పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం-58

[ప్రముఖ చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ ఐ.పి.సుహాసిని గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

ఫలితాల కోసం ఎదురు చూస్తున్న రోజులు: పిల్లల ఆందోళనను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?

పరీక్షల సీజన్ పూర్తయింది, ఇంట్లోని పుస్తకాలు అన్ని పక్కన పెట్టేయడం అయింది, పిల్లలు ఉదయాన్నే లేచి చదవాల్సిన ఒత్తిడి లేదు. బయటినుంచి చూస్తే, ఇంట్లో అందరూ రిలాక్స్‌గా ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. కానీ, నిజంగా ఇల్లంతా ప్రశాంతంగానే ఉందా?

కొంచెం లోతుగా గమనిస్తే, తల్లిదండ్రుల మరియు పిల్లల మనసుల్లో ఒక విధమైన టెన్షన్ ఒక చిన్నపాటి ఆందోళన కనిపిస్తుంది. అది ఎలా అంటారా, మన పిల్లలు మనల్ని అప్పుడప్పుడు అనుకోకుండా అడిగే ప్రశ్నలలో తెలుస్తుంది (ఫలితాలు ఎప్పుడు వస్తాయి, నేను బాగా రాసానో లేదో, మొదలగునవి)

ఎదురు చూడటం అంటే సమాధానం రాకముందే మనసులో వంద కథలు సృష్టించడం.

అందుకే ఈ దశలో పిల్లలు బయటకి నవ్వినా.. లోపల ప్రశ్నలతో పోరాడుతుంటారు. దానితో వారి మనసంతా ఒక అనిశ్చితి, సందేహాలు, భయాలు, మరెన్నో ఊహలతో నిండిపోయి ఉంటుంది.

స్కూల్ ఫైనల్ పరీక్షల ఫలితాల కోసం లేదు, ఎంట్రెన్స్ ఎగ్జామ్ ఫలితాలు కోసం ఎదురు చూసే పిల్లల మనసుల్లో అయితే, ఈ ఆలోచనలు, భయాలు ఒక్కసారి మాత్రమే రావు.. మళ్లీ మళ్లీ తిరుగుతూనే ఉంటాయి.

పిల్లల మనసులో అసలు ఏం జరుగుతోంది?

ఈ సమయంలో పిల్లలు ఎక్కువగా ఫలితాల గురించి ఆలోచించడం ఒక్కటే కాదు.. తమ గురించి కూడా ఆలోచిస్తున్నారు:

• “నేను బాగా చేశానా?”
• “తక్కువ మార్కులు వస్తే?”
• “అమ్మానాన్న ఏమంటారు?”
• “ఇతరులతో పోలిస్తే నేను ఎలా ఉంటాను?”

ఇవి కేవలం ప్రశ్నలు కాదు.. వాటిలో ఒక గాఢమైన భావన దాగి ఉంటుంది –

“నేను సరిపోతానా?”

పిల్లలు ఫలితాలను కాదు.. తమ విలువను కొలవడం ప్రారంభిస్తారు.

ఇది చాలా సున్నితమైన దశ. ఇక్కడే తల్లిదండ్రుల పాత్ర చాలా ముఖ్యమవుతుంది.

మనం కూడా ఈ దశని దాటుకొని వచ్చిన వాళ్లమే, ఫలితాలు కోసం ఎదురుచూసిన వాళ్లమే. కానీ మన అనుభవం కొంచెం భిన్నంగా ఉండేది. ఎందుకంటే మనకి ఫలితాలు లేదా రిజల్ట్ అన్నది ఒక సంఘటన మటుకే, మన జీవితం దాంతోనే ఆగిపోలేదు. ఫలితాల ముందు, కొన్ని రోజులు టెన్షన్ పడ్డా, మళ్లీ, మన జీవితం మామూలుగానే సాగిపోయేది.

కానీ, ఈ కాలంలో పిల్లలకి, ఫలితాలు అంటే ఒక గుర్తింపు, ఒక పోలిక, ఒక నిర్ణయం. అంతా కలిపి ఒక జీవితం. ఎందుకు ఈ మార్పు వచ్చింది?

• సోషల్ మీడియా ప్రభావం
• నిరంతర పోలికలు
• బంధువుల అంచనాలు
• “టాప్ చేయాలి” అనే ఒత్తిడి

ఇప్పుడు పిల్లలు కేవలం తమ పరీక్షను మాత్రమే ఎదుర్కోవడం లేదు..

వాళ్లు ఒక “అదృశ్య పోటీ”లో ఉన్నట్లు అనిపిస్తోంది.

పిల్లల భయం మార్కుల వల్ల కాదు..

మార్కులకి మనం ఇస్తున్న అర్థం వల్ల.

మనకు తెలియకుండానే పేరెంట్స్‌గా మనం చేస్తున్న చిన్న తప్పులు:

మన ఉద్దేశ్యం ఎప్పుడూ మంచిదే. కానీ, కొన్ని మాటలు, కొన్ని స్పందనలు.. పిల్లల మనసులో ఒత్తిడిని పెంచుతాయి.

ఉదాహరణకు:

• “ఎంత వస్తాయో చూద్దాం..” అని తరచుగా చెప్పడం
• ఫలితాల గురించి మళ్లీ మళ్లీ అడగడం
• ఇతర పిల్లలతో పోల్చడం
• ముందుగానే ప్లాన్లు వేయడం (“ఇలా రాకపోతే ఇలా చేయాలి..”)

ఇవి మనకు సాధారణంగా అనిపించవచ్చు.

కానీ పిల్లలకి ఇవి ఒక సందేశాన్ని ఇస్తాయి:

“ఫలితాలు చాలా ముఖ్యమైనవి.. నువ్వు ఎలా చేస్తున్నావో దానిపైనే అన్నీ ఆధారపడి ఉన్నాయి”

అక్కడే వాళ్ల ఆందోళన పెరుగుతుంది.

ఈ సమయంలో పిల్లలకి కావాల్సింది.. మన స్పందనే:

ఈ సమయంలో పిల్లలకి పెద్దపెద్ద సలహాలు, లెక్చర్లు అవసరం లేదు. మరి కావాల్సిందల్లా, వారి మాటలను విని, వారి భుజాలు తట్టి మేమున్నాము అని ధైర్యాన్ని ఇచ్చే తల్లిదండ్రులు. అంటే, మన స్పందనలు, మన రియాక్షన్లు.

1. ముందుగా.. వారి మనసులో భావాన్ని పూర్తిగా వినాలి:

ఒక రోజు మీ పిల్లవాడు ఇలా అనవచ్చు:

“అమ్మా.. నాకు టెన్షన్‌గా ఉంది.”

మనలో చాలా మంది వెంటనే ఇలా అంటాం:

“అంత చిన్న విషయం కోసం టెన్షన్ పడుతున్నావా?”

కానీ ఆ మాట విన్న పిల్లవాడికి ఏమనిపిస్తుంది?

👉 “నా భావం సరైంది కాదు” అని.

దాని బదులు ఇలా అడిగితే?

“నీకు టెన్షన్‌గా దేని గురించి అనిపిస్తోంది.. నాతో చెప్పవచ్చు కదా?”

ఈ చిన్న మార్పు.. పిల్లల మనసులో పెద్ద మార్పు తీసుకువస్తుంది.

వాళ్లకి అనిపిస్తుంది:

👉 “నా భావాలను మా అమ్మ వింటోంది” అని. దానితోపాటే, నాకు అవసరమైతే, మా అమ్మ ఏదైనా చిన్న హెల్ప్ చేయగలుగుతుంది, అని ఒక నమ్మకము, ఒక ఆశ కూడా కలుగుతుంది.

2. భయాన్ని తగ్గించడం కాదు.. భయంతో ఉన్నప్పటికీ తోడుగా ఉండడం:

ఒక పిల్లవాడు ఇలా అడిగాడు అనుకోండి:

“తక్కువ మార్కులు వస్తే?”

మన సహజ స్పందన:

“అలా ఎందుకు ఆలోచిస్తున్నావ్? బాగా రాసావ్ కదా!”

ఇది మనకు ఓదార్పుగా అనిపించవచ్చు.

కానీ పిల్లవాడి భయం ఇంకా అలాగే ఉంటుంది.

దాని బదులు ఇలా చెప్పండి:

“ఏదైనా వచ్చినా.. మనం కలిసి చూసుకుందాం.”

ఈ ఒక వాక్యం పిల్లలకు ఒక గొప్ప భద్రతను ఇస్తుంది.

👉 ఫలితం ఎలా వచ్చినా.. తాను ఒంటరిని కాదని.

3. ఫలితాల ముందు ప్రయత్నాన్ని సెలబ్రేట్ చేయండి:

సాధారణంగా మనం ఫలితాల తర్వాతనే అభినందిస్తాం.

కానీ ఒకసారి ఆలోచించండి..

పిల్లలు ఇన్ని నెలలు కష్టపడ్డారు.

నిద్రలేని రాత్రులు, రివిజన్లు, చిన్న చిన్న ఆందోళనలు..

అవి అన్నీ కనిపించవు.. ఫలితం మాత్రమే కనిపిస్తుంది. అందుకే ఈసారి, ఫలితాలు రాకముందే..

“నీ కష్టానికి గర్వంగా ఉంది” అని చెప్పండి.

ఇది పిల్లలకు ఒక సందేశం ఇస్తుంది:

👉 “నేను చేసిన ప్రయత్నం కూడా విలువైనదే” అని.

4. దృష్టిని ఆరోగ్యకరంగా మళ్లించండి:

ఇంట్లో ఖాళీగా పిల్లలు కూర్చుంటే ఈ సమయంలో వారు చాలా టెన్షన్ అనుభవిస్తారు లేదు మొబైల్‌లో సోషల్ మీడియాలోనూ, గేమ్స్ లోను మునిగి తేలుతూ ఉంటారు. అది వారి మానసిక వికాసానికి అంత మంచిది కాదు.

ఈ సమయంలో మీరు చేయగలిగింది:

• కలిసి ఒక సినిమా చూడడం
• బయటకు ఒక చిన్న నడకకి వెళ్లడం
• కుటుంబంగా భోజనం చేయడం

ఇవి చిన్న విషయాలే. కానీ ఇవి పిల్లల మనసుకు రిలీఫ్ ఇస్తాయి వారి మనసుకి ఒక సందేశం ఇస్తాయి:

👉 “నేను సేఫ్‌గా ఉన్నాను” అని.

5. మన ప్రశాంతతే.. వారి ధైర్యం:

పిల్లలు మనం చెప్పిన మాటలకన్నా.. మన ప్రవర్తనను ఎక్కువగా గమనిస్తారు.

మీరు టెన్షన్‌గా ఉంటే..

వాళ్లు మరింత టెన్షన్ పడతారు.

మీరు ప్రశాంతంగా ఉంటే..

వాళ్లు కూడా క్రమంగా ప్రశాంతంగా మారుతారు.

అందుకే ఈ సమయంలో:

👉 మీ మనసును మీరు చూసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం.

ముగింపు:

ఈ ఎదురు చూసే రోజులు తాత్కాలికం. కొన్ని రోజుల్లో ఫలితాలు వస్తాయి. జీవితం మళ్లీ తన దారిలో సాగుతుంది.

ఫలితాలు పిల్లల భవిష్యత్తులో ఒక భాగం మాత్రమే. కానీ ఈ రోజుల్లో మన స్పందన..

వారి మనసులో ఒక పునాది వేస్తుంది.

మనం పిల్లలకు ఇవ్వగలిగే గొప్ప బహుమతి:

👉 భయం లేని మనసు

👉 అంగీకారం ఉన్న సంబంధం, మరియు..

👉 తమ విలువను గుర్తించే అంతర్గత బలం

ఈ సమయంలో మనం పిల్లలకు ఇచ్చే భావోద్వేగ మద్దతు మాత్రం శాశ్వతం.

అందుకే ఈరోజు మీరు మిమ్మల్ని మీరు ఒక ప్రశ్న అడగండి:

“నా పిల్లవాడు మంచి మార్కులు తెచ్చాడా?” కంటే..

“ఈ సమయంలో నా పిల్లలు నాతో సేఫ్ గా ఫీల్ అయ్యారా? నేను వారితో ఉన్నాను అని నమ్మారా?”

అక్కడే అసలు మార్పు మొదలవుతుంది.

ఫలితాలు వారి మార్గాన్ని నిర్ణయించవచ్చు..

కానీ మన స్పందన వారి మనసును నిర్మిస్తుంది.

(వచ్చే వారం మరో టాపిక్‌తో కలుద్దాం)