[ప్రముఖ చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ ఐ.పి.సుహాసిని గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]
మీ పిల్లలకు మంచి పేరెంట్ కావాలా.. లేక సురక్షితమైన మనిషిగా మారాలా?
స్కూల్ నుంచి ఇంటికి వచ్చిన 13 ఏళ్ల అమ్మాయి ముఖంలో ఏదో వెలితి కనిపించింది.
“ఏమైంది?” అని అమ్మ అడిగింది. “ఏం లేదు..” అని చెప్పి తన గదిలోకి వెళ్లిపోయింది. కొద్దిసేపటి తర్వాత ధైర్యం చేసి మళ్లీ వచ్చింది.
“అమ్మా.. ఈ రోజు స్కూల్లో..” అని మొదలుపెట్టింది. అమ్మ వెంటనే వినడం మొదలుపెట్టింది. కానీ కొన్ని క్షణాల్లోనే సంభాషణ మరో దారిలోకి వెళ్లిపోయింది.
- అది కూడా బాధపడే విషయమా?
- నువ్వూ ఏదో చేసి ఉంటావ్.
- ఇలాంటి చిన్న విషయాలకు ఇంతగా ఫీలవ్వకూడదు.
- రేపటికి అన్నీ మర్చిపోతావ్.
ఆ మాటలు చెప్పిన అమ్మకు మంచి ఉద్దేశమే. తన కూతురు బాధపడకూడదు. బలంగా ఉండాలి. చిన్న విషయాలను మనసులో పెట్టుకోకూడదు అని.
ఆ అమ్మాయి మాత్రం ఇంకేమీ మాట్లాడలేదు. ఆ రోజు జరిగిన విషయం అక్కడితో ముగిసిపోయింది.
కానీ ఆ అమ్మాయికి ఏమనిపించిందో ఆ తల్లికి మాత్రం తెలియలేదు..
ఆ రోజు నుంచి ఒక చిన్న మార్పు మొదలైంది. ఆ అమ్మాయి:
- స్కూల్లో జరిగిన చిన్న చిన్న విషయాలు ఇక అమ్మతో పంచుకోవడం తగ్గింది.
- తర్వాత స్నేహితుల గురించి మాట్లాడటం తగ్గింది.
- కొంతకాలానికి తన మనసులో ఏమి జరుగుతుందో చెప్పడమే తగ్గిపోయింది.
అమ్మ మాత్రం ఇప్పటికీ అదే అనుకుంటోంది. “మునుపటిలా ఏమీ చెప్పడం లేదు..” అని. కానీ అసలు ప్రశ్న అది కాదు.
ఆ పిల్ల ఎందుకు మాట్లాడటం మానేసింది?
చాలాసార్లు పిల్లలు మాట్లాడటం ఆపరు.
వాళ్ల మనసును మన దగ్గర సురక్షితంగా ఉంచలేమని అనిపించినప్పుడు.. మాట్లాడాల్సిన అవసరం లేదని నిర్ణయించుకుంటారు.
ఇదే మనలో చాలా మంది పేరెంట్లు గుర్తించని నిశ్శబ్ద మార్పు. మనం పిల్లల కోసం ఎంతో చేస్తుంటాం.
- మంచి స్కూల్..
- మంచి చదువు..
- మంచి విలువలు..
- మంచి భవిష్యత్తు..
ఇవన్నీ ఇవ్వాలని నిజాయితీగా ప్రయత్నిస్తుంటాం. వీటన్నిటి మధ్య మనల్ని మనం తరచూ అడిగే ఒక ప్రశ్న ఉంది.. అది ఏంటంటే:
“నేను నా పిల్లలకు మంచి పేరెంట్ నేనా?” కానీ మనం మర్చిపోయిన మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఏమిటో తెలుసా?
“నేను నా పిల్లలకు సురక్షితమైన మనిషినా?” అని.
మంచి పేరెంట్.. సురక్షితమైన మనిషి.. రెండూ ఒకటేనా?
“నేను నా పిల్లల కోసం ఎంత కష్టపడుతున్నానో నాకు తెలుసు..”
ఈ మాట దాదాపు ప్రతి తల్లి, ప్రతి తండ్రి నమ్మకంగా చెప్పగలరు.
నిజమే..
ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు..
- వాళ్ల చదువు కోసం..
- వాళ్ల ఆరోగ్యం కోసం..
- వాళ్ల భవిష్యత్తు కోసం..
తమ సౌకర్యాలను, తమ ఇష్టాలను, కొన్నిసార్లు తమ కలలను కూడా పక్కన పెట్టి జీవిస్తున్న పేరెంట్లు ఎంతో మంది.
అందుకే.. “నేను మంచి పేరెంట్ని.” అని అనుకోవడంలో ఏమాత్రం తప్పు లేదు. కానీ,
ఇక్కడే మనం ఒక్కసారి ఆగి ఆలోచించాల్సిన ఒక ప్రశ్న ఉంది.
మంచి పేరెంట్గా ఉండడం.. పిల్లలకు సురక్షితమైన మనిషిగా ఉండటం రెండూ ఒకటేనా?
మనలో చాలామంది ఈ రెండూ ఒకటే అనుకుంటాం. కానీ..
పిల్లల ప్రపంచంలో ఈ రెండింటి అర్థం కొంచెం వేరుగా ఉంటుంది.
పిల్లలు మంచి పేరెంట్లను వెతకరు.
తమను అర్థం చేసుకునే మనుషులను వెతుకుతారు.
వాళ్లు ఒకటే చూస్తారు.
“నా మనసులో ఉన్నది ఈ మనిషికి చెప్పొచ్చా?” అని అంతే.
ఆ ఒక్క ప్రశ్నకు వచ్చిన సమాధానమే, పిల్లల ప్రపంచంలో..
“ఈ మనిషి నాకు సురక్షితమైనవాడా?” అనే భావాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
అందుకే..
చాలాసార్లు మంచి పేరెంట్.. సురక్షితమైన మనిషే అవుతాడు.
కానీ.. ప్రతిసారీ కాదు, ఎందుకంటే..
మంచి పేరెంట్ పిల్లల కోసం ఎంతో చేస్తాడు.
సురక్షితమైన మనిషి దగ్గర మాత్రం.. పిల్లలు తమ నిజమైన మనసుతో ఉండగలుగుతారు.
ఈ రెండింటి మధ్య తేడా చిన్నదిగా అనిపించవచ్చు. కానీ..
పిల్లల జీవితంలో మాత్రం అది ఎంతో విలువైన పాత్రను పోషిస్తుంది.
ఒక పిల్లవాడు తన తల్లిదండ్రులను ప్రేమించవచ్చు.
వాళ్లను గౌరవించవచ్చు.
వాళ్లు తన కోసం ఎంతో కష్టపడుతున్నారని కూడా తెలుసుకోవచ్చు.
అయినా..
- తన భయాలను..
- తన తప్పులను..
- తన సందేహాలను..
- తన జీవితంలో జరిగిన కొన్ని విషయాలను..
వాళ్లతో పంచుకోకుండా ఉండొచ్చు. అది ప్రేమ లేక కాదు, నమ్మకం లేక కాదు.
“ఇది చెబితే నన్ను అర్థం చేసుకుంటారా.. లేక ముందే తీర్పు చెప్పేస్తారా?”
అనే చిన్న సందేహం వల్ల.
పేరెంట్గా..
మనం మన ప్రయత్నాలను చూస్తాం.
పిల్లలు మాత్రం..
మన దగ్గర తమకు కలిగే అనుభూతిని గుర్తుంచుకుంటారు.
పిల్లలు మనం వాళ్ల కోసం ఎంత చేశామో గుర్తుపెట్టుకోకపోవచ్చు. కానీ..
మన దగ్గర ఉన్నప్పుడు వాళ్లు ఎలా అనుభూతి చెందారో మాత్రం.. జీవితాంతం గుర్తుపెట్టుకుంటారు.
ఒక పిల్లవాడు తన జీవితంలోని ప్రతి విషయాన్ని తల్లిదండ్రులతో పంచుకోడు.
అది సహజం.
కానీ..
పంచుకోవాలని అనిపించినప్పుడు, మొదట గుర్తొచ్చే వ్యక్తి మీరు కాకపోతే..
అక్కడే ఆలోచించాల్సిన సమయం వచ్చింది.
పిల్లలకు సురక్షితమైన మనిషి అంటే ఎవరు?
పిల్లలు ఒక రోజులో ఎవ్వరినీ సురక్షితమైన మనిషిగా భావించరు. అలాగే, ఒక రోజులో ఎవరి మీదా నమ్మకం కోల్పోరు.
ప్రతి చిన్న సంఘటనలో..
ప్రతి చిన్న సంభాషణలో..
ప్రతి చిన్న స్పందనలో.. వాళ్లు మనల్ని గమనిస్తూనే ఉంటారు.
- నేను తప్పు చేసినప్పుడు ఈ మనిషి ఎలా స్పందించాడు?
- నేను భయపడినప్పుడు నన్ను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడా?
- నేను ఏడ్చినప్పుడు నా భావాలను చిన్నచూపు చూశాడా.. లేక నా పక్కన నిలబడ్డాడా?
- నేను నిజం చెప్పినప్పుడు ముందుగా నన్ను విన్నాడా.. లేక వెంటనే తీర్పు చెప్పేశాడా?
ఇలా.. మనకు సాధారణంగా అనిపించే ఎన్నో చిన్న చిన్న క్షణాలే..
పిల్లల మనసులో ఒక నిర్ణయాన్ని తీసుకుంటాయి.
“ఈ మనిషి దగ్గర నేను నటించాల్సిన అవసరం లేదు. నా తప్పులతో కూడా నన్ను అంగీకరిస్తాడు. “నా మాట పూర్తయ్యే వరకు వింటాడు.”
అనే నమ్మకం కలిగిన చోటే, పిల్లలు తమ నిజమైన మనసును తీసుకొస్తారు.
అందుకే..
పిల్లలకు సురక్షితమైన మనిషి అంటే..
ఎప్పుడూ సరైన మాటలు చెప్పే వ్యక్తి కాదు.
ఎప్పుడూ సమస్యలను పరిష్కరించే వ్యక్తి కాదు.
వాళ్ల భావాలను భయపడకుండా తీసుకొచ్చే అవకాశం ఇచ్చే వ్యక్తి.
ఎందుకంటే..
పిల్లలకు జీవితంలో ప్రతిసారీ పరిష్కారాలు అవసరం ఉండకపోవచ్చు.
కానీ..
ప్రతిసారీ తమను వినే ఒక మనిషి మాత్రం అవసరం.
మనకు చిన్న విషయాల్లా అనిపించేవే.. పిల్లలకు పెద్ద సంకేతాలు
మనకు అవి చాలా చిన్న విషయాల్లా అనిపించవచ్చు. కానీ..
పిల్లలు మాత్రం అలాంటి చిన్న చిన్న క్షణాల నుంచే ఒక నిర్ణయానికి వస్తారు.
“ఈ విషయం ఇక అమ్మకి చెప్పకూడదు.”
లేదా..
“ఇది నాన్నకి చెప్పొచ్చు.”
అలాంటి నిర్ణయాలు ఒక రోజులో తీసుకోరు.
మన స్పందనలను చూస్తూ.. నెమ్మదిగా నేర్చుకుంటారు.
ఉదాహరణకు:
♣ఒక రోజు మీ పిల్లవాడు పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు తెచ్చుకున్నాడనుకోండి.
మీరు అడిగిన మొదటి ప్రశ్న..
“ఎందుకు ఇంత తక్కువ వచ్చాయి?”
అయితే..
వాళ్లకు గుర్తుండిపోయేది మార్కులు కాదు.
తప్పు చేసినప్పుడు మీ ముందుకు రావడం ఎంత కష్టమో.
♣ఒక రోజు వాళ్లు తమ స్నేహితుడితో జరిగిన గొడవ గురించి చెబుతారు.
మీరు.. “నువ్వే ఏదో చేసి ఉంటావ్.” అంటే..
వాళ్లు నేర్చుకునేది సమస్యను ఎలా పరిష్కరించాలో కాదు.
తమ మాట పూర్తిగా వినబడదనే భావన.
♣ఒక రోజు పొరపాటున ఇంట్లో ఏదైనా పగలగొట్టారు.
మీ మొదటి స్పందన.. “ఎన్ని సార్లు చెప్పాను!”
అయితే, తర్వాతిసారి..
పగిలిన వస్తువు కంటే..
నిజం దాచడం వాళ్లకు సురక్షితంగా అనిపించవచ్చు.
కొన్ని సార్లు..పిల్లలు మనం చెప్పిన మాటలను మర్చిపోతారు. కానీ..
మన స్పందన వాళ్లకు కలిగించిన అనుభూతిని మాత్రం మర్చిపోరు.
అందుకే..
పిల్లలకు సురక్షితమైన మనిషిగా మారడం అంటే..
ఎప్పుడూ కోపపడకపోవడం కాదు.
ఎప్పుడూ తప్పులు పట్టకపోవడం కాదు.
వాళ్లు తప్పు చేసిన రోజున కూడా.. మన దగ్గరకు రావాలనిపించే వ్యక్తిగా ఉండడం.
చివరిగా.. ఒక ప్రశ్న మీ కోసం
పిల్లలకు జీవితంలో ఎన్నో మంది ఎదురవుతారు. పాఠాలు చెప్పే టీచర్లు, ఆట నేర్పే కోచ్లు, సలహాలు ఇచ్చే బంధువులు, విమర్శించే మనుషులు, పోటీ పడే స్నేహితులు..
ఇలా జీవిత ప్రయాణంలో ఎన్నో పాత్రలు పోషించే వారు ఉంటారు. కానీ..
భయపడకుండా తమ నిజమైన మనసును తీసుకెళ్లగలిగే మనుషులు మాత్రం చాలా అరుదు.
ఆ అరుదైన మనిషి.. మీరే కావాలి.
మీ పిల్లలకు మీరు పరిపూర్ణమైన పేరెంట్ కావాల్సిన అవసరం లేదు.
ప్రతి సందర్భంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకునే పేరెంట్ కూడా కావాల్సిన అవసరం లేదు.
కొన్నిసార్లు మీకూ కోపం వస్తుంది, కొన్నిసార్లు మీరు కూడా పొరపాట్లు చేస్తారు. అది సహజం. కానీ..
ఒక విషయం మాత్రం మీ పిల్లలు ఎప్పుడూ తెలుసుకోవాలి.
“ఏ తప్పు చేసినా.. చివరికి నేను వెళ్లగలిగే ఒక మనిషి ఉన్నాడు.”
ఆ మనిషి, అమ్మ కావచ్చు, నాన్న కావచ్చు, లేదా, ఇద్దరూ కావచ్చు.
ఎందుకంటే..
ప్రపంచం పిల్లలను ప్రతిరోజూ అంచనా వేస్తుంది (మార్కులతో, ప్రతిభతో, విజయాలతో, ఓటములతో). కానీ, ఇల్లు మాత్రం, వాళ్లు ఏ నటన లేకుండా ఉండగలిగే ఒకేఒక్క చోటుగా మిగలాలి.
చివరిగా..ఈ రోజు ఒకసారి మీరే మిమ్మల్ని మీరు అడగండి.
“నా పిల్లవాడు ఒక రోజు భయపడి.. బాధపడి.. లేదా తప్పు చేసి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు..మొదట గుర్తొచ్చే మనిషి నేనా?”
ఆ ప్రశ్నకు మీ మనసు “అవును” అని సమాధానం చెబితే..
మీరు మంచి పేరెంట్ మాత్రమే కాదు..
మీ పిల్లల జీవితంలో అత్యంత సురక్షితమైన మనిషి కూడా.
అదే.. ఒక పిల్లవాడికి జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే గొప్ప బహుమతి.
(వచ్చే వారం మరో టాపిక్తో కలుద్దాం)
ఐ.పి. సుహాసిని గారు కిడ్స్ అండ్ పేరెంట్స్ లైఫ్ కోచ్గా పని చేస్తున్నారు. చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్. పేరెంటింగ్ బ్లాగర్, యూట్యూబర్. పేరెంట్స్ కోసం వాట్సప్లో ఒక ఫ్రీ కమ్యూనిటీ నడుపుతున్నారు. ఆ కమ్యూనిటీ లింక్ Simplified Parenting with Suhasini. వారిని mommyshravmusings@gmail.com అనే మెయిల్ ఐడిలో సంప్రదించవచ్చు.