పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం-76

[ప్రముఖ చైల్డ్ సైకాలజిస్ట్ ఐ.పి.సుహాసిని గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘పిల్లల పెంపకంలో నూతన దృక్పథం’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

విజయం వెంబడించే పిల్లలా.. ప్రయాణాన్ని ప్రేమించే పిల్లలా?

మన జీవితంలో ఒక విచిత్రమైన అలవాటు ఉంది.

చిన్నప్పుడు..

“పదో తరగతి అయిపోతే చాలు.. జీవితం కాస్త తేలిక అవుతుంది.” అనుకున్నాం.

తర్వాత..

• “ఇంటర్ పూర్తయితే చాలు.”
• “ఒక మంచి కాలేజీలో సీటు వస్తే చాలు.”
• “ఉద్యోగం వస్తే చాలు.”
• “పెళ్లయితే చాలు.”
• “సొంత ఇల్లు ఉంటే చాలు.”
• “పిల్లలు పెద్దవాళ్లు అయితే చాలు.”

జీవితం మొత్తం..

‘ఇది అయిపోతే చాలు’ అనే గమ్యాల వెనకే పరుగెత్తాం.

ఒక రోజు వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే..

పదో తరగతి గుర్తుంటుంది.

కాలేజీ రోజులు గుర్తుంటాయి.

మొదటి ఉద్యోగం గుర్తుంటుంది.

పిల్లలు చిన్నగా ఉన్న రోజులు గుర్తుంటాయి.

కానీ వాటిని నిజంగా ఆస్వాదించిన క్షణాలు మాత్రం.. ఎందుకో చాలా తక్కువగా గుర్తుంటాయి.

ఎందుకంటే..

జీవితాన్ని ఆస్వాదించడం కంటే..

జీవితానికి సిద్ధమవడంలోనే మనం ఎక్కువ కాలం గడిపేశాం.

ఇప్పుడు..

మన పిల్లలను చూస్తుంటే.. మనసులో ఒక చిన్న భయం కలుగుతుంది.

మనకు తెలియకుండానే.. మనం నడిచిన దారిలో.. వాళ్లనూ నడిపిస్తున్నామేమో అని.

మనం చేసిన అదే తప్పును.. వాళ్లు కూడా మళ్లీ చేయబోతున్నారేమో అని.

• “ఈ పరీక్ష అయిపోతే..”
• “ఈ టోర్నమెంట్ గెలిస్తే..”
• “ఈసారి సెలెక్ట్ అయితే..”
• “ఈ ర్యాంక్ వస్తే..”

అప్పుడే జీవితం బాగుంటుందని.. అప్పుడే సంతోషం వస్తుందని..

వాళ్లు కూడా నమ్మడం మొదలుపెడుతున్నారేమో అని.

అయితే..

ఒక్కసారి మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకుందాం.

మన పిల్లలకు విజయం సాధించడం నేర్పిస్తున్నామా?

లేక..

విజయమే జీవితమని నమ్మిస్తున్నామా?

విజయం కావాలి.. కానీ విజయమే జీవితం కాకూడదు

ప్రతి తల్లిదండ్రికీ తమ పిల్లలు జీవితంలో బాగా ఎదగాలని ఉంటుంది.

మంచి చదువు చదవాలి, మంచి ఉద్యోగం చేయాలి, తమకు నచ్చిన రంగంలో పేరు సంపాదించాలి..

ఇందులో తప్పేమీ లేదు. నిజం చెప్పాలంటే..

పిల్లలు కలలు కనాలి, ఆ కలల కోసం కష్టపడాలి. విజయాలను అందుకోవాలి.

అది జీవితంలో ఒక అందమైన భాగమే. సమస్య విజయంలో లేదు.

విజయం తప్ప ఇంకేమీ కనిపించనప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది.

అప్పుడు..

ప్రతి పరీక్ష ఒక తీర్పులా అనిపిస్తుంది.

ప్రతి ఓటమి ఒక అవమానంలా అనిపిస్తుంది.

ప్రతి తప్పు.. తన విలువను తగ్గించినట్టుగా అనిపిస్తుంది.

దానితో నెమ్మదిగా పిల్లలు నేర్చుకునేది ఒక్కటే.

“నేను చేస్తున్న పని విలువైనది కాదు.. దాని ఫలితమే విలువైనది.”

అక్కడి నుంచే..

• నేర్చుకోవాలనే ఆనందం తగ్గిపోతుంది.
• కొత్తవి ప్రయత్నించే ధైర్యం తగ్గిపోతుంది.
• ఓడిపోవాలనే భయం పెరుగుతుంది.

విజయం కోసం మొదలైన ప్రయాణం.. చివరికి వైఫల్యం భయంతో నిండిన ప్రయాణంగా మారిపోతుంది.

మనం చిన్నప్పుడు సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకున్న రోజులు గుర్తున్నాయా?

మొదటి రోజే పడిపోయాం, రెండో రోజూ పడిపోయాం, అయినా..

“ఎన్ని సార్లు పడిపోయావు?” అని ఎవరూ అడగలేదు.

“మళ్లీ ఎక్కు..” అని మాత్రమే చెప్పారు.

అందుకే..

సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకున్నాం.

కానీ ఈ రోజు..

చాలా మంది పిల్లలు.. పడిపోవడం కంటే.. ప్రయత్నించడానికే భయపడుతున్నారు.

ఎందుకంటే..

పడిపోవడం అంటే ఓడిపోవడం.. ఓడిపోవడం అంటే వెనుకబడిపోవడం..

అనే భావనను మనం తెలియకుండానే వారి మనసులో నాటుతున్నాం.

ప్రయాణాన్ని ప్రేమించే పిల్లలు.. ఎందుకు ఎక్కువ దూరం వెళ్తారు?

ఎప్పుడైనా ఒక చిన్నపిల్లను గమనించారా? నడక నేర్చుకుంటున్నప్పుడు..

వాడు పడిపోతాడు, మళ్లీ లేస్తాడు, మళ్లీ పడిపోతాడు, మళ్లీ లేస్తాడు.

ఒక్కసారి కూడా..

“నేను నడవలేనేమో..” అని అనుకోడు.

“ఇది నాకు రాదేమో..” అని భయపడడు.

ఎందుకంటే.. వాడి దృష్టి పడిపోవడంపై ఉండదు. నడవడంపై ఉంటుంది.

అందుకే..ఎన్ని సార్లు పడిపోయినా.. మళ్లీ లేచే శక్తి వస్తుంది.

పిల్లలు పుట్టుకతోనే.. ప్రయాణాన్ని ప్రేమిస్తారు. వాళ్లు..

• మట్టిలో ఆడేటప్పుడు, గెలవడానికి ఆడరు.
• చిత్రం వేస్తున్నప్పుడు, అందరికంటే బాగా వేయాలని మొదలుపెట్టరు.
• సైకిల్ తొక్కేటప్పుడు, మొదటి రోజే పర్ఫెక్ట్‌గా తొక్కాలని అనుకోరు.
• కొత్త పదం నేర్చుకున్నప్పుడు, ఎన్ని తప్పులు చేశామో లెక్క పెట్టరు.

నేర్చుకోవడమే వారికి ఆనందం. అదే వారి అసలు బలం.

కానీ.. పెద్దవాళ్లమయ్యే కొద్దీ, ఆ ఆనందం కాస్త నెమ్మదిగా ఒక ప్రశ్నగా మారిపోతుంది.

“నేను గెలిచానా?”  ఆ తర్వాత..

“నేను అందరికంటే బాగా చేశానా?” చివరికి..

“నేను సరిపోతున్నానా?” అని.

అక్కడే, ప్రయాణాన్ని ప్రేమించిన పిల్లవాడు, విజయాన్ని వెంబడించే పిల్లవాడిగా మారిపోతాడు.

కానీ జీవితంలో ఒక అందమైన నిజం ఉంది. మనం చాలా సార్లు గమనించని నిజం.

ప్రయాణాన్ని ప్రేమించే పిల్లలే.. చివరికి ఎక్కువ దూరం వెళ్తారు.

ఎందుకంటే..

• వాళ్లు ఓడిపోయినా మళ్లీ ప్రయత్నిస్తారు.
• తెలియకపోయినా అడుగుతారు.
• రాకపోయినా నేర్చుకుంటారు.
• ఎవరూ చప్పట్లు కొట్టకపోయినా..
• తమ పని చేసుకుంటూ ముందుకు సాగుతారు.

వాళ్లను నడిపేది, బయటి ప్రశంసలు కాదు, లోపల ఉన్న ఆసక్తి.

అదే ఆసక్తి.. ఒకరోజు వాళ్లను విజయానికి కూడా తీసుకెళ్తుంది.

ప్రయాణాన్ని ప్రేమించడం.. ఇంట్లోనే మొదలవుతుంది

పిల్లలు ప్రయాణాన్ని ప్రేమించడం, ఏదో ఒకరోజు జరిగిపోయే అద్భుతం కాదు.

అది..

• ప్రతిరోజూ ఇంట్లో జరిగే చిన్న చిన్న సంభాషణల్లో మొదలవుతుంది.
• మన ప్రశ్నల్లో మొదలవుతుంది.
• మన స్పందనల్లో మొదలవుతుంది.
• మన చూపులో మొదలవుతుంది.

ఉదాహరణకు:

పిల్లలు స్కూల్ నుంచి పరీక్ష రాసి వచ్చినప్పుడు..

మనం అడిగే మొదటి ప్రశ్న.. “ఎన్ని మార్కులు వస్తాయి?”

అయితే.. ఒక్కసారి దాన్ని ఇలా మార్చి చూడండి.

“ఈ రోజు ఏం కొత్తగా నేర్చుకున్నావు?”

క్రికెట్ ప్రాక్టీస్ నుంచి వచ్చినప్పుడు..

“ఎన్ని పరుగులు చేశావు?”

అని అడిగే బదులు..

“ఈ రోజు నీ ఆటలో ఏది బాగా నచ్చింది?”

అని అడగండి.

పరీక్ష అయిపోయిన తర్వాత..

“ఎన్ని తప్పులు చేశావు?”

అని అడిగే బదులు..

“తర్వాతి సారి ఇంకా బాగా చేయడానికి ఈ రోజు ఏం నేర్చుకున్నావు?”

అని అడగండి.

ఈ ప్రశ్నలు, మార్కులను మార్చకపోవచ్చు, ర్యాంకులను కూడా వెంటనే మార్చకపోవచ్చు, కానీ..

పిల్లలు తమను తాము చూసుకునే విధానాన్ని మాత్రం తప్పకుండా మారుస్తాయి.

పిల్లలు..

విజయాన్ని ప్రేమించడం నేర్చుకోరు.

మనం దేనికి విలువ ఇస్తామో..

దానికే విలువ ఇవ్వడం నేర్చుకుంటారు.

మనం ఫలితాన్ని మాత్రమే ప్రశంసిస్తే.. ఫలితాన్నే వెంబడిస్తారు.

మనం ప్రయత్నానికీ విలువ ఇస్తే.. ప్రయాణాన్ని ప్రేమించడం నేర్చుకుంటారు.

ఎప్పుడు అయితే, మనం వారి ప్రయత్నాన్ని గుర్తిస్తామో, అప్పుడు వారు నెమ్మదిగా, ఒక విషయం అర్థం చేసుకుంటారు.

“నన్ను మా అమ్మా నాన్న.. నా విజయాన్ని మాత్రమే కాదు,  నా ప్రయత్నాన్ని కూడా చూస్తున్నారు.” అని.

అదే.. పిల్లల్లో ఒక కొత్త ధైర్యాన్ని నింపుతుంది.

• తప్పు చేయడానికి ధైర్యం.
• మళ్లీ ప్రయత్నించడానికి ధైర్యం.
• కొత్తది నేర్చుకోవడానికి ధైర్యం.
• తమను తాము నమ్ముకునే ధైర్యం.

చివరికి.. విజయం అంటే ఏమిటి?

ప్రతి తల్లిదండ్రి తమ పిల్లలు జీవితంలో విజయం సాధించాలని కోరుకుంటారు.

అది సహజం. కానీ, ఒక్కసారి మనల్ని మనం ఒక ప్రశ్న వేసుకుందాం.

విజయం అంటే.. ఒక గమ్యాన్ని చేరుకోవడమా?

లేక.. ఆ గమ్యం వైపు నడిచే ప్రతి అడుగునూ ఆనందంగా ఆస్వాదించగలగడమా?

ఎందుకంటే..

• జీవితంలో ప్రతి పరీక్షలోనూ గెలవడం సాధ్యం కాదు.
• ప్రతి పోటీలోనూ మొదటి స్థానంలో నిలవడం సాధ్యం కాదు.
• ప్రతి కల కూడా అనుకున్నట్టే నెరవేరదు.

కానీ..

• ప్రతి రోజూ నేర్చుకోవడం మాత్రం సాధ్యమే.
• ప్రతి ఓటమి తర్వాత మళ్లీ లేవడం సాధ్యమే.
• ప్రతి ప్రయాణాన్ని ప్రేమించడం మాత్రం ఎప్పుడూ మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది.

అదే పిల్లలు నేర్చుకుంటే..

విజయం వచ్చినప్పుడు వినయంగా స్వీకరిస్తారు.

ఓటమి వచ్చినప్పుడు విరిగిపోరు.

ఎందుకంటే..

వాళ్లకు విజయం జీవితానికి అర్థం కానే కాదు.

జీవిత ప్రయాణంలో..  వారికి  విజయం కూడా ఒక అందమైన  భాగం మాత్రమే.

అందుకే..

మన పిల్లలకు మనం ఇవ్వగలిగే గొప్ప బహుమతి..

విజయం కాదు.

ప్రతి రోజు, జీవితాన్ని ప్రేమిస్తూ జీవించడం.

ఎందుకంటే..

ప్రయాణాన్ని ప్రేమించడం నేర్చుకున్న పిల్లలు..

విజయాన్ని వెంబడించరు.

విజయం వారిని వెతుక్కుంటూ వస్తుంది.

(వచ్చే వారం మరో టాపిక్‌తో కలుద్దాం)