పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం-67

[ప్రముఖ చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ ఐ.పి.సుహాసిని గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

పిల్లల జ్ఞాపకాలలో నిలిచిపోయే నాన్నలు!!!

జూన్ నెల రాగానే చాలా కుటుంబాల్లో ఫాదర్స్ డే గురించి చర్చ మొదలవుతుంది. పిల్లలు కార్డులు తయారు చేస్తారు. చిన్న చిన్న బహుమతులు కొనాలని ఆలోచిస్తారు. సోషల్ మీడియాలో నాన్నల గురించి అందమైన సందేశాలు కనిపిస్తాయి. అయితే ఈ సందర్భంగా ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న మనం మనల్ని మనం అడగాలి.

ఏళ్ల తర్వాత, పిల్లలు పెద్దయ్యాక, తమ చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను తిరగేస్తూ కూర్చున్నప్పుడు, వారు తమ నాన్న గురించి ఏమి గుర్తుంచుకుంటారు అని ఆలోచించారా??

నాన్న ఎంత డబ్బు సంపాదించారోనా,  ఎంత పెద్ద ఇల్లు కట్టించారోనా, ఎన్ని సౌకర్యాలు కల్పించారోనా?

బహుశా కాదు. వారు గుర్తుంచుకునేది:

• వారితో కలిసి నవ్విన క్షణాలను..
• వారి మాటలు విన్న సందర్భాలను..
• వారు భయపడినప్పుడు భుజం తట్టి ధైర్యం చెప్పిన రోజులను..
• వారు విఫలమైనప్పుడు కూడా తమను అంగీకరించిన ప్రేమను..

పిల్లల మనసుల్లో జీవితాంతం నిలిచిపోయేది వస్తువులు కాదు. అనుబంధాలు. ఈ ఫాదర్స్ డే సందర్భంగా పిల్లల జ్ఞాపకాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే నాన్నల గురించి మాట్లాడుకుందాం.

పిల్లలు మర్చిపోని చిన్న చిన్న క్షణాలు

మనకు పెద్దగా అనిపించని కొన్ని సంఘటనలు పిల్లలకు జీవితాంతం గుర్తుండిపోతాయి. ఒక నాన్నకు అది సాధారణమైన సాయంత్రం కావచ్చు, కానీ పిల్లవాడికి అది జీవితంలో అత్యంత విలువైన జ్ఞాపకం కావచ్చు.

• మొదటిసారి సైకిల్ తొక్కడం నేర్పిన రోజు..
• చేతిని వదిలేసినా వెనకే ఉన్నానని చెప్పిన క్షణం..
• క్రికెట్ ఆడుతూ బంతిని కొట్టినందుకు చప్పట్లు కొట్టిన సందర్భం..
• స్కూల్ ఫంక్షన్‌లో ప్రేక్షకుల మధ్య నుంచి చేతిని ఊపిన నాన్న..
• పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినప్పుడు కోపపడకుండా పక్కన కూర్చుని మాట్లాడిన రాత్రి..

ఇవన్నీ పిల్లల హృదయంలో నిశ్శబ్దంగా చోటు చేసుకుంటాయి. మనకు గుర్తుండకపోవచ్చు, కానీ వారికి మాత్రం గుర్తుంటాయి, ఎందుకంటే పిల్లలు మనం వారికి ఎంత ఇచ్చామో కాదు, మనతో ఉన్నప్పుడు ఎలా అనిపించిందో గుర్తుంచుకుంటారు.

పిల్లలు నాన్నల దగ్గర ఎక్కువగా కోరుకునేది ఏమిటి?

ఈ రోజుల్లో చాలా మంది నాన్నలు కుటుంబం కోసం ఎంతో కష్టపడుతున్నారు. ఉదయం వెళ్లి రాత్రి వస్తున్నారు.

పని ఒత్తిడి, ఆర్థిక బాధ్యతలు, భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచనలు.. ఇవన్నీ సహజమే. కానీ పిల్లల ప్రపంచం కొంచెం భిన్నంగా ఉంటుంది. వారికి నాన్న ప్రేమను కొలవడానికి వేరే ప్రమాణాలు ఉంటాయి.

• “నాన్న నాకు ఎంత సమయం ఇచ్చారు?”
• “నా మాటలు విన్నారా?”
• “నేను చెప్పిన చిన్న విషయానికైనా ఆసక్తి చూపించారా?” అనేదే వారికి ముఖ్యం.

పిల్లలు గంటల తరబడి సమయం అడగరు. వారికి అవసరమయ్యేది పూర్తిగా వారికోసమే కేటాయించిన కొన్ని నిమిషాలు. ఫోన్ పక్కన పెట్టి మాట్లాడిన పది నిమిషాలు, కలిసి నడిచిన చిన్న వాకింగ్, కలిసి తిన్న భోజనం, కలిసి ఆడిన ఒక ఆట. ఈ చిన్న క్షణాలే పెద్ద అనుబంధాలను నిర్మిస్తాయి.

ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నిర్మించే నాన్నలు

ప్రతి పిల్లవాడి జీవితంలో ఒక దశ వస్తుంది. అప్పుడు అతను తనని తాను ప్రశ్నించుకోవడం మొదలుపెడతాడు.

• “నేను సరిపోతానా?”
• “నేను ఇది చేయగలనా?”
• “నేను విఫలమైతే ఏమవుతుంది?” ఈ ప్రశ్నలు బయటకు వినిపించకపోవచ్చు.

కానీ ప్రతి పిల్లవాడి మనసులో ఎప్పుడో ఒకప్పుడు వినిపిస్తూనే ఉంటాయి. అలాంటి సమయంలో పిల్లలు తమ గురించి ఏమనుకోవాలో నిర్ణయించేది చాలా సార్లు వారి తల్లిదండ్రుల మాటలే. ప్రత్యేకంగా నాన్నల మాటలు.

ఎందుకంటే చాలా మంది పిల్లలకు నాన్న అనేది బలం, ధైర్యం, రక్షణకు ప్రతీక. అందుకే నాన్న నోటి నుండి వచ్చే ఒక చిన్న మాట కూడా పిల్లల మనసులో ఎంతో లోతుగా ముద్రపడుతుంది.

ఒకసారి ఆలోచించండి.

• క్రికెట్ మ్యాచ్‌లో అవుట్ అయి నిరాశగా ఇంటికి వచ్చిన పిల్లవాడు..
• స్టేజ్ మీద మాట్లాడలేక ఏడుస్తున్న కూతురు..
• పరీక్షలో అనుకున్న మార్కులు రాక బాధపడుతున్న కొడుకు..

అలాంటి సమయంలో నాన్న ఎలా స్పందిస్తారు?  “ఎందుకు ఇలా చేశావు?” అని అడుగుతారా, లేక..

“పర్లేదు నాన్నా.. మళ్లీ ప్రయత్నిద్దాం” అని భుజం తడతారా?

పిల్లల ఆత్మవిశ్వాసం విజయాలతో మాత్రమే నిర్మించబడదు. వారి వైఫల్యాల సమయంలో తల్లిదండ్రులు ఎలా ప్రవర్తించారో దానిపైన కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రతి సారి పిల్లవాడు ఓడిపోయినప్పుడు..

నాన్న అతనిలోని తప్పును మాత్రమే చూసారంటే.. అతను తనను తాను సందేహించడం నేర్చుకుంటాడు.

కానీ ప్రతి ఓటమి తర్వాత కూడా.. “నువ్వు చేయగలవు”, “నేను నీ మీద నమ్మకం పెట్టుకున్నాను”, “ప్రయత్నించడం ఆపకు” అని చెప్పే నాన్న ఉంటే.. ఆ పిల్లవాడు నెమ్మదిగా తన మీద తాను నమ్మకం పెంచుకోవడం ప్రారంభిస్తాడు.

పిల్లలు పరిపూర్ణంగా ఉండాలని ఆశించే నాన్నల కంటే.. ప్రయత్నాన్ని మెచ్చుకునే నాన్నలను ఎక్కువగా గుర్తుంచుకుంటారు.

ఏళ్ల తర్వాత పిల్లలు తమ నాన్న గురించి గుర్తుచేసుకున్నప్పుడు.. “నన్ను అందరూ సందేహించినప్పుడు కూడా మా నాన్న నమ్మారు” అని చెప్పగలిగితే, అదే ఒక నాన్న తన పిల్లలకు ఇచ్చే గొప్ప బహుమతి.

భయపడే నాన్న కాదు.. మాట్లాడగలిగే నాన్న

కొన్ని తరాల క్రితం కుటుంబాల్లో నాన్న అంటే క్రమశిక్షణకు ప్రతీక. నాన్న ఇంటికి వచ్చారంటే పిల్లలు కొంచెం నిటారుగా కూర్చునేవారు. నాన్న ముందు ఎక్కువగా మాట్లాడేవారు కాదు. తప్పు జరిగితే భయపడేవారు.

ఆ కాలంలో అది తప్పు కాదు. అప్పుడు పెంపకం విధానాలు, కుటుంబ పరిస్థితులు, సమాజం కూడా అలానే ఉండేవి.

కానీ నేటి పిల్లలు ఎదుగుతున్న ప్రపంచం చాలా భిన్నంగా ఉంది. వారికి సమాచారం ఎక్కువ, అవకాశాలు ఎక్కువ, అలాగే ఒత్తిడులు కూడా ఎక్కువ. స్కూల్లో సమస్యలు, స్నేహితులతో అపార్థాలు, ఆత్మవిశ్వాసానికి సంబంధించిన సందేహాలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావం, చదువుల ఒత్తిడి.. ఇలా ఎన్నో విషయాలు వారి చిన్న మనసుల్లో నడుస్తూ ఉంటాయి.

అలాంటి సమయంలో వారికి ఒక సురక్షితమైన ప్రదేశం కావాలి. తమ భావాలను దాచుకోకుండా చెప్పుకోగలిగే ఒక మనిషి కావాలి. ఆ మనిషి నాన్న అయితే.. ఆ బంధం ఎంతో ప్రత్యేకంగా మారుతుంది.

నిజానికి పిల్లలు తమ నాన్నను చూసి:

• భయపడాలని కోరుకోరు,
• గౌరవించాలనుకుంటారు, నమ్మాలనుకుంటారు,
• అవసరమైనప్పుడు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్లి మాట్లాడాలనుకుంటారు.
• తాము చేసిన తప్పును దాచిపెట్టకుండా చెప్పగలగాలనుకుంటారు,
• తమ భయాలను పంచుకోగలగాలనుకుంటారు.
• తమ కలలను చెప్పుకోగలగాలనుకుంటారు.

ఎందుకంటే పిల్లల జీవితంలో కొన్ని సంభాషణలు చాలా విలువైనవి.

• తమ మొదటి ప్రేమ గురించి చెప్పే రోజు..
• స్నేహితులతో జరిగిన గొడవ గురించి మాట్లాడే రోజు..
• తమ వైఫల్యాలను ఒప్పుకునే రోజు..
• లేదా ఎవరికీ చెప్పలేని బాధను బయటపెట్టే రోజు..

ఆ రోజుల్లో వారు ఎవరిని ఆశ్రయిస్తారో, అదే వారి అనుబంధం ఎంత బలంగా ఉందో చెబుతుంది. కొన్నిసార్లు పిల్లలు తమ సమస్యలకు పరిష్కారం కోసం రారు. వారిని ఎవరైనా వినాలని మాత్రమే కోరుకుంటారు.

• “నువ్వు తప్పు చేశావు” అని చెప్పే ముందు..”నీకు ఎలా అనిపించింది?” అని అడిగే వ్యక్తి కోసం ఎదురు చూస్తారు.
• “నేను చెప్పాను కదా” అని చెప్పే వ్యక్తి కాదు..”నేను వింటున్నాను, చెప్పు” అని చెప్పే వ్యక్తి కోసం చూస్తారు.

అలాంటి నాన్నలు పిల్లల హృదయంలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకుంటారు.

ఎందుకంటే పిల్లలు చివరికి గుర్తుంచుకునేది:

• వారి సమస్యలన్నింటినీ పరిష్కరించిన నాన్నను కాదు,
• తమ మాటలన్నింటినీ ఓపికగా విన్న నాన్నను.
• తమను తీర్పు ఇవ్వకుండా అర్థం చేసుకున్న నాన్నను,
• “ఏం జరిగినా నేను నీకు తోడుగా ఉంటాను” అనే నమ్మకాన్ని ఇచ్చిన నాన్నను.

అలాంటి నమ్మకమే పిల్లలు పెద్దయ్యాక కూడా తమతో తీసుకెళ్లే అత్యంత విలువైన జ్ఞాపకాలలో ఒకటి.

ఈ ఫాదర్స్ డే కోసం ఒక చిన్న ఆహ్వానం

ఈ Father’s Day సందర్భంగా.. మీ పిల్లలకు ఖరీదైన బహుమతులు కొనివ్వాల్సిన అవసరం లేదు. పెద్ద ప్లాన్లు వేయాల్సిన అవసరం లేదు. సోషల్ మీడియాలో అందమైన ఫోటోలు పెట్టాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.

దానికి బదులుగా..

ఒక్కసారి మీ పిల్లలతో ప్రశాంతంగా కూర్చోండి. వారిని గమనించండి. వారు ఎంత వేగంగా పెద్దవాళ్లు అవుతున్నారో చూడండి. నిన్న మొన్నటి వరకు మీ చేతిని పట్టుకుని నడిచిన చిన్నారి, ఈరోజు తన సొంత ఆలోచనలు, కలలు, భయాలు, ఆశలతో ఎదుగుతున్న వ్యక్తిగా మారిపోతున్నాడు.

కాలం చాలా వేగంగా గడిచిపోతుంది. పిల్లల బాల్యం అంతకంటే వేగంగా గడిచిపోతుంది. మనకు తెలియకుండానే..

ఒక రోజు వాళ్లు మన ఒడిలో కూర్చోవడం మానేస్తారు. మరొక రోజు మనతో ఆటలు ఆడడం తగ్గిపోతుంది. ఇంకొక రోజు వాళ్ల స్నేహితుల ప్రపంచం పెద్దదైపోతుంది. ఆ తర్వాత మనం వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటూ..

“ఆ రోజులు ఎంత అందంగా ఉండేవో” అని అనుకుంటాం. అందుకే ఈ Father’s Day సందర్భంగా..

మీ పిల్లలకు ఒక జ్ఞాపకాన్ని బహుమతిగా ఇవ్వండి. ఒక గంట సమయం, ఒక మనస్ఫూర్తి సంభాషణ, ఒక చిన్న నడక, ఒక ఆట, ఒక నవ్వు, లేదా..

“నిన్ను చూసి నాకు గర్వంగా ఉంది” అనే ఒక్క వాక్యం.

బహుశా మీకు అది సాధారణమైన రోజు కావచ్చు. కానీ మీ పిల్లలకు.. అది జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే రోజు కావచ్చు.

ఎందుకంటే పిల్లలు పెద్దయ్యాక గుర్తుంచుకునేది Father’s Day రోజున వచ్చిన బహుమతిని కాదు..ఆ రోజు తమ నాన్నతో ఎలా అనిపించిందో.

ముగింపు

పిల్లలు పెద్దయ్యాక తమ నాన్న గురించి రెండు విధాలుగా మాట్లాడవచ్చు.

“మా నాన్న చాలా విజయవంతమైన వ్యక్తి.” ఇది గౌరవాన్ని చూపిస్తుంది. కానీ..

“మా నాన్నతో గడిపిన రోజులు ఇప్పటికీ నాకు గుర్తున్నాయి.” ఇది ప్రేమను చూపిస్తుంది.

జీవితాంతం నిలిచిపోయేది గౌరవం కంటే ప్రేమే.

ఈ ఫాదర్స్ డే సందర్భంగా మనం మన పిల్లలకు మన సాన్నిధ్యాన్ని. మన సమయాన్ని. మన శ్రద్ధను. బహుమతిగా ఇద్దాము.

ఎందుకంటే పిల్లల బాల్యం ఒక్కసారి మాత్రమే వస్తుంది. ఆ బాల్యంలో మనం వదిలే జ్ఞాపకాలే.. వారి జీవితాంతం వారిని వెన్నంటి నడిపిస్తాయి.

(వచ్చే వారం మరో టాపిక్‌తో కలుద్దాం)