పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం-53

[ప్రముఖ చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ ఐ.పి.సుహాసిని గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

నిజమైన సంతోషం అంటే ఏమిటి? భావోద్వేగంగా బలమైన పిల్లలను ఎలా పెంచాలి?

ప్రతి తల్లిదండ్రి హృదయంలో ఒకే కోరిక ఉంటుంది. “నా పిల్లలు సంతోషంగా ఉండాలి.”

కానీ మనం ఒక్కసారి ఆగి కొన్ని ప్రశ్నలు మనల్ని మనమే అడుగుదామా:

సంతోషం అంటే ఏమిటి?

• ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఉండడమా?
• మంచి మార్కులు తెచ్చుకోవడమా?
• ఎలాంటి కష్టాలు లేకపోవడమా?

సంతోషం అంటే బాధలు లేకపోవడం కాదు. బాధలను ఎదుర్కొనే అంతర్గత బలం కలిగి ఉండడమే నిజమైన సంతోషం.

తాత్కాలిక ఆనందం vs నిజమైన సంతోషం

పిల్లలు చాక్లెట్ తింటే సంతోషిస్తారు. కొత్త గేమ్ కొంటే ఉత్సాహపడతారు. పరీక్షలో మంచి మార్కులు వస్తే ఆనందంతో ఎగిరిపోతారు. ఇవి తప్పు కాదు. కానీ ఇవి తాత్కాలిక ఆనందాలు.

కానీ ఒకసారి ఆలోచించండి..

• ఓటమి వచ్చినప్పుడు మళ్లీ ప్రయత్నించే ధైర్యం ఉందా?
• తాను తప్పు చేసినప్పుడు ఒప్పుకునే నైతిక బలం ఉందా?
• అందరూ తిరస్కరించినా తన విలువను గుర్తించే ఆత్మగౌరవం ఉందా?

ఇవి ఉంటేనే పిల్లవాడు నిజంగా సంతోషంగా ఉంటాడు.

నిజమైన సంతోషం = Self-worth + Emotional Strength + Meaningful Relationships

నిజమైన సంతోషం అంటే బయట ప్రపంచం ఎలా ఉన్నా, లోపల మనసు స్థిరంగా, ఆనందముగా ఉండటం.

ఈ కాలంలో పిల్లల సంతోషం ఎందుకు నాజూకుగా మారుతోంది?

మన చిన్ననాటి రోజులు గుర్తున్నాయా?

• వానలో తడవడం.
• సైకిల్ తొక్కడం.
• పక్కింటి పిల్లలతో ఆడుకోవడం.
• సాయంత్రం ఆకాశంలో మబ్బులు చూడడం.
• పండుగ రోజు కొత్త బట్టలు వేసుకోవడం.

అంతే. అదే సరిపోతుండేది. ఎందుకు ఆ సంతోషం అంత సరళంగా ఉండేది?

ఎందుకంటే మన ఆనందం పోలికల మీద ఆధారపడలేదు.

మన ప్రపంచం చిన్నది. కానీ గాఢమైనది.

మన ప్రపంచం = మన వీధి + మన పాఠశాల + మన కుటుంబం.

అందుకే మన ఆనందం కూడా మన పరిధిలోనే ఉండేది.

ఇప్పటి పిల్లల ప్రపంచం పెద్దది. కానీ విభజించబడింది.

మన కాలంలో:

• మన విజయాన్ని రోజూ వందల మందితో పోల్చుకునే పరిస్థితి లేదు.
• ప్రతి క్షణం ఎవరో ఒకరి ‘పర్ఫెక్ట్ లైఫ్’ మన కళ్లముందు తిరగలేదు.
• ‘ఇంకా కావాలి’ అనే సందేశం నిరంతరం వినిపించలేదు.

మన ఆనందం సాధారణ క్షణాల్లో ఉండేది. ఎందుకంటే మన మనసు ఆ క్షణంలోనే ఉండేది.

ఇప్పుడు?

పిల్లలు ఆట ఆడుతున్నా, మనసు నోటిఫికేషన్ వైపు చూస్తుంది.

కుటుంబంతో కూర్చున్నా, మనసు బయట ప్రపంచం వైపు పరుగెడుతుంది.

ప్రస్తుత క్షణంలో పూర్తిగా ఉండే సామర్థ్యం తగ్గినప్పుడు, సంతోషం కూడా తాత్కాలికమవుతుంది.

మన చిన్ననాటి సంతోషం పెద్దది కాదు.. లోతైనది. ఇది సరిపోతుంది అనే భావన ఉండేది.

అందుకే మనసు తేలికగా ఉండేది.

మన పిల్లలకు పెద్ద అవకాశాలు ఉన్నాయి. కానీ మనం వాళ్లకు నేర్పాల్సింది: “సంతోషం బయట ప్రపంచం నుంచి సేకరించేది కాదు” అని.

వానలో తడవడంలో,

కుటుంబంగా భోజనం చేయడంలో,

ఓటమి తర్వాత మళ్లీ ప్రయత్నించడంలో,

తమ భావాలను భయపడకుండా చెప్పడంలో..

అక్కడే ఇంకా నిజమైన సంతోషం ఉంది. మన చిన్ననాటి సరళతను తిరిగి తీసుకురాలేము.

కానీ మన పిల్లల జీవితంలో సరళమైన క్షణాలకు విలువ ఇవ్వగలం.

భావోద్వేగంగా బలమైన పిల్లలు ఎలా ఉంటారు?

మన చిన్ననాటి సరళత మనకు ఒక లోపలి బలం ఇచ్చింది. అదే బలం ఇప్పుడు మన పిల్లలకు అవసరం.

భావోద్వేగంగా బలమైన పిల్లలు కూడా బయటకు పెద్దగా కనిపించరు. కానీ లోపల నిలకడగా ఉంటారు.

• వాళ్లు ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఉండరు.
• వాళ్లు ఏడుస్తారు కూడా.
• వాళ్లు కోపపడతారు. నిరాశ చెందుతారు.

కానీ ఒక తేడా ఉంటుంది.

• వాళ్లు తమ భావాలను దాచిపెట్టరు.
• వాళ్లు బాధపడినా, ఆ బాధలో మునిగిపోరు.
• వాళ్లు ఓడిపోయినా, తమను తాము ఓడిపోయినవారిగా భావించరు.

మన చిన్ననాట ఓటమి అంటే ఒక ఆటలో ఓడిపోవడం. మళ్లీ వెంటనే ఎక్కువ ఆలోచించకుండా ఆడటం.

ఇప్పటి పిల్లలకు ఓటమి అంటే, “నేను సరిపోను” అనే సందేహం.

భావోద్వేగంగా బలమైన పిల్లలు

• ఆ సందేహాన్ని తమలో శాశ్వతంగా నిల్వచేయరు.
• వాళ్లలో ఒక నిశ్శబ్దమైన విశ్వాసం ఉంటుంది:
• వాళ్లు పోలికలలో కాదు, పురోగతిలో జీవిస్తారు.
• వాళ్లు పరిపూర్ణం కాదు, కానీ నిజమైనవారు.
• వాళ్లు జీవితాన్ని భయపడకుండా ఎదుర్కొంటారు.

ఎందుకంటే వాళ్లకు తెలుసు: ఇంట్లో ఒకరు ఉన్నారు, తమ భావాలను వినేవారు.

అదే వారి భావోద్వేగ బలం.

అది పెద్ద పెద్ద ఉపన్యాసాలతో రాదు. చిన్న చిన్న సంభాషణలతో వస్తుంది. విమర్శతో కాదు.. అంగీకారంతో వస్తుంది.

మన చిన్ననాటి సరళత మనకు ఇచ్చిన బలం, ఇప్పటి పిల్లలకు మన స్పందన ఇవ్వగలదు.

ఉదా:

ఒక బాలుడు పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు తెచ్చుకున్నాడు. ఇంటికి భయపడుతూ వచ్చాడు. ఎందుకంటే, అమ్మ కోప్పడుతుంది అని అతనికి తెలుసు.

కానీ అమ్మ ఆ రోజు ఇలా అడిగింది: “నీకు ఎలా అనిపిస్తోంది?”

అతను మెల్లగా అన్నాడు, “నాకు బాధగా ఉంది..” అని.

దానికి ఆమె “బాధగా ఉండటం సరే. కానీ నువ్వు ఒంటరివి కాదు. మనం కలిసి చూద్దాం.” అని చెప్పింది.

ఆ రోజు అతను మార్కులకన్నా పెద్ద పాఠం నేర్చుకున్నాడు, అదే ‘తన విలువ మార్కులతో నిర్ణయించబడదు’ అని.

అతను వెంటనే టాపర్ కాలేదు. కానీ అతను భయపడకుండా ముందుకు వెళ్లడం నేర్చుకున్నాడు. అదే స్థిరమైన సంతోషం.

తల్లిదండ్రులు చేయాల్సిన 5 ముఖ్యమైన మార్పులు

పిల్లలకు సంతోషం నేర్పడం అంటే, వాళ్ల సమస్యలను తొలగించడం కాదు.

వాళ్లకు సమస్యలను ఎదుర్కొనే ధైర్యం ఇవ్వడం. దానికోసం మీరు చేయవలసిన ఐదు మార్పులు ఇవే:

1. భావాలను అంగీకరించండి

పిల్లవాడు ఏడుస్తే, “చిన్న విషయం కోసం ఏడవడం ఏమిటి?” అనకండి. “నీకు నిజంగా బాధగా ఉంది కదా?” అని అడగండి. అప్పుడు పిల్లవాడికి ఒక సందేశం వెళ్తుంది:

“నా భావాలు విలువైనవి” అని.

2. వెంటనే సమస్యలు పరిష్కరించవద్దు:

 ప్రతి సమస్యకు వెంటనే సొల్యూషన్ ఇవ్వడం కాదు సరి అయినది కాదు. వాళ్లకి ఆలోచించే అవకాశం ఇవ్వండి.

“ఇప్పుడు నువ్వేంటి చేయాలనుకుంటున్నావ్?” అని అడగండి. అలా ఆలోచించడం నేర్చుకున్న పిల్లలు జీవితంలో నిలబడతారు.

3. పోలికలు చేయవద్దు

ప్రతి పిల్లవాడు ప్రత్యేకం. వారిని వేరే వారితో పోల్చకండి.

ఉదా:

• “అతను ఎలా చదువుతున్నాడో చూడు.”
• “నీ అక్కలా ఎందుకు ఉండలేవు?”

ఇలాంటి మాటలు పిల్లల మనసులో గాయాలు చేస్తాయి. పోలికలు సంతోషాన్ని చంపేస్తాయి. పిల్లల ఆత్మగౌరవాన్ని నెమ్మదిగా దెబ్బతీస్తుంది. పోలికలు కాదు.. ప్రోత్సాహం అవసరం.

4. కృతజ్ఞత అలవాటు చేయండి

ప్రతి రాత్రి ఒక చిన్న అలవాటు చేయండి. “ఈరోజు నీకు ఏ మూడు విషయాలు సంతోషం ఇచ్చాయి?” అని అడగండి.

ఇలా అడిగితే పిల్లల దృష్టి లేనిదానిపై కాదు.. ఉన్నదానిపై పడుతుంది.

కృతజ్ఞత నేర్చుకున్న పిల్లలు బయట ప్రపంచం ఎలా ఉన్నా, లోపల ప్రశాంతంగా ఉంటారు.

5. షరతుల్లేని ప్రేమ చూపండి

మార్కులు, బిహేవియర్, విజయాలు – ఇవన్నీ తాత్కాలికం.

కానీ ఒక విషయం మాత్రం పిల్లల మనసులో శాశ్వతంగా ఉండాలి:

“నేను ఎలా ఉన్నా మా అమ్మానాన్న నన్ను ప్రేమిస్తారు.”

అది ఉన్నప్పుడు పిల్లలు భయపడరు. భయంలేని మనసే సంతోషంగా ఉంటుంది. అదే భావోద్వేగ భద్రతకు పునాది.

ప్రపంచ సంతోష దినోత్సవం సందేశం

మన పిల్లలకు సంతోషం ఇవ్వలేం. కానీ సంతోషంగా ఉండే అంతర్గత బలం నేర్పించగలం.

మన లక్ష్యం మనకి:

• ఎప్పుడూ నవ్వే పిల్లలు కాదు.. బాధలో కూడా నిలబడే పిల్లలు.
• పరిస్థితులు మారినా.. తమ విలువను మరచిపోని పిల్లలు.

జీవితం ఎప్పుడూ సులభం కాదు. కానీ మనం పిల్లలకు నేర్పగలిగేది: ఎంత కష్టం వచ్చినా

తమను తాము కోల్పోకూడదని. అదే నిజమైన సంతోషం.

చివరి ఆలోచన

ఈ రోజు మిమ్మల్ని మీరు ఈ క్రింది ప్రశ్న అడిగి దానికి సమాధానాన్ని తెలుసుకోండి

• “నా పిల్లవాడు ఈరోజు నవ్వాడా?” అన్నదాని కంటే ముఖ్యంగా..
• “నా పిల్లలకి తమ భావాలను నాతో పంచుకునేంత భద్రంగా అనిపించిందా?”

అక్కడే నిజమైన సంతోషానికి ఆరంభం ఉంటుంది.

సంతోషం ఎప్పుడు ఒక గమ్యం కాదు.. అది మనం పిల్లలకు నేర్పే జీవన విధానం.

ఈ World Happiness Day సందర్భంగా, మన పిల్లలకి బహుమతిగా, వస్తువులు కాదు..

భావోద్వేగ బలం ఇవ్వుదాం.

(వచ్చే వారం మరో టాపిక్‌తో కలుద్దాం)