ని మాత్రం ఎప్పటినుంచో ఒక మాటతోనే పిలుస్తున్నారు. అదే ‘అనుబంధం’.
శంకరం పోయాక రామలక్ష్మికి అనుభవం అయ్యింది ఒక్కటే.. దూరం అనేది శరీరాలకు మాత్రమే.. అనుబంధాలకు కాదు.
కార్తీక్ చెప్పిన క్వాంటమ్ entanglement.. ఇదే అయి ఉంటుంది..
ఆ ఆలోచనతో రామలక్ష్మి కళ్లను మెల్లగా మూసుకుంది. ఎక్కడో దూరంలో కార్తీక్ తరం మరో కొత్త రహస్యం వెతుకుతున్నట్టుగా అనిపించింది.
అన్వేషణ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.. తరాల మీదుగా..
రామలక్ష్మి లోని తర్కం ఒక రూపు దిద్దుకోగానే నిద్ర ఆవహించింది.
