[తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్స్ సృష్టికర్త శ్రీ పురుషోత్త్ కుమార్ గుత్తుల తన కృషి గురించి, తాను సాగిస్తున్న అక్షర యజ్ఞం గురించి వివరిస్తున్నారు.]
1990లో డిటిపి ఆపరేటర్గా మొదలైన నా ఉద్యోగ ప్రయాణంలో నా వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం ఫాంట్లు రూపొందించడం ప్రారంభించాను. అప్పట్లో విజన్లాబ్స్, సొనాటా తెలుగు, మాడ్యులర్ శ్రీలిపి, అనూఫాంట్స్ ఇలా పలు సంస్థలు తెలుగు ఫాంట్లు రూపొందించి మార్కెట్లో ఉండేవి. అయితే ఈ ఫాంట్లను ఉపయోగించి చేసిన టైప్ చేసిన సమాచారం ఆ ఫాంట్లు ఉన్న కంప్యూటర్లలో మాత్రమే కనిపించేవి. విండోస్ XP ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ వచ్చిన తర్వాత కంప్యూటర్లలో భారతీయ భాషల ఫాంట్లన్నీ యూనీకోడ్ టెక్నాలజీతో రావడం మొదలయింది. తెలుగు గౌతమి పేరుతో ఒకే ఒక్క ఫాంట్ వుండేది.
మొట్ట మొదటి తెలుగు యూనీకోడ్ ఫాంట్ కెనడాలో స్థిరపడిన డా. తిరుమల కృష్ణ దేశికాచార్యులు గారు రూపొందించిన పోతన ఫాంట్. కానీ ఈ రెండు ఫాంట్లు ముద్రణలో అంత అందంగా లేకపోవడంతో తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్ రూపకల్పన ప్రారంభించాను. (ఆ తర్వాత ఆ ఫాంట్ ‘మండలి’ పేరుతో అందరికీ అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఇప్పుడు ఎన్నో తెలుగు వెబ్సైట్లు, చాలామంది రచయితలు ఆ ఫాంట్ను ఉపయోగిస్తున్నారు.) అప్పట్లో అది ఒక చిన్న ప్రయత్నం మాత్రమే. తెలుగు అక్షరాలను కంప్యూటర్పై అందంగా, విభిన్న శైలుల్లో రూపొందించాలనే ఆసక్తి, కొత్తగా ఏదైనా నేర్చుకోవాలనే తపన తప్ప ఈ ప్రయాణం ఇంత దూరం సాగుతుందని, ఒకరోజు వందకు పైగా ఫాంట్ల రూపకల్పనకు దారితీస్తుందని నేను కూడా ఊహించలేదు.
అప్పట్లో తెలుగు కంప్యూటింగ్ రంగం ఇప్పటిలా విస్తృతంగా లేదు. తెలుగు భాషలో డిజిటల్ రూపకల్పన చేయాలనుకునేవారికి విభిన్నమైన, నాణ్యమైన ఫాంట్లు అందుబాటులో ఉండటం ఎంతో అవసరం. పుస్తకాల రూపకల్పన, పత్రికల ప్రచురణ, ఆహ్వాన పత్రికలు, ప్రకటనలు, గ్రాఫిక్ డిజైనింగ్ వంటి అనేక అవసరాలకు తగిన తెలుగు అక్షరాలు ఉంటే బాగుంటుందనే ఆలోచన నాలో క్రమంగా బలపడింది. ఆ ఆలోచనే నన్ను తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్ల ప్రపంచంలోకి మరింత లోతుగా తీసుకెళ్లింది.
తొలి అడుగు నుంచి విస్తృత ప్రయాణం వరకు..
2012లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, సిలికానాంధ్ర సంస్థల ద్వారా 11 తెలుగు ఫాంట్లు విడుదల కావడం తెలుగు డిజిటల్ అక్షర ప్రపంచంలో ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగు. ఆ ఫాంట్లు ఆ తర్వాత గూగుల్ ద్వారా కూడా అందరికీ అందుబాటులోకి వచ్చాయి. తెలుగు భాషను కంప్యూటర్లలో, అంతర్జాలంలో విస్తృతంగా ఉపయోగించుకోవడానికి ఇటువంటి ప్రయత్నాలు ఎంతగానో తోడ్పడ్డాయి.
2వ అంతర్జాతీయ తెలుగు అంతర్జాల సదస్సు సందర్భంగా 2-11-2012న విశాఖపట్టణం గీతం యూనివర్సిటీలో తెలుగు యూనీకోడ్ ఫాంట్ల విడుదల సందర్భంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ద్వారా పురుషోత్త్ కుమార్ రూపొందించిన 5 ఫాంట్లు, సిలికానాంధ్ర సంస్థ ద్వారా 6 ఫాంట్లు ఆ సందర్భంలో ఆవిష్కరించబడ్డాయి.
ఈ పరిణామాలు తెలుగు ఫాంట్ల అవసరాన్ని, వాటి ప్రాధాన్యాన్ని మరింత స్పష్టంగా తెలియజేశాయి. తెలుగు అక్షరాలకు మరిన్ని రూపాలు, మరింత వైవిధ్యం, మరిన్ని సృజనాత్మక అవకాశాలు కల్పించాలనే నా ఆలోచన కూడా అప్పటినుంచి మరింత బలపడింది.
ప్రవాసాంధ్రులు శ్రీ శరత్ వేట గారితో పాటు మరికొందరు తెలుగు భాషాభిమానులు అందించిన ఆర్థిక సహకారం నాకు ఎంతో ఉపయోగపడింది. వారి ప్రోత్సాహం, సహకారంతో మరికొన్ని ఫాంట్లను రూపొందించి, నా వెబ్సైట్ https://telugufonts.in ద్వారా ఉచితంగా అందించగలిగాను.
అచ్చులో అందమైన తెలుగు అక్షరాలపై ఆసక్తి ఉన్నవారికి, ముఖ్యంగా డిజైనర్లకు, విద్యార్థులకు, ప్రచురణ రంగంలో పనిచేసేవారికి ఈ ఫాంట్లు ఉపయోగపడాలన్నదే నా ఉద్దేశం. నేను రూపొందించిన అక్షరశైలులు మరొకరి పనికి ఉపయోగపడుతున్నాయనే ఆలోచన నాకు ఎంతో సంతృప్తినిచ్చేది.
ఒక ఫాంట్ను రూపొందించడం అంటే కేవలం అక్షరాలను గీయడం మాత్రమే కాదు. ప్రతి అక్షరానికీ ఒక ప్రత్యేకమైన ఆకృతి ఉంటుంది. ఆ ఆకృతిని కాపాడుతూనే, అక్షరాల మధ్య సమతుల్యతను పాటిస్తూ, పదాలు అందంగా కనిపించేలా తీర్చిదిద్దడం ఒక కళ. తెలుగు లిపిలోని ప్రత్యేకతను నిలబెడుతూ, ఆధునిక అవసరాలకు తగినట్లుగా అక్షరాలను రూపొందించడం నిరంతర సాధనతోనే సాధ్యమవుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో నేర్చుకున్న ప్రతి చిన్న విషయం తర్వాతి ఫాంట్ రూపకల్పనకు పునాదిగా మారింది.
సరదాగా మొదలైన పని.. ఒక లక్ష్యంగా మారిన తీరు!
ప్రారంభంలో వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం మొదలుపెట్టిన ఈ ప్రయత్నం, కాలక్రమేణా ఒక ప్రత్యేకమైన లక్ష్యంగా మారింది. తెలుగు భాషలో విభిన్నమైన అక్షరశైలులు అందుబాటులో ఉండాలనే కోరిక పెరుగుతూ వచ్చింది.
అందమైన సంప్రదాయ తెలుగు అక్షరశైలులు, ఆధునిక రూపకల్పనలకు అనువైన ఫాంట్లు, ప్రత్యేక శీర్షికలకు సరిపోయే అక్షరరూపాలు.. ఇలా ఒక్కో అవసరాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని కొత్త కొత్త ప్రయోగాలు చేయడం ప్రారంభించాను.
ఆ తర్వాత కమర్షియల్గా కూడా మరిన్ని ఫాంట్లను రూపొందించి అందించాలనే ఆలోచన కలిగింది. దాంతో ఈ ప్రయాణం మరింత విస్తరించింది. ప్రతి కొత్త ఫాంట్ ఒక కొత్త సవాలుగా మారింది. గతంలో రూపొందించిన ఫాంట్ల కంటే మెరుగైనదాన్ని సృష్టించాలనే ఆరాటం నాలో పెరిగింది.
ఈ విధంగా మొదలైన నా అక్షర యజ్ఞం, సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ మరింత బలపడింది. ఇప్పటివరకు వందకు పైగా తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్లు రూపుదిద్దుకోవడం నాకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే విషయం.
ఈ సంఖ్య వెనుక కేవలం ఫాంట్ల రూపకల్పన మాత్రమే లేదు. ఎన్నో ప్రయోగాలు, అనేక సవరణలు, సాంకేతిక సమస్యలకు పరిష్కారాలు, ఎన్నో రాత్రుల శ్రమ, నిరంతర అభ్యాసం ఉన్నాయి. ప్రతి ఫాంట్ వెనుక ఒక ఆలోచన ఉంది. ప్రతి అక్షరరూపం వెనుక ఒక ప్రయత్నం ఉంది. ప్రతి పూర్తయిన ఫాంట్ వెనుక ఎన్నో గంటల ఏకాగ్రత ఉంది.
ఎగతాళి ఎదురైనా.. ఆగని ప్రయాణం!
ఏదైనా కొత్తగా చేయాలనుకున్నప్పుడు అందరూ వెంటనే అర్థం చేసుకుంటారని, ప్రోత్సహిస్తారని ఆశించడం సహజం. కానీ నా విషయంలో అలా జరగలేదు. నేను తెలుగు ఫాంట్ల రూపకల్పనలో సమయాన్ని వెచ్చిస్తున్నప్పుడు చాలామంది నన్ను ఒక పిచ్చివాడిలా చూశారు. కొందరు సమయాన్ని వృథా చేసుకుంటున్నానని భావించారు. మరికొందరు ఇదో పనికిమాలిన పని అంటూ ఎగతాళి చేశారు. ఆ మాటలు అనేవాళ్లలో పరాయివారే కాదు; నా బంధువులు ఉన్నారు, స్నేహితులు ఉన్నారు, నాతో కలిసి పనిచేసే సహోద్యోగులు కూడా ఉన్నారు.
వారి దృష్టిలో నేను చేస్తున్నది సమాజానికి పెద్దగా ఉపయోగపడే పనికాకపోవచ్చు. అందులో భవిష్యత్తు కనిపించకపోయి ఉండవచ్చు. కానీ నా దృష్టిలో మాత్రం అది నా మనసుకు తృప్తినిచ్చే పని. నాకు నచ్చిన పని. తెలుగు అక్షరాలకు మరిన్ని రూపాలు అందించాలనే నా వ్యక్తిగత తపన. నా మనసుకి నచ్చిన అక్షర యజ్ఞం.
నిజం చెప్పాలంటే, ఇతరులు మన ప్రయత్నాన్ని గుర్తించకపోవడం కొన్నిసార్లు బాధ కలిగిస్తుంది. మనం ఎంతో ఇష్టంతో చేస్తున్న పనిని ఎగతాళి చేసినప్పుడు మనసు నొచ్చుకోవడం సహజం. ఆ మాటలను జీవితానికి అడ్డంకిగా మార్చుకుంటే మన ప్రయాణం అక్కడితోనే ఆగిపోతుంది. అందుకే నేను ఆ మాటల గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించలేదు. నా పని నేను చేసుకుంటూ ముందుకు సాగాను.
ఎవరేమనుకున్నా, నా లక్ష్యం నాకు తెలుసు. నచ్చిన పనిలో ఎంత సంతృప్తిని పొందుతున్నానో నాకు మాత్రమే తెలుసు. అందుకే విమర్శలకు జవాబుగా వాదన చేయడం కంటే, నా పనిని కొనసాగించాను.
ఉద్యోగ బాధ్యతల మధ్య.. నిద్రను కూడా మరచిపోయిన రాత్రులు!
పగలంతా ఆఫీసులో ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిర్వర్తించడం ఒకవైపు. ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత కుటుంబ, వ్యక్తిగత
సాధారణంగా ప్రతిరోజూ రాత్రి ఒంటి గంట వరకు పని చేసేవాడిని. ఒక్కోసారి పని పూర్తయ్యేసరికి తెల్లవారుజాము మూడు గంటలయ్యేది. అయినా ఉదయం ఐదు లేదా ఆరు గంటలకే మళ్లీ నిద్రలేచి కంప్యూటర్ ముందు కూర్చునేవాడిని.
కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్ సమయంలో రోజుకు 18 గంటలకు పైగా ఫాంట్లకోసం సమయం వెచ్చించాను. చాలామంది అది విశ్రాంతి తీసుకున్న సమయం. కానీ నాకు మాత్రం కొత్త అక్షరాలను రూపొందించడానికి, పాత ఫాంట్లలో మార్పులు చేయడానికి, ఏదైనా కొత్తగా ప్రయోగం చేయడానికి దొరికిన సమయం.
ఒక్కో అక్షరం ఆకృతిని సరిచేయడం, దాని వంపులు, గీతలు, పరిమాణాలు పరిశీలించడం, అక్షరాల మధ్య సరైన సమతుల్యత సాధించడం, ఫాంట్లోని లోపాలను గుర్తించి సవరించడం.. ఇవన్నీ చాలా సమయాన్ని తీసుకునేవి. కొన్ని ప్రయత్నాలు వెంటనే ఫలితాన్నిచ్చేవి. మరికొన్ని అనుకున్నట్లుగా వచ్చేవి కావు. అప్పుడు మళ్లీ మొదటి నుంచి ఆలోచించాల్సి వచ్చేది. ఒక సమస్యకు పరిష్కారం దొరికిందనుకునేలోపు మరో సమస్య ఎదురయ్యేది. అయినా విసుగు చెందకుండా, సాధ్యమైనంతవరకు ప్రతి ఫాంట్నూ మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నించేవాడిని.
ఈ క్రమంలో ఎన్నో నిద్రలేని రాత్రులు గడిచిపోయాయి. కొన్నిసార్లు అలసట శరీరాన్ని ఆవరించేది. మరికొన్నిసార్లు నిద్ర కళ్లను మూయించేది. కానీ మనసులో మెదులుతున్న కొత్త అక్షరరూపం మాత్రం మళ్లీ కంప్యూటర్ ముందు కూర్చోబెట్టేది.
ఇలా ఒకటి కాదు, రెండు కాదు.. గత పదిహేనేళ్లుగా సాగుతున్న ఈ ప్రయాణంలో ఎన్నో గంటలు, ఎన్నో రోజులు, ఎన్నో రాత్రులు అక్షరాల రూపకల్పనకే అంకితమయ్యాయి.
ఈ రోజు వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నప్పుడు, ఆ కష్టమంతా వృథా కాలేదనే భావన కలుగుతుంది. ఆ శ్రమకు రూపమే నా తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్లు.
ప్రతి ఫాంట్ వెనుక ఒక అనుభవం!
ప్రపంచ ప్రముఖ ఫాంట్ డిసైనర్ ల సరసన మన తెలుగువాడు..
వందకు పైగా ఫాంట్లను రూపొందించానని చెప్పడం సంతోషకరమే. అయితే ఆ సంఖ్య కంటే, వాటిని రూపొందించే క్రమంలో నేను నేర్చుకున్న విషయాలు, ఎదుర్కొన్న సమస్యలు, సాధించిన అనుభవం నాకు మరింత విలువైనవి.
ప్రతి కొత్త ఫాంట్ నాలో కొత్త ఆలోచనను రేకెత్తించింది. ఒక ఫాంట్లో ఎదురైన సమస్య మరో ఫాంట్లో మరింత జాగ్రత్తగా పనిచేయడం నేర్పింది. ఒక అక్షరాన్ని మెరుగుపరచడానికి చేసిన ప్రయోగం, ఇతర అక్షరాలను తీర్చిదిద్దే విధానాన్ని కూడా ప్రభావితం చేసింది. ఫాంట్ రూపకల్పన కేవలం ఒక సాంకేతికమైన పని కాకుండా, కళాత్మకమైన సాధనగా మారింది. తెలుగు లిపిలోని అందాన్ని కాపాడుతూనే, ఆధునిక డిజిటల్ ప్రపంచానికి అవసరమైన వైవిధ్యాన్ని అందించాలనే ఆలోచన నా ప్రతి ప్రయత్నంలోనూ కొనసాగింది.
ఫాంట్లను రూపొందించడం ఒక వైపు అయితే, వాటిని వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం మరో ముఖ్యమైన బాధ్యత. అందుకే నా వెబ్సైట్ telugufonts.in ద్వారా ఫాంట్లను అందించడం నా ప్రయాణంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా నిలిచింది.
నా ప్రయత్నాల వల్ల ఎవరైనా ఒక అందమైన పుస్తకాన్ని రూపొందించగలిగినా, ఒక ఆహ్వాన పత్రికను మరింత ఆకర్షణీయంగా తీర్చిదిద్దగలిగినా, ఒక తెలుగు శీర్షికను తమకు నచ్చిన విధంగా సృష్టించుకోగలిగినా.. అది నాకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే విషయం.
ఇంకా చేయాల్సింది ఎంతో ఉంది!
ఇప్పటివరకు వందకు పైగా తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్లను రూపొందించినప్పటికీ, నా ఫాంట్ల ప్రయోగాల ప్రయాణం ఇక్కడితో ముగిసిపోయిందని అనుకోవడం లేదు.
నిజానికి, ఇన్ని సంవత్సరాల అనుభవం సంపాదించిన తర్వాత కూడా ఇంకా ఎన్నో చేయాలనే కోరిక నాలో ఉంది. కొత్త అక్షరశైలులను రూపొందించాలి. ఇప్పటికే ఉన్న ఫాంట్లను మరింత మెరుగుపరచాలి. తెలుగు లిపిలోని విభిన్న సౌందర్యాలను మరిన్ని రూపాల్లో ఆవిష్కరించాలి. డిజైనర్లకు, ప్రచురణకర్తలకు, తెలుగు భాషాభిమానులకు ఉపయోగపడే మరిన్ని ఫాంట్లను అందించాలి.
సాంకేతికత మారుతున్న కొద్దీ ఫాంట్ల అవసరాలు కూడా మారుతున్నాయి. ఆ మార్పులకు అనుగుణంగా నేర్చుకుంటూ, కొత్త ప్రయోగాలు చేస్తూ, నా వంతు కృషిని కొనసాగించాలనుకుంటున్నాను.
ఈ ప్రయాణంలో నాకు సహకరించినవారిని, నన్ను ప్రోత్సహించినవారిని, నా ఫాంట్లను ఉపయోగించిన వారిని, నా ప్రయత్నంపై నమ్మకం ఉంచినవారిని నేను ఎప్పటికీ మరచిపోలేను. అందరికీ నా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
ముగింపు కాదు.. మరో కొత్త ఆరంభం!
సరదాగా మొదలైన ఈ ప్రయాణం, నేడు నా జీవితంలో ఒక ప్రత్యేకమైన భాగమైంది. మొదట్లో నా ప్రయత్నాన్ని చూసి నవ్వినవారు ఉండవచ్చు. నేను చేస్తున్న పని వల్ల ఏమి ప్రయోజనమని ప్రశ్నించినవారు ఉండవచ్చు. కానీ నా లక్ష్యంపై నాకున్న నమ్మకం మాత్రం నన్ను ముందుకు నడిపించింది.
ఈ రోజు నా ముందు కనిపిస్తున్న వందకు పైగా తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంట్లు కేవలం అక్షరాల సమాహారం కాదు. అవి నా ఆసక్తికి, పట్టుదలకు, నిరంతర సాధనకు, సమయానికి, ఎన్నో నిద్రలేని రాత్రులకు ప్రతిరూపాలు.
ఈ ప్రయాణం నాకు నేర్పిన గొప్ప విషయం ఒక్కటే — మనకు నచ్చిన పనిపై నిజమైన ఆసక్తి, నేర్చుకోవాలనే తపన, నిరంతర కృషి ఉంటే చిన్న ప్రయత్నం కూడా కాలక్రమేణా ఒక పెద్ద ప్రయాణంగా మారుతుంది.
అయితే ఎవరి జీవిత పరిస్థితులు వారివి. కష్టపడటంతో పాటు విశ్రాంతి, ఆరోగ్యం, కుటుంబం కూడా అంతే ముఖ్యం. నా ప్రయాణంలో ఎదురైన నిద్రలేని రాత్రులు, సమయాభావం నా అనుభవంలో భాగం మాత్రమే; అవే విజయానికి తప్పనిసరి మార్గమని నేను భావించను.
నా విషయానికొస్తే, ఇంకా ఎన్నో తెలుగు అక్షరాలు నా మనసులో రూపుదిద్దుకోవడానికి ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఇంకా ఎన్నో ఫాంట్లు రూపొందించాలనే కోరిక ఉంది. ఈ ప్రయాణం ఎక్కడివరకు సాగుతుందో తెలియదు. కానీ తెలుగు అక్షరాలపై నాకున్న ప్రేమ, కొత్తగా ఏదైనా సృష్టించాలనే తపన మాత్రం ఇంకా తగ్గలేదు.
ఇంకా చేయాలి.. ఇంకా నేర్చుకోవాలి.. ఇంకా ఎన్నో అక్షరాలకు కొత్త రూపాలు ఇవ్వాలి!
చూద్దాం.. ఈ అక్షర యజ్ఞం నన్ను మరెన్ని కొత్త ప్రయోగాల వైపు తీసుకెళ్తుందో!
తెలుగు అక్షరాలతో నా ప్రయాణం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంటుంది..

