[డా. బి. హేమవతి రాసిన ‘టిక్ టాక్ ప్రపంచం’ అనే కథని పాఠకులకు అందిస్తున్నాము.]
నా పేరు సాగర్. ఇరవై ఏడేళ్ల సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్ని. ఆ రోజు ఎప్పటి లాగే తెల్లారింది. ఆరు గంటలకే నిద్ర లేచాను. లేచాను అనడం కంటే నా మంచం నన్ను నిద్రనోనికుండా చేసింది అనాలి. ఆ మంచం నన్ను నేల మీదకు విసిరేసింది. కుయ్యో మొర్రో అంటూ ఎవరిని తిట్టాలో తెలియక ఆ మంచాన్ని ఒక తన్ను తన్నాను. నా ప్రపంచం మీ ప్రపంచం లాంటిది కాదు. ఇక్కడ, మనం పుట్టిన క్షణం నుంచే జంతువులు, నిర్జీవ వస్తువులు కూడా మనతో మాట్లాడతాయి. ఇది వినడానికి వింతగా అనిపించొచ్చు, కానీ నాకు మాత్రం ఇది మామూలే. ఒక పురాణం ప్రకారం, ఒకానొకప్పుడు లోకంలో నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలిందట. మనుషులు, జంతువులు, చెట్లు, చివరకు నిర్జీవ వస్తువులు కూడా తమలో తాము మాట్లాడుకోకుండా బతికాయట. ఆ నిశ్శబ్దం వల్ల ఒకరికొకరు అర్థం చేసుకోలేక ద్వేషాలు, అపార్థాలు పెరిగిపోయి లోకం అల్లకల్లోలం అయిపోయిందట. అప్పుడు దేవతలు కరుణించి, ప్రతి అణువుకూ మాటను ప్రసాదించారట. అప్పటి నుంచి ప్రపంచం ఇలా మారిపోయింది.
అయితే, ఈ మాటల ప్రపంచం అంత ఆనందంగా ఉంటుందని మాత్రం అనుకోవద్దు.
మా ఇంటి గోడ గడియారం, దానికి నేను పెట్టిన పేరు ‘కాలజ్ఞాని’, రోజూ ఉదయం సరిగ్గా ఆరు గంటలకు “టిక్-టాక్, టిక్-టాక్! అరేయ్ సాగర్, లేరా! పొద్దు పొడిచింది! లేకపోతే ఆఫీస్కు లేట్ అయితది, మళ్ళీ ఆ కంప్యూటరు గొణుగుతది!” అని అరుస్తూ నన్ను నిద్ర లేపుతుంది. దాని గొంతులో ఎప్పుడూ ఒక తొందర, ఒక ఆందోళన. అది చెప్పేది నిజమే, నా కంప్యూటర్ ఒక్క నిమిషం లేటైనా, “నేను హీట్ ఎక్కుతున్నాను, డెడ్లైన్ దగ్గరపడుతోంది!” అంటూ అరుస్తుంది.
నేను లేచి మంచం దిగగానే, నా పక్కనున్న దుప్పటి “అబ్బా! ఏం గుంజుతున్నావ్రా? నా పీచు మొత్తం ఊడిపోతది! కొంచెం నెమ్మదిగా గుంజుకోరా సాగా!” అని సణుగుతుంది. బాత్రూమ్లోకి అడుగు పెట్టగానే, నా టూత్బ్రష్ “సాగా, తొందరగా బ్రష్ చెయ్! లేకపోతే నోరు కంపు కొడతది! మళ్లీ ఆఫీసులో ఎవరైనా మూతి తిప్పుతరు, నీకే కదా అవమానం!” అని ఒక ఉపన్యాసం మొదలుపెడుతుంది. షవర్ కింద నిలబడితే, అది “ఎంతసేపు ఆలోచిస్తావ్? తొందరగా స్నానం చెయ్, నీళ్ల బిల్లు చూడు ఎంత వస్తుందో! ఇంట్లో ఎవరూ చూసుకోరురా!” అని గొణుగుతుంది. ఇదంతా మామూలే. ప్రతీదీ తన గోడు చెప్పుకుంటుంది. వాటికి ఒకరి మాటలు ఒకరు వినబడవు, కానీ మనుషుల మాటలు మాత్రం వినబడతాయి. అందుకే వాటికి ఏ కష్టం వచ్చినా, అవి మనుషులకే చెప్పుకుంటాయి.
ఉదయాన్నే ఆ గడియారం గోల, టూత్బ్రష్ సణుగుడు, షవర్ తిట్లు భరించి, ఎట్టకేలకు స్నానం చేసి బయటపడేసరికి నా శరీరం కన్నా నా చెవులే ఎక్కువగా అలసిపోయేవి. ఇక ఆఫీసుకు వెళ్లే హడావుడి. నేను నా మొబైల్ ఫోన్ ఎక్కడ పెట్టానో గుర్తుకు రాదు. అప్పుడు నా చొక్కా జేబులోంచి “హే! నేను ఇక్కడ ఉన్నాను! ఇక్కడ ఉన్నాను! నీ జేబులో! నీకు కళ్ళు లేవా? నువ్వు ఎంత మర్చిపోతావురా సాగా!” అని అదిరిపడేలా అరుస్తుంది. ఈ తిట్లు తిని, ఫోన్ తీసుకుని బయల్దేరుతా.
ఇంటి తాళాలు కూడా అంతే. “నేను నీ జేబులో ఉన్నాను, త్వరగా పట్టుకో!” అని అవి చెప్పకుంటే, వాటిని వెతకడానికి నాకు రోజూ పది నిమిషాలు పట్టేది. నేను బయటికి రాగానే, గేటు “ఎందుకు ఇంత నెమ్మదిగా వస్తావు? నేను తెరుచుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను!” అని విసుక్కుంటుంది.
లిఫ్ట్ దగ్గరికి వెళ్తే, అది “సాగా, తొందరగా రా! కిందికి పోవాలె. నా పైన ఇంకా చాలా మంది ఉన్నరు. ఆలస్యం చేస్తే నా మోటార్ హీట్ అయితది. నీకు తెలియదా, నేను నిన్న రాత్రి ఎంత పని చేశానో!” అని తన కష్టాలు చెప్పుకుంటుంది. ఆ లిఫ్ట్కి ఒకటికి రెండుసార్లు నమస్కారం పెట్టి లోపలికి అడుగుపెడతాను.
ఇక రోడ్డు మీద వాహనాల గోల అంతా ఇంతా కాదు. ట్రాఫిక్ జామ్ అయితే, బస్సులు, కార్లు, ఆటోలు – అన్నీ ఒకరినొకరు తిట్టుకుంటూ, తమ డ్రైవర్లను నిందిస్తూ నానా హంగామా చేస్తాయి. నా కారు టైరు “అరే సాగర్! ఏందిరా ఇది? ఇంత గాలి తక్కువ ఉందా? ఎప్పుడు చూస్తావ్? నిన్ననే చెప్పినగా, నాలో గాలి తగ్గుతుందని! ఇప్పుడు మధ్యలో ఆగిపోతే ఎవరిది తప్పు?” అని అరుస్తుంది. నేను సిగ్గుపడి, పక్కనున్న పెట్రోల్ బంక్కు వెళ్తాను. అక్కడ పెట్రోల్ పంపు “ఎంత కొట్టాలి సార్? ఫుల్ ట్యాంకా? లేకపోతే పది లీటర్లా? రేట్లు పెరుగుతున్నయ్, తొందర పడు! నా వంతు ఎప్పుడొస్తుందో!” అని హడావుడి చేస్తుంది. కొన్నిసార్లు బంకులో ఉన్న ఇతర పంపులు కూడా “నన్ను వాడండి! నేను ఫాస్ట్ గా పోస్తా!” అని తమలో తాము పోటీ పడుతుంటాయి.
ఆఫీస్లోకి అడుగుపెడితే, నా కంప్యూటర్ “అరే, సాగర్! తొందరగా పని చెయ్! డెడ్లైన్ దగ్గర పడింది! నా ప్రాసెసర్ ఓవర్లోడ్ అయితాంది! నిన్న రాత్రి నువ్వు తక్కువ సేపు పనిచేశావు!” అని హెచ్చరిస్తుంది. నా మౌస్ “ఇంకా ఎంతసేపు క్లిక్ చేస్తావు? నా వేలు నొప్పి పుడుతోంది! నాకు రెస్ట్ కావాలె! నా బ్యాటరీ కూడా తక్కువ అవుతుంది!” అని సణుగుతుంది. ఈ గోల వల్ల కొన్నిసార్లు పని మీద దృష్టి పెట్టడం చాలా కష్టమయ్యేది. అందుకే చాలా మంది మనుషులు చెవుల్లో హెడ్ఫోన్స్ పెట్టుకుని తిరుగుతుంటారు, ఈ మాటల గోల నుండి తప్పించుకోవడానికి. ఆ హెడ్ఫోన్స్ కూడా “నా బ్యాటరీ అయిపోయింది!” అని మధ్యలో అరుస్తుంటాయి, అది వేరే విషయం.
ఇలా నా ప్రతీ రోజు, నిద్ర లేచిన దగ్గర్నుంచి, రాత్రి మళ్లీ నిద్రపోయే వరకు, వస్తువుల మాటల సుడిగుండంలోనే గడిచిపోతుంది. అవి తమ కష్టాలు, ఆనందాలు, కోరికలు, తిట్లు.. అన్నీ నా నెత్తి మీద పోస్తుంటాయి.
ఈ మాట్లాడే ప్రపంచంలో కొన్నిసార్లు విసుగు వచ్చినా, కొన్నిసార్లు చాలా ఉపయోగాలు కూడా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, నేను నా కీస్ ఎక్కడ పెట్టానో మర్చిపోతే, అవి “మేము సోఫా కింద ఉన్నాం! ఇక్కడ ఉన్నాం! ఎంత వెతుకుతావురా!” అని అరుస్తాయి. నా రిమోట్ కనిపించకపోతే, అది టీవీ వెనక నుండి “నేను ఇక్కడ చిక్కుకుపోయాను! నన్ను తీయరా! ఏం చేస్తావు మరి!” అని గొణుగుతుంది. ఇంట్లో దొంగతనం జరిగితే, ఇంట్లో ఉన్న వస్తువులు, “వీడు దొంగ! వీడు ఆ వైపు పరిగెత్తాడు!” అని గట్టిగా అరుస్తూ పోలీసులకు సమాచారం ఇస్తాయి. అదొక పెద్ద రచ్చ. ఇంట్లో ఏదైనా పాడైతే, అది “నాకు రిపేర్ చేయాలి! నాకు రిపేర్ చేయాలి! నా లోపల ఏదో సౌండ్ వస్తోంది, త్వరగా చూడు!” అని చెబుతుంది.
కానీ, ఈ ప్రపంచంలో ఒక విచిత్రమైన విషయం ఉంది. మనుషులు, జంతువులు, వస్తువులు అందరూ మాట్లాడతారు, కానీ ఒకరి మాటలు ఒకరు పూర్తిగా అర్థం చేసుకోరు. మనుషులు మనుషుల మాటలు అర్థం చేసుకున్నంత స్పష్టంగా, జంతువులు లేదా వస్తువుల మాటలు అర్థం చేసుకోలేరు. వాళ్లు చెప్పేది అర్థమైనా, దాని వెనుక ఉన్న భావాన్ని పూర్తిగా పట్టుకోలేము. అందుకే కొన్నిసార్లు అపార్థాలు జరుగుతుంటాయి.
ఒక సాయంత్రం, ఆఫీస్ పని తర్వాత నేను అలసిపోయి, పార్కులో కూర్చుని ఉన్నాను. పక్కనున్న పెద్ద చెట్టు తన ఆకులను ఊపుతూ “అబ్బా! ఈరోజు మస్తు గాలి వచ్చింది. నా కొమ్మలు ఊగిసలాడాయి. కింద పడిపోయిన ఆకులను చూడు, అవి కూడా హాయిగా ఉన్నాయి, స్వేచ్ఛగా” అని తన పక్కనున్న చిన్న మొక్కతో ముచ్చట పెడుతోంది. అప్పుడే ఒక కుక్క నా దగ్గరికి వచ్చి, “ఏం సాగర్! ఒంటరిగా ఉన్నావా? ఆడుకుందామా? నాకు బాల్ విసిరెయ్! లేదంటే నన్ను నిమురు” అని అడిగింది. నేను నవ్వి, దానితో కాసేపు ఆడుకున్నాను. జంతువులు వస్తువుల కంటే కాస్త స్నేహపూర్వకంగా ఉంటాయి, వాటికి ఆశలు, కోరికలు తక్కువ. అవి కేవలం తినడం, ఆడుకోవడం, నిద్రపోవడం గురించి మాత్రమే మాట్లాడతాయి. వాటి మాటలు అర్థం చేసుకోవడం కొంచెం తేలిక.
ఆ రోజు సాయంత్రం, పార్కులో పచ్చని చెట్ల కింద కూర్చుని, నేను నా హెడ్ఫోన్స్ తీసి పక్కన పెట్టాను. చుట్టూ ఉన్న వస్తువులు, జంతువుల మాటలను ప్రశాంతంగా వింటున్నాను. వాళ్ళు తమ గోడు, సంతోషం, కష్టాలు చెప్పుకుంటుంటే, నాకు ఏదో తెలియని ప్రశాంతత దొరికింది. రోజువారీ జీవితంలోని హడావుడిలో ఈ మాటల గోల ఒక పెద్ద భారాన్ని కలిగించేది, కానీ ఒక్కోసారి, వాటి వెనుక ఉన్న నిజాయితీని అర్థం చేసుకుంటే, అవి ఒక నిశ్శబ్దపు విలువను నేర్పుతాయి. ప్రతీ మాట వెనుక ఒక కథ ఉంటుందని అప్పుడు అర్థమైంది.
ఒకసారి, నాకు రెండు వారాల సెలవులు దొరికాయి. ఎప్పుడూ ఆ వస్తువుల గోలతో అలిసిపోయి ఉండే నేను, ఈసారి హైదరాబాద్ పట్నంలో కాకుండా, మా అమ్మమ్మ ఊరికి వెళ్దామని నిర్ణయించుకున్నా. అది పట్నానికి చాలా దూరంలో ఉన్న ఒక మారుమూల పల్లె, పేరు ‘శాంతిపురం’. పేరుకు తగ్గట్టే ఉంటుందేమో అని ఆశపడ్డాను. అక్కడ ఉన్న ఇళ్లన్నీ పాతవి. మా అమ్మమ్మ ఇల్లు అయితే ఒక శతాబ్దం నాటిది, పురాతన కాలం నాటి జ్ఞాపకాలను తన గోడల్లో దాచుకున్నట్టు ఉంటుంది.
బస్ దిగి, ఆటోలో అమ్మమ్మ ఇంటికి చేరుకున్నాను. లోపలికి అడుగు పెట్టగానే నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది. అక్కడ వస్తువుల గోల చాలా తక్కువ. ఒక రకమైన ప్రశాంతత, నిశ్శబ్దం. నా పట్నం ఇంట్లో ఉన్న వస్తువుల్లా అవి ప్రతీ దానికి గొడవపడట్లేదు. నెమ్మదిగా, ఒకటికి పది సార్లు ఆలోచించి మాట్లాడుతున్నట్లు అనిపించింది.
నా పాత జ్ఞాపకాలను తవ్వుకుంటూ, నా చిన్నప్పటి ఫోటో ఆల్బమ్ చూస్తూ కూర్చున్నాను. పక్కనే ఉన్న గోడ గడియారం, అది కూడా చాలా పాతది. దాని టిక్-టాక్ శబ్దం కూడా నెమ్మదిగా, ఒక లయబద్ధంగా ఉండేది, నా పట్నం ఇంట్లో కాలజ్ఞాని చేసే గోల లాగా కాదు.
అది నెమ్మదిగా “టిక్-టాక్.. టిక్-టాక్.. నేను ఈ ఇంటికి 100 సంవత్సరాలుగా కాపలా ఉన్నాను. ఈ ఇంట్లో ఎన్నో కథలు చూశాను. ఎంతో మందిని చూశాను, మరెన్నో మార్పులు చూశాను. ఎంతో మంది నవ్వులను, కన్నీళ్లను విన్నాను,” అని చెప్పింది. దాని గొంతులో ఒక లోతైన అనుభవం, ఒక ప్రశాంతత ఉన్నాయి.
నేను ఆశ్చర్యపోయాను. ఇంత లోతైన, భావగర్భితమైన మాటలు ఒక గడియారం నుండి వినడం ఇదే మొదటిసారి. నేను ఎప్పుడూ వస్తువుల మాటలను కేవలం రోజువారీ అవసరాల కోసమే విన్నాను. కానీ వాటికి కూడా ఒక చరిత్ర, ఒక భావం ఉంటుందని అప్పుడు అర్థమైంది.
“ఏం కథలు చెప్పగలవు?” అని అడిగాను, నా మనసు ఆ గడియారం మాటల్లో లీనమైంది. ఆ గోడ గడియారం నెమ్మదిగా చెప్పింది: “ఒకప్పుడు ఈ ఇంట్లో ఒక ప్రేమ కథ ఉండేది. ఒక అబ్బాయి, అమ్మాయి ఒకరినొకరు పిచ్చిగా ప్రేమించుకున్నారు. వాళ్లంతా నాకు తెలుసు. నేను వాళ్ల మాటలు, వాళ్ల నవ్వులు, వాళ్ల గుసగుసలు అన్నీ విన్నాను. కానీ వాళ్ల పెళ్లికి పెద్దలు ఒప్పుకోలేదు. ఆ అబ్బాయి దూర దేశానికి వెళ్ళిపోయాడు. అమ్మాయి తన జీవితాంతం అతని కోసం ఎదురు చూసింది. నేను వాళ్ల ప్రేమను, వాళ్ల బాధను చూశాను, వాళ్ల కన్నీళ్లను లెక్కపెట్టాను. వాళ్ల చివరి మాటలు కూడా విన్నాను. ఆ అమ్మాయి చివరి శ్వాస విడిచేటప్పుడు, ఆ అబ్బాయి పేరునే పలికింది.”
నా కళ్ల ముందు ఆ గడియారం చెప్పిన కథలు ఒక సినిమా లాగా కదలాడాయి. ఆ పాత ఇంట్లో ఉన్న కుర్చీలు, బల్లలు, అద్దాలు కూడా తమ కథలను చెప్పడం మొదలుపెట్టాయి. ఆ పాత అద్దం, “నేను ఈ ఇంటిలోని అందరి ముఖాలను చూశాను. వాళ్ల నవ్వులను, కోపాలను, బాధలను అన్నీ చూశాను. అందం శాశ్వతం కాదని, ఆనందం క్షణికమని నేను చూశాను,” అని చెప్పింది. పాత చెక్క బీరువా, “నాలో ఎన్ని రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయో, ఎన్ని ఉత్తరాలు, పాత బట్టలు, జ్ఞాపకాలు.. నేను వాటన్నిటినీ భద్రంగా దాచాను. అవి నాకు తెలుసు, మరెవ్వరికీ తెలీదు,” అని తన కథను మొదలుపెట్టింది. ఆ ఇంట్లో ప్రతి వస్తువుకూ ఒక కథ ఉంది, ప్రతి వస్తువు ఒక జ్ఞాపకాన్ని మోస్తోంది. అవి గొడవపడవు, కేవలం తమ అనుభవాలను పంచుకుంటాయి. ఈ ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో వాటి మాటలు నాకు కొత్త అనుభూతినిచ్చాయి.
ఆ అమ్మమ్మ ఇంట్లో గడిపిన రోజులు నా జీవితంలో ఒక మలుపు. పట్నంలో ఉన్నప్పుడు, వస్తువుల మాటలు నాకు కేవలం ఒక గొడవగా, ఒక అనవసరమైన శబ్దంగా అనిపించేవి. వాటికి ఒక ఉద్దేశ్యం, ఒక లోతైన అర్థం ఉందని నేను ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. కానీ ఇక్కడ, శాంతిపురంలో, ఆ పాత ఇంటి వస్తువులు తమ కథలను ప్రశాంతంగా, నిదానంగా చెప్పినప్పుడు, నాకు ప్రపంచం పట్ల ఒక కొత్త అవగాహన కలిగింది. అవి తమ బాధలు, తమ సంతోషాలు, తమ జీవిత ప్రయాణం గురించి చెబుతుంటే, నాకు వాటి పట్ల ఒక రకమైన సానుభూతి కలిగింది.
***
నా గోడ గడియారం ‘కాలజ్ఞాని’ ఇప్పుడు కేవలం సమయం చెప్పే యంత్రం కాదు. అది నా స్నేహితుడు, నా మార్గదర్శకుడు. ఉదయాన్నే అది “లేరా సాగర్! ఆఫీస్కి లేట్ అవుతుంది!” అని అరిచినా, దాని వెనుక ఉన్న ఆప్యాయత, నా భవిష్యత్తు పట్ల ఉన్న శ్రద్ధ నాకు అర్థమైంది. నా టూత్బ్రష్ “నోరు కంపు” అన్నా, అది నా ఆరోగ్యం గురించే అనిపించింది. నా కారు టైర్ గాలి తక్కువ ఉందని చెప్పినప్పుడు, అది నా భద్రత గురించి చింతిస్తోంది అని గ్రహించాను.
నేను ఇప్పుడు నా చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని కొత్త కళ్ళతో చూస్తున్నాను. ప్రతీ వస్తువు, ప్రతీ జీవి ఒక కథను చెబుతున్నాయి. నేను వాటిని వినడం మొదలుపెట్టాను. నా ఆఫీసులో కంప్యూటర్ “పని చేయి!” అని అరిస్తే, అది నా కెరీర్ పట్ల శ్రద్ధతో ఉందని అనుకున్నాను. నా మౌస్ “నా వేలు నొప్పి పుడుతోంది!” అని సణిగితే, అది విశ్రాంతిని అడుగుతోంది అని అర్థం చేసుకున్నాను. వాటిని అర్థం చేసుకోవడం మొదలుపెట్టాక, వాటితో నా అనుబంధం మారింది.
ఈ మాట్లాడే ప్రపంచం కొన్నిసార్లు గందరగోళంగా ఉన్నా, అది నాకు జీవితం గురించి, బంధాల గురించి, నిశ్శబ్దం వెనుక దాగి ఉన్న భాష గురించి ఎన్నో కొత్త విషయాలను నేర్పింది. ఈ గోల లేకపోతే, బహుశా మానవత్వం తమలోని అంతర్గత ప్రపంచంతోనే పోరాడుతూ ఉండేది. వస్తువులు మాట్లాడటం వల్ల వాటికి కూడా మన జీవితాల్లో ఒక స్థానం ఉంది. అవి మనకు కేవలం సేవలు అందించేవి కావు, అవి మన ప్రయాణంలో భాగస్వాములు, సాక్షులు.
డా. హేమావతి బొబ్బు తిరుపతి వాసి.
వీరి ప్రాథమిక విద్య తిరుమలలో, ఉన్నత విద్య తిరుపతిలో జరిగింది.
పద్మావతి మహిళా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ పొందారు. ఆర్ జి యు కె టి ఇడుపులపాయలో అధ్యాపకురాలిగా పనిచేసారు.
