ప్రయోగాల మాంత్రికుడికి కన్నీటి వీడ్కోలు

[3 అక్టోబర్ 2026 న స్వర్గస్థులైన ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు శ్రీ సింగీతం శ్రీనివాసరావు గారికి నివాళిగా ఈ వ్యాసం అందిస్తున్నారు వాడవల్లి శ్రీధర్.]

సింగీతం శ్రీనివాసరావు – వెండితెరపై ప్రయోగాలకు చిరునామాగా నిలిచిన మహాదర్శకుడు ప్రయోగాలకు పర్యాయపదం.. సింగీతం ఆ చిత్రాలను తలచి మైమరచా.. చిత్రమే అది చిత్రమే.. ఆ చిత్రాలను చూసి నవ్వుకున్నా.. చిత్రమే అది చిత్రమే.. నేటితో కథ ముగిసెను కాదా.. కల చెదిరెను కాదా.. అంతే.. నిన్ను తలచి మైమరచా.. చిత్రమే అది చిత్రమే.. సినిమాను కేవలం ఒక వినోద సాధనంగా కాకుండా, ఒక అద్భుతమైన సృజనాత్మక ప్రయోగశాలగా చూసిన మహాదర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు. ఆయన తీసిన ప్రతి చిత్రం ఒక కొత్త అనుభవం. ఒకసారి నవ్వించింది.. మరోసారి ఆశ్చర్యపరిచింది.. ఇంకోసారి ఆలోచింపజేసింది.. మరొకసారి మనసును కదిలించింది. అందుకే ఆయన సినిమాలను తలచుకుంటే అవి కేవలం జ్ఞాపకాలు కావు – మన జీవితంలోని మధురమైన దృశ్యాలుగా మారిపోతాయి. ‘పుష్పక విమానం’లో మాటలు లేకుండానే మనతో మాట్లాడిన ఆయన.. ‘ఆదిత్య 369’లో కాలాన్ని దాటించి మరో ప్రపంచంలోకి తీసుకెళ్లారు. ‘భైరవద్వీపం’లో జానపద వైభవాన్ని చూపించారు. ‘మయూరి’లో ఓటమిని జయంగా మలిచారు. ‘విచిత్ర సోదరులు’లో ఊహకు రూపమిచ్చారు. ‘మైకేల్ మదన కామరాజు’లో హాస్యానికి కొత్త భాషను నేర్పారు. ఇప్పుడు ఆ చిత్రాలను తలచుకుంటే.. “నేటితో కథ ముగిసెను కాదా.. కల చెదిరెను కాదా..” అనిపించక మానదు. కానీ సింగీతం గారి కథ నిజంగా ముగియలేదు. ఆయన వెళ్లిపోయింది ఒక మనిషి మాత్రమే. ఆయన సినిమాలు మాత్రం మన మధ్యే ఉన్నాయి. ఆయన ప్రయోగాలు రేపటి దర్శకులకు దారులు చూపుతూనే ఉంటాయి. ఆయన పాత్రలు, పాటలు, నవ్వులు, ఆశ్చర్యాలు తరతరాల ప్రేక్షకుల జ్ఞాపకాల్లో జీవిస్తూనే ఉంటాయి. అందుకే.. నిన్ను తలచి మైమరచా.. చిత్రమే అది చిత్రమే. సినిమా అంటే కథ, పాటలు, మాటలు మాత్రమే కాదని.. అది ఊహకు హద్దులు లేని ఒక సృజనాత్మక ప్రపంచమని తన ప్రతి చిత్రంతో నిరూపించిన మహాదర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు. టాకీ యుగంలో మూకీ చిత్రాన్ని తీసి సంచలనం సృష్టించినా, టైమ్ మెషీన్‌లో ప్రేక్షకులను గతంలోకి తీసుకెళ్లినా, మరుగుజ్జు పాత్రలో స్టార్ హీరోను చూపించినా, నిజజీవిత కథను తెరపై ఆవిష్కరించినా -ఆయన చేసిన ప్రతి ప్రయోగం వెండితెరపై ఒక కొత్త అధ్యాయాన్నే లిఖించింది.

కె.వి. రెడ్డి వంటి దిగ్గజం వద్ద మాయాబజార్ కాలంలో శిష్యరికం చేసి, దాదాపు ఏడు దశాబ్దాల పాటు సినీ ప్రయాణం సాగించిన సింగీతం.. దర్శకుడిగానే కాదు, రచయితగా, సంగీతాభిమాని, నాటకకర్తగా, ఆలోచనాపరుడిగా తనదైన ముద్ర వేశారు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో 60కి పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించి, పుష్పక విమానం, ఆదిత్య 369, భైరవద్వీపం, మయూరి, విచిత్ర సోదరులు, మైకేల్ మదన కామరాజు వంటి చిరస్మరణీయ చిత్రాలను అందించారు.

వయసు ఆయన శరీరానికే పెరిగింది.. ఆలోచనలకు కాదు. తొమ్మిది పదుల వయసులోనూ కొత్త కథలు, కొత్త ప్రయోగాల కోసం తపించిన ఆయన, చివరి దశలోనూ సినిమాను వీడలేదు. 94 ఏళ్ల వయసులో ‘సింగ్ గీతం’తో ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చి, సృజనకు వయసు అడ్డంకి కాదని మరోసారి చాటి చెప్పారు.

95 ఏళ్ల వయసులో ఆయన భౌతికంగా మనకు దూరమైనా, ఆయన సృష్టించిన పాత్రలు, ప్రయోగాలు, ఆలోచనలు తెలుగు సినిమాతో పాటు భారతీయ చిత్రసీమలో చిరకాలం జీవిస్తూనే ఉంటాయి. సింగీతం శ్రీనివాసరావు ఒక దర్శకుడు కాదు.. ఒక సృజనాత్మక ఉద్యమం.

కొంతమంది దర్శకులు సినిమాలు తీస్తారు. కొంతమంది దర్శకులు తమ సినిమాలతో ఒక ప్రత్యేక శైలిని సృష్టిస్తారు. కానీ.. సినిమానే ఒక ప్రయోగశాలగా మార్చి, ప్రతి చిత్రంతో కొత్త ఆలోచనను ప్రేక్షకుల ముందుంచిన దర్శకులు మాత్రం అరుదు. అలాంటి అరుదైన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సింగీతం శ్రీనివాసరావు. దక్షిణాది చిత్రసీమలో సినీ మేధావిగా, ప్రయోగశీల దర్శకుడిగా, సంగీతాభిరుచి ఉన్న సృజనకర్తగా తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న సింగీతం శ్రీనివాసరావు 95 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. కొంతకాలంగా వయోభారంతో కూడిన అనారోగ్య సమస్యలతో చెన్నైలో చికిత్స పొందుతున్న ఆయన తుదిశ్వాస విడవడంతో తెలుగు సినీ ప్రపంచం ఒక మహాదర్శకుడిని కోల్పోయింది. ఆయన నిష్క్రమణతో ఒక వ్యక్తి మాత్రమే దూరం కాలేదు.. ఒక సినీ పాఠశాల మూగబోయింది. ఒక ప్రయోగశాల తలుపులు మూసుకున్నాయి. ఒక అద్భుతమైన సినీ శకం ముగిసింది.

‘మాయాబజార్’ నుంచి మొదలైన ప్రయాణం

సింగీతం శ్రీనివాసరావు సినీ ప్రయాణం సాధారణంగా ప్రారంభం కాలేదు. భారతీయ సినీ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయిన మాయాబజార్ వంటి అద్భుత చిత్రానికి దర్శక శిఖరం కె.వి. రెడ్డి వద్ద సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేయడం ఆయన అదృష్టం మాత్రమే కాదు.. ఆయన సినీ జీవితానికి లభించిన గొప్ప పాఠశాల. కె.వి. రెడ్డి వద్ద పనిచేస్తూ కథను తెరపై ఎలా చెప్పాలి? నటుడి నుంచి తనకు కావాల్సిన భావాన్ని ఎలా రాబట్టాలి? సంగీతం, దృశ్యం, హాస్యం, సాంకేతికతలను ఎలా సమన్వయం చేయాలి? వంటి ఎన్నో విషయాలను నేర్చుకున్నారు.

అంతేకాదు, ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు సాలూరి రాజేశ్వరరావు వద్ద శిష్యరికం చేసిన అనుభవం ఆయనలోని సంగీత జ్ఞానాన్ని మరింత పదును పెట్టింది. అందుకే ఆయన సినిమాల్లో కథతో పాటు సంగీతానికి కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉండేది.

బాల్యంలోనే కళలపై మక్కువ

సింగీతం శ్రీనివాసరావు కళల పట్ల ఆసక్తి చిన్నతనం నుంచే పెరిగింది. తండ్రి రామచంద్రరావు ప్రధానోపాధ్యాయుడు కాగా, తల్లి శకుంతలాబాయి వాయులీన విద్వాంసురాలు. తల్లి సంగీత నేపథ్యం ఆయనపై బలమైన ప్రభావం చూపింది.

స్కూల్లో లవకుశ నాటకంలో లవుడి పాత్ర పోషించడం ద్వారా నాటకరంగంతో పరిచయం ఏర్పడింది. టూరింగ్ టాకీస్‌లో చూసిన సీతా కల్యాణం, శ్రీకృష్ణ లీలలు వంటి సినిమాలు ఆయన ఊహాశక్తిని మరింత పెంచాయి.

యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మద్రాస్‌లో భౌతికశాస్త్రంలో బీఎస్సీ చదువుతున్న సమయంలో నాటకరంగంలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. హరీంద్రనాథ్ ఛటోపాధ్యాయ ఆధ్వర్యంలో నాటకాలు చేశారు. తరువాత ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసిన సమయంలో కూడా స్వయంగా నాటకాలు రాసి, విద్యార్థులతో ప్రదర్శింపజేశారు. అంటే.. సినిమా ఆయనకు వృత్తిగా మారకముందే, కళ ఆయనలో జీవన విధానంగా మారిపోయింది.

దర్శకుడిగా తొలి అడుగు

కృష్ణంరాజు, కాంచన నటించిన ‘నీతి నిజాయితీ’ (1972) చిత్రంతో సింగీతం దర్శకుడిగా ప్రయాణం ప్రారంభించారు. తొలి చిత్రంతోనే తనలోని ప్రత్యేకతను చాటుకున్నారు. ఆ తరువాత ‘పంతులమ్మ’, ‘జమీందారుగారి అమ్మాయి’, ‘అమెరికా అమ్మాయి’, ‘అందమే ఆనందం’, ‘సొమ్మొకడిది సోకొకడిది’ వంటి చిత్రాలతో తనదైన ముద్ర వేశారు.

ఆ చిత్రాల్లో వినిపించిన పాటలు ఇప్పటికీ తెలుగు సినీ సంగీత ప్రియుల జ్ఞాపకాల్లో నిలిచే ఉన్నాయి.“మ్రోగింది వీణా పదేపదే..”, “ఒక వేణువు వినిపించెను అనురాగ గీతిక..”, “మానసవీణ మధుగీతం.. మన సంసారం సంగీతం..”, “మధుమాస వేళలో మరుమల్లె తోటలో..” సంగీతం పట్ల ఆయనకున్న అవగాహన, సాహిత్యం పట్ల ఉన్న అభిరుచి, దృశ్యాన్ని శ్రావ్యంతో కలిపే నేర్పు ఆయన చిత్రాల్లో స్పష్టంగా కనిపించేవి.

ప్రయోగాలకు మరో పేరు – సింగీతం

సింగీతం శ్రీనివాసరావును కేవలం ‘దర్శకుడు’ అని పిలవడం ఆయన ప్రతిభను చిన్నచూపు చూడటమే. ఆయనలో దర్శకుడు ఉన్నాడు. ఆయనలో రచయిత ఉన్నాడు. ఆయనలో చిత్రకారుడు ఉన్నాడు. ఆయనలో సంగీతజ్ఞుడు ఉన్నాడు. ఆయనలో నాటకకర్త ఉన్నాడు. ఆయనలో కవి ఉన్నాడు. అన్నింటికంటే మించి.. కొత్తదాన్ని ప్రయత్నించాలనే తపన ఉన్న సృజనకర్త ఉన్నాడు.

ఒక సినిమా తీసిన తర్వాత అదే ఫార్ములాను మరో సినిమాలో ఉపయోగించాలనే ఆలోచన ఆయనకు ఉండేది కాదు. ప్రతి సినిమా ఒక కొత్త ప్రయాణం. ఒక కొత్త ప్రపంచం.

అందుకే పంతులమ్మకు ఆదిత్య 369కు పోలిక ఉండదు. భైరవద్వీపంకు పుష్పక విమానంకు సంబంధం ఉండదు. మయూరికి మైకేల్ మదన కామరాజుకు పోలిక ఉండదు.

ప్రతి చిత్రం ఒక కొత్త సింగీతాన్ని పరిచయం చేసేది.

‘అమావాస్య చంద్రుడు’తో ప్రయోగాల దిశగా

కమల్ హాసన్ ప్రధాన పాత్రలో రూపొందిన అమావాస్య చంద్రుడుతో సింగీతం ప్రయోగాత్మక చిత్రాల వైపు మరింత బలంగా అడుగుపెట్టారు. ఇందులో దిగ్గజ దర్శకుడు ఎల్.వి. ప్రసాద్ కూడా నటించడం విశేషం.

కథను చెప్పే విధానం, పాత్రల రూపకల్పన, సాంకేతికత – ప్రతిదానిలోనూ కొత్తదనం కోసం ఆయన చేసిన అన్వేషణ అప్పట్లోనే ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుంది.

ఆ తరువాత వచ్చిన ‘మైకేల్ మదన కామరాజు’ మరో సంచలనం. కమల్ హాసన్ నాలుగు పాత్రల్లో కనిపించిన ఈ చిత్రం హాస్యం, కథనం, నటన, సంగీతం అన్నింటినీ వినూత్నంగా మేళవించింది.

‘పుష్పక విమానం’ – మాటలు లేకుండానే ప్రపంచాన్ని మాట్లాడించిన చిత్రం

సింగీతం శ్రీనివాసరావు పేరు భారతీయ సినీ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోవడానికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి ‘పుష్పక విమానం’.

టాకీ యుగంలో ఒక మూకీ సినిమా తీయాలనే ఆలోచనే సాహసం. “మాటలు, పాటలు లేకుండా సినిమా ఎవరు చూస్తారు?” అనే సందేహాలు సహజంగానే వచ్చాయి.

కానీ సింగీతం వెనక్కి తగ్గలేదు.

కమల్ హాసన్, అమల ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన పుష్పక విమానంలో ఒక్క డైలాగ్ కూడా లేకుండా కేవలం హావభావాలు, దృశ్యాలు, నేపథ్య సంగీతంతో కథను నడిపించారు.

నవ్వించారు.

ఆలోచింపజేశారు.

ఉత్కంఠకు గురిచేశారు.

భావోద్వేగాలను పంచారు.

మాటలు లేకపోయినా సినిమా మాట్లాడగలదని నిరూపించిన అద్భుతం అది.

వాణిజ్యపరంగానూ ఘన విజయం సాధించడంతో పాటు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలు అందుకుంది. భారతీయ సినిమాకు ఒక ప్రత్యేక గౌరవాన్ని తీసుకొచ్చింది.

కమల్ హాసన్‌తో సృజనాత్మక అనుబంధం

కమల్ హాసన్‌తో సింగీతం కలయిక భారతీయ సినిమాకు ఎన్నో ప్రయోగాత్మక చిత్రాలను అందించింది.

అమావాస్య చంద్రుడు, పుష్పక విమానం, మైకేల్ మదన కామరాజు, విచిత్ర సోదరులు వంటి చిత్రాలు అందుకు ఉదాహరణలు.

విచిత్ర సోదరులులో అందగాడైన కమల్ హాసన్‌ను మరుగుజ్జు పాత్రలో చూపించడం అప్పట్లో ప్రేక్షకులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. ఒక స్టార్ ఇమేజ్‌ను పక్కనపెట్టి, కథకు అవసరమైన పాత్రను తెరపై సృష్టించడంలో సింగీతం వెనుకాడలేదు.

నటుడి ఇమేజ్ కంటే పాత్రే గొప్పదని నమ్మిన దర్శకుడు ఆయన.

‘మయూరి’ – వైకల్యాన్ని విజయంలోకి మార్చిన కథ

ఉషాకిరణ్ మూవీస్ బ్యానర్‌పై రామోజీరావు నిర్మించిన మయూరి మరో అద్భుత ప్రయోగం.

ప్రమాదంలో కాలు కోల్పోయిన నర్తకి జీవితాన్ని కథగా మలిచారు. నిజ జీవిత నర్తకి సుధాచంద్రన్‌తోనే ఆ పాత్రను పోషింపజేశారు.

సానుభూతి కోసం కథను ఉపయోగించకుండా, వైకల్యాన్ని అధిగమించి జీవితాన్ని గెలిచిన ఒక మహిళా స్ఫూర్తిగాథగా సినిమాను తీర్చిదిద్దారు.

సుధాచంద్రన్‌కు ఆ సినిమా జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే అవకాశాన్ని ఇచ్చింది.

బాలకృష్ణతో రెండు విభిన్న ప్రపంచాలు

సింగీతం శ్రీనివాసరావు ప్రయోగాలు కేవలం ఆర్ట్ సినిమాలకే పరిమితం కాలేదు. మాస్ హీరో బాలకృష్ణతో కూడా ఆయన విభిన్నమైన చిత్రాలను తెరకెక్కించారు.

భైరవద్వీపంలో జానపద ప్రపంచాన్ని సృష్టించి ప్రేక్షకులను మంత్రముగ్ధులను చేశారు.

అదే బాలకృష్ణతో ఆదిత్య 369 తీశారు.

టైమ్ మెషీన్ కథాంశంతో రూపొందిన ఈ చిత్రం తెలుగు సినిమా చరిత్రలోనే అత్యంత వినూత్నమైన సైన్స్ ఫిక్షన్ చిత్రాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

కాలాన్ని దాటి ప్రయాణించే కథలో బాలకృష్ణను శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలానికి తీసుకెళ్లి విజయనగర సామ్రాజ్య వైభవాన్ని తెరపై ఆవిష్కరించారు.

గతాన్ని చూపించడానికి భవిష్యత్తు సాంకేతికతను ఉపయోగించిన సినిమా అది.

అందుకే ఆదిత్య 369 నేటికీ ఒక కల్ట్ క్లాసిక్‌గా గుర్తుండిపోయింది.

‘ఆడవాళ్లకు మాత్రమే’ నుంచి ‘మేడమ్’ వరకు

ఉద్యోగం చేసే మహిళలు ఎదుర్కొనే సమస్యలను వినోదాత్మకంగా చూపించిన ఆడవాళ్లకు మాత్రమే సామాజిక అంశాన్ని హాస్యంతో చెప్పిన చిత్రం.

మరోవైపు హాస్య కథానాయకుడు రాజేంద్రప్రసాద్‌ను స్త్రీ పాత్రలో చూపించిన మేడమ్ ఆయన ప్రయోగాత్మక దృక్పథానికి మరో ఉదాహరణ.

నటుడి ఇమేజ్‌ను మార్చి కొత్త కోణంలో చూపించడం ఆయనకు కొత్తేమీ కాదు.

యానిమేషన్‌ నుంచి పురాణాల వరకు..

సింగీతం ప్రయోగాలకు హద్దులు లేవు.

పురాణాలు, జానపదాలు, సాంఘిక కథలు, హాస్యం, సైన్స్ ఫిక్షన్, మూకీ సినిమా, యానిమేషన్—ఏ జానర్‌ను తీసుకున్నా తనదైన ముద్ర వేయగలిగారు.

ఘటోత్కచ వంటి యానిమేషన్ చిత్రాన్ని రూపొందించడం కూడా ఆయనలోని ఆధునిక ఆలోచనకు నిదర్శనం.

తెలుగుతో పాటు తమిళం, కన్నడ, హిందీ భాషల్లోనూ సినిమాలు తీశారు.

భాష మారినా ఆయన ఆలోచన మారలేదు. ప్రతి భాషలోనూ ప్రయోగమే ఆయనకు ప్రధాన భాష.

వయసు పెరిగినా ఆలోచన మాత్రం యవ్వనమే

తొమ్మిది పదుల వయసులో కూడా టీ షర్ట్ ధరించి కనిపించే సింగీతం శ్రీనివాసరావును చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోయేవారు.

తనను తాను యువకుడిగా ఉంచుకునే ప్రయత్నంలో భాగంగానే టీ షర్టులు ధరిస్తానని ఆయన సరదాగా చెప్పేవారు.

కానీ అది కేవలం దుస్తుల్లో కనిపించిన యవ్వనం కాదు.

ఆయన ఆలోచనల్లో కూడా చివరి వరకు యవ్వనం ఉంది.

ఈ తరం దర్శకుల నుంచి కూడా తాను నేర్చుకుంటున్నానని ఆయన చెప్పేవారు. వయసు పెరిగిన కొద్దీ తనకు అన్నీ తెలుసనే అహంకారం ఆయనలో పెరగలేదు. కొత్తదాన్ని నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి మాత్రం తగ్గలేదు.

‘సింగ్ గీతం’ – చివరి శ్వాస వరకు ప్రయోగమే

సింగీతం శ్రీనివాసరావు తన చివరి దశలోనూ సినిమాను వదల్లేదు.

94 ఏళ్ల వయసులో సింగ్ గీతం చిత్రాన్ని రూపొందించడం ద్వారా వయసు అనేది కేవలం ఒక సంఖ్య మాత్రమేనని నిరూపించారు.

ఆ సినిమా ఆయనలోని ప్రయోగశీలత చివరి శ్వాస వరకు ఎలా కొనసాగిందో చెప్పే సాక్ష్యం.

సినిమా ఆయనకు ఉద్యోగం కాదు. జీవితం.

అందుకే వయసు 90 దాటినా కెమెరా వైపు ఆయన చూపు నిలిచింది.

భార్య లక్ష్మీ కల్యాణితో అనుబంధం

సింగీతం వ్యక్తిగత జీవితంలోనూ లక్ష్మీ కల్యాణికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. 1960లో వీరి వివాహం జరిగింది.

కథా చర్చల్లో పాల్గొంటూ, స్క్రిప్టు రచనలో ఆయనకు సహకరిస్తూ లక్ష్మీ కల్యాణి ఆయన సినీ ప్రయాణంలో ముఖ్యమైన భాగస్వామిగా నిలిచారు.

ఇద్దరి అనుబంధానికి గుర్తుగా ‘శ్రీకల్యాణీయం’ అనే ఆత్మకథను కలిసి రచించారు.

లక్ష్మీ కల్యాణి 2022లో కన్నుమూశారు. ఆమె మరణం సింగీతం జీవితంలో ఒక పెద్ద లోటుగా మిగిలింది.

అవార్డులు ఆయన ప్రతిభకు ముద్రలు మాత్రమే

సింగీతం శ్రీనివాసరావు రెండు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలతో పాటు ఐదు నంది అవార్డులు, పలు ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలను అందుకున్నారు.

అయితే ఆయనకు వచ్చిన అవార్డుల జాబితా కంటే ఆయన సినిమాల జాబితానే ఆయన ప్రతిభకు పెద్ద సాక్ష్యం.

ఎందుకంటే ఒక దర్శకుడి గొప్పతనం కేవలం పురస్కారాల్లో ఉండదు.

తన తర్వాత వచ్చిన దర్శకుల ఆలోచనలను ఎంతగా ప్రభావితం చేశాడన్నదే అసలు కొలమానం.

ఆ విషయంలో సింగీతం శ్రీనివాసరావు స్థానం ప్రత్యేకమైనది.

ప్రతి నటుడిలోని ప్రత్యేకతను బయటకు తీసిన దర్శకుడు

“ప్రతి నటుడిలో ఉన్న ప్రత్యేకతను గుర్తించి, దానిని బయటకు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించడమే నా విజయానికి కారణం” అని సింగీతం ఒక సందర్భంలో చెప్పారు.

ఆ మాట ఆయన దర్శకత్వ తత్వాన్ని పూర్తిగా ప్రతిబింబిస్తుంది.

స్టార్‌ను స్టార్‌లా చూపించడం సులభం.

స్టార్‌లోని నటుడిని బయటకు తీయడం కష్టం.

సింగీతం అదే చేశారు.

కమల్ హాసన్‌లోని ప్రయోగాత్మక నటుడిని బయటకు తీశారు.

బాలకృష్ణలోని జానపద, చారిత్రక పాత్రధారిని చూపించారు.

రాజేంద్రప్రసాద్‌లోని స్త్రీ పాత్రధారిని ఆవిష్కరించారు.

సుధాచంద్రన్ జీవితాన్ని తెరపై స్ఫూర్తిదాయక కథగా మార్చారు.

అందుకే ఆయన సినిమాల్లో నటులు కేవలం పాత్రలు పోషించలేదు.. కొత్త రూపాల్లో కనిపించారు.

ఒక దర్శకుడు కాదు.. ఒక సినీ విశ్వవిద్యాలయం

సింగీతం శ్రీనివాసరావును ఒకే రకమైన దర్శకుడిగా నిర్వచించడం అసాధ్యం.

ఆయన సినిమాల్లో పురాణం ఉంది.

జానపదం ఉంది.

సామాజిక స్పృహ ఉంది.

హాస్యం ఉంది.

సైన్స్ ఫిక్షన్ ఉంది.

సంగీతం ఉంది.

నాటకీయత ఉంది.

మూకీ సినిమా ఉంది.

యానిమేషన్ ఉంది.

ముఖ్యంగా ప్రయోగం ఉంది.

ఆయన సినిమాలను చూస్తే ఒక ప్రశ్న పదేపదే మనసులో మెదులుతుంది –

“ఇంతకుముందు ఎవరూ ఇలా ఎందుకు ఆలోచించలేదు?”

అదే సింగీతం ప్రత్యేకత.

శకం ముగిసింది.. స్ఫూర్తి మాత్రం మిగిలింది

95 ఏళ్ల వయసులో సింగీతం శ్రీనివాసరావు భౌతికంగా మనకు దూరమయ్యారు.

కానీ ఆయన సినిమాలు మనతోనే ఉంటాయి.

పుష్పక విమానం మనకు మాటలు లేకుండానే సినిమా మాట్లాడగలదని గుర్తుచేస్తుంది.

ఆదిత్య 369 ఊహకు హద్దులు లేవని చెబుతుంది.

భైరవద్వీపం జానపద కథనంలోనూ అద్భుతమైన విజువల్ ప్రపంచాన్ని సృష్టించవచ్చని నిరూపిస్తుంది.

మయూరి ఓటమి తర్వాత కూడా జీవితం ఎలా గెలవాలో నేర్పుతుంది.

విచిత్ర సోదరులు స్టార్ ఇమేజ్ కంటే పాత్ర గొప్పదని చెబుతుంది.

మైకేల్ మదన కామరాజు హాస్యానికీ సాంకేతికతకీ హద్దులు లేవని చూపిస్తుంది.

అందుకే సింగీతం శ్రీనివాసరావు ఒక తరం దర్శకుడు కాదు.

తరతరాల దర్శకులకు స్ఫూర్తి.

ఆయన కెమెరా ముందు సృష్టించిన ప్రపంచాలు చెరిగిపోవు. ఆయన ప్రయోగాలు పాతబడవు. ఆయన ఆలోచనలు కాలంతో పాటు మరింత ఆధునికంగా కనిపిస్తాయి.

సినిమా మారుతుంది.

సాంకేతికత మారుతుంది.

ప్రేక్షకుల అభిరుచులు మారతాయి.

కానీ..

కొత్తగా ఆలోచించాలి, కొత్తగా చెప్పాలి, ప్రేక్షకుడిని ఆశ్చర్యపరచాలి అనే సింగీతం తత్వం మాత్రం ఎప్పటికీ పాతబడదు.

వెండితెరపై ప్రయోగాలకు చిరునామాగా నిలిచిన ఆ మహాదర్శకుడికి..

కన్నీటి వీడ్కోలు.

సింగీతం శ్రీనివాసరావు గారు ఇక లేరు.

కానీ ఆయన సృష్టించిన సినిమా ఉంది.

ఆయన చూపించిన కొత్త దారులు ఉన్నాయి.

ఆయన నుంచి స్ఫూర్తి పొందిన తరాలు ఉన్నాయి.

అందుకే సింగీతం ముగియలేదు..

ప్రతి మంచి ప్రయోగంలో ఆయన మళ్లీ మళ్లీ పుడుతూనే ఉంటారు.