వేమన చరిత్రము-6

[డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర రచించిన ‘వేమన చరిత్రము’ అనే పద్యకావ్యాన్ని ధారావాహికగా అందిస్తున్నాము. ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ రెడ్డి సంఘాల సమాఖ్య’ రాయలసీమ త్రిమూర్తులపై నిర్వహించిన పద్య కావ్యాల పోటీలో ₹30,000/- నగదు బహుమతి పొందిన చారిత్రక పద్య కావ్యం ఇది.]

ద్వితీయాశ్వాసము

కం.
మహిపై జనించు మనుజులు
ఇహలోకపు దుర్వ్యసనపు టిరుసుల బడుచున్
అహరహము తపింతు రయో!
బృహదీశ! వివేక మవని వెలిగింపుమయా! – 1

ఆ.వె.
ఒకటి రెండు దినము లుడిగెనో, మరి లేదొ –
ప్రకటమయ్యె హృదిని ప్రణయ కాంక్ష!
ఎచట జూడ నచట నింతి – వేమన్నకు
కాన నగుచు, రేపె కలవరమ్ము!! – 2

కం.
తడబడ తన మానసమే,
అడుగిడె గృహ సీమ వీడి యాతడు! దారిన్ –
వడి వడి జనియించె మదిని
ముడివడి ముడివిడని యట్టి ముచ్చట లెన్నో! – 3

తే.గీ.
“చెంపదెబ్బ గొట్టి, చెలియ చెంతకేగ –
సరస మాడునె పలుకుచు స్వాగతమ్ము?
వెలది క్రోధమ్ముతో నన్ను వెళ్ళగొట్టు!
సరసమని బోవ నదియెల్ల విరసమగును!!” – 4

వ.
ఇట్లు తలపోసిన చినవేమరెడ్డి – ఇట్టి వేళ నేదైన యుపాయము చెప్పంగ నభిరాముడే సరియగునని తలంచి, ముందుగా – స్నేహితుని నివాసమున కేగి, తగు మార్గమును జూపుమనె. అంత నా యభిరాము డొకింత ఖిన్నుడై, పిదప స్తిమితమొంది సఖుని కిట్లనియె.. ! – 5

కం.
“నా మాట వినుము వేమా!
ఆ మోహము వీడి యింక – అన్న వదినలు
న్నే మార్గము జూపిన, నీ
వా మార్గమునందె చనుమ! అదియే శుభమౌ!” – 6

కం.
“వనితా వ్యామోహముతో
మును భువి నెందరొ నశించ్రి! మూర్ఖత విడుమా!
చనబోకుము చెడు దారిని!”
యని వివరించెను సఖునకు నభిరాముండే! – 7

కం.
“విశ్వద బులిపించు సొబగు;
విశ్వద కౌగిలిని దగులు వెచ్చదనంబుల్;
విశ్వదతో శృంగారము –
విశ్వేశునకైన వశమె వీడగ?” ననుచున్ .. – 8

మ.
“సులభం బంతయునైన వీడ, నిటు నే స్రుక్కంగ నే హేతువో –
తలపున్ జేసియు జెప్పుమయ్య దయతో! దారేదియున్ లేదయా!
వెలదిన్ జేరగ మార్గ మేదొ యొకటిన్
వెల్గించి యాలోచనన్
చెలునిన్ గావగ జూడుమా!” యనెను తా చేజాచి యా వేమనే! – 9

కం.
తన మార్గము తనదేనని,
వినబోడయె నీతు లేవి వివరించిన; కా
వున తన మిత్రుని పై గల
యనురాగముతోడ పలికె నభిరాము డిటున్! – 10

చం.
“అలిగిన యాడువారి యలు కాకస మంటిన నేమి? వారి కా
యలుకను దీర్చగా పసిడి యాభరణాల బహూకరించుచున్,
పలుకులలో పొగడ్త సగపాలుగ జేర్చుచు, ముద్దు సేయుచున్,
వలయు నెడన్ క్షమించుమని ప్రార్థన సేసిన – పొంగి పోవరే?” – 11

మ.
“అటులైనన్ మరి స్వర్ణ భూషణ మొకం డందించుమా మిత్రమా!
ఎటులైనన్ వదినమ్మ కీ విషయము న్నే మాత్రమున్ దెల్పకే –
కటువైన న్నిక నాదు కోరికను సాకారంబునే సేయుమా!
దిటమౌ నొక్క బహూకృతిన్ బదులుగా తెచ్చిత్తు నీ కెప్పుడో!” – 12

వ.
అని వివరించిన వేమనకు – “అది యే మాత్రంబు కుదరదు. ప్రజలను కన్నతల్లి వలె కాపాడు రాణి గారిని నేను వంచించలే” నని పలికె నభిరాముడు. “అంతగా వలయునన్న తద్భూషలకు వలయు బంగారము స్వంతముగా సమకూర్చిన, స్నేహితునిగా భృతి గొనకుండ వాని జేసి యిత్తు” ననియె! – 13

ఉ.
చేయున దేమి లేక యిక – “సిద్ధము జేసెద నేను స్వర్ణమున్ –
పాయక నుండగా బ్రతుకు బాటను నా సఖి నెన్నడైన, నే
నేయది కష్టమైన భరియించెద, నెంతటి కాయ కష్టమున్
సేయుటకైన సిద్ధపడి చేసెద నార్జన!” – పల్కె వేమనే! – 14

ఉ.
“కూలి యొనర్చు నిన్ను గన కూష్మము బ్రద్దలు సేయు గాదె మా
యేలిక!” యంచు నవ్వెను సుహృత్తగు నా యభిరామ నాముడే!
“కాలును నాకు లోన నిటు గందరగోళము రేపి నవ్వినన్ –
చాలిక! నవ్వు టాపు” మని, సాయము జేయగ కోరె వేమనే! – 15

ఉ.
అంతట తోచె వేమనకు నద్భుతమైన వినూత్న యోచనే! –
“ఇంతకు మున్ను రాగి నెటు లిత్తడి జేసితొ, సేయుమా యటున్ –
చెంత గలట్టి లోహ మెదొ చేర్చి రసాయనముల్, పసిండిగాన్!
అంతకు మించి మార్గమెది ఆదుకొనన్ నను?” నంచు పల్కె తాన్ .. -16

కం.
“వెల తక్కువ లోహమునే
విలువగు స్వర్ణముగ మార్చి, వివిధాభరణాల్
వెలయించి, సహాయ పడుము!
కలకాలము మరువ – నీదు ఘనమౌ మేలున్!” -17

వ.
అటు వేడిన వేమనకు బదులుడె నాతని స్నేహితుడగు అభిరాముడు.. 18

చం.
“సరి సరి! స్వర్ణకారు నిక శాస్త్రములో పరిశోధనంబులే
కరపు మటందువే? అదియ కాని పనౌ! – దయ జేసి నీవు నా
యురమున కార్య భార మిటు లుంచకు మిత్రమ! పుత్తడిన్ గొనన్ –
సిరి నెట నుండి తెచ్చెదవొ – చింతన జేయుము నీ మనంబునన్!” -19

చం.
“సిరి నెట నుండి తెచ్చెదము? సిద్ధముగా నెటనుండు? శాస్త్రమం
దరయుచు శోధనన్ సలిపి యద్ది సృజింతము స్వర్ణ సాధనన్!
దొరికినచో పథం, బిపుడు తొల్గు నగత్యము నాకు; నట్టులే –
కరువులు కాటకంబులను కావ జనంబుల విత్త మాడెడిన్! – 20

(సశేషం)