బృహదశ్వుడు కశ్మీరంలోని ప్రధాన నాగుల జాబితాను కొనసాగించాడు.
అకాద్ర, బహుకేశ, కేశపింగళ, ధూసర, లంబకర్ణ, గందాల, నాగశ్రీ మధక, అవర్తాక్ష, చంద్రసార, కశ్యాసుర, లంబక, చతుర్వేద, ముగ్గురు పుష్కరులు, అక్షోటింగ, కంక, స్యేన, వత్తల, కచర, క్షీరకుంభ, నికుంభ, వికుంభ, సమరప్రియ, ఏలిఘన, విఘన, చంద, భోగి, జ్వరాన్విత, భోగ, భాగవత, రౌద్ర, భోజక, దేహిళ, రోహణ, భరద్వాజ, దధీనక్ర, ప్రతార్థన, జానుత, దేవ, శత్రు, మిత్ర, కర్దమ, పంఖ, కిందమ, రంభ, బాహుభోగ, బహుదార, మత్స్య, భీత, బహుల్యాహ, కరుచి, వినత ప్రియ, తనుకార, రజత, వామన, భావక, నాగజ్యోతిష్కక, వేద్య, ధీరసార, జనార్ధన, వ్లగోధ, దంబర, అశ్వద్ధ, బలిపుష్ప, బలిప్రియ, అంగారక, శనీశ్వరి, నాగ కుంజరక, బుధ, కథి, గృత్య, కుటులక, నాగరాహు, నాగ బృహస్పతి, చౌరాక, తిస్కర, శేలు, నాగసూత, నాగ పౌరోగవ, అజకర్ణ, అశ్వకర్ణ, విద్యున్మాలి, దరిముఖ, ఓరన, రోచన, హసి, నర్తన, గాయక, కంభట, సుభట, బాహుపుత్ర, నిరాచార, మయూర, కోకిల, త్రాత, మలయ, యవనప్రియ, కోటపాల, మహీపాల, గోపాల, పాతాళశూచి, రాజాధిరాజ, వినత, స్వర్గ, విమలక, మణి, చక్రహస్తి, గదహస్త, శూలి, పాశి, సగ, నాగ చిత్రకార, వత్స, బకపతి, సీతార్త, యవమాలి, రావణ, రాక్షసాకృతి, యజ్వ, దాత, హోత, భోక్త, భోగపతి.
ఇన్ని పేర్లు వల్లె వేసిన నీలుడు ఊపిరి పీల్చుకుంటాడు.
ఏతే ప్రధాన్యతో రాజన్నాగేశః కీర్తితమయా।
ఏషాం చయః పరీవారః పుత్ర పౌత్రాధికం చయత।
న తచ్ఛుక్యం మయా రాజవ్యక్తుం వర్ష శతారిపి॥
రాజా ఇప్పుడు నేను చెప్పినవి ప్రధానంగా పేరు పొందిన నాగుల పేర్లు మాత్రమే. ఇలా వీరు కుటుంబాలు, బంధువులు, పుత్ర పౌత్రుల వివరాలాన్నీ నేను చెప్పడం లేదు. అవన్నీ చెప్పాలంతే కొన్ని వందల సంవత్సరాలు కూడా సరిపోవు. ఇంకా నాగులుండే పవిత్ర స్థలాల పేర్లు చెప్పడం కూడా అంతే కష్టం.
నాగులంతా వరాలివ్వగల శక్తి కలవి. ధ్యానిస్తే వరాలిస్తాయి. ఇవన్నీ నీలుడు చెప్పినట్టు వింటాయి. నీలుడి పట్ల విశ్వాసం గలవి. నీలుడి విశ్వాసపాత్రమైనవి. ఇవన్నీ వాసుకికి ప్రియమైనవి.
ఇప్పుడు నేను నీకు దిక్కులకు అధిపతులయిన నాగులు పేర్లు చెప్తాను. వీరంతా కశ్మీరంలోని నలుదిక్కులకు అధిపతులు. వారి గురించి తెలుసుకోవడం ఆవశ్యకం రాజా.
తూర్పు దిక్కును రక్షించేది నాగ బిందుసార. దక్షిణ దిక్కుకు అధిపతి నాగ శ్రీమధక. ఉత్తరాధిపతి నాగ ఉత్తరమానస.
వీరు దిక్కులకు కాపలా కాస్తూండగా, వేలు, లక్షలు, వందల లక్షల సంఖ్యలో నాగులు కశ్మీరంలో తర్కుస్య భయం లేకుండా శాంతిగా, భద్రంగా జీవితం సాగిస్తున్నాయి. నేను నీకు చెప్పిన నాగులలో సదాంగుళ అనే నాగును నీలుడు కశ్మీరం నుంచి బహిష్కరించాడు. సదాంగుళుడి స్థానాన్ని మూడవ మహాపద్మకు ఇచ్చాడు నీలుడు.
ఈ మూడవ మహాపద్మ సరస్సుగా మారేడు. మహాసముద్రం లాంటి సరస్సు. ఒక యోజనం పొడవు, ఒక యోజనం వెడల్పు కల సరస్సును రెండవ సముద్రంలా పరిగణిస్తారు. ‘విశ్వగశ్వ’ అనే రాజు దగ్గర నుంచి మారు వేషంలో మహాపద్ముడు సాధించిన ప్రాంతం ఇది. నీలుడి ఆజ్ఞను అనుసరించి ఈ ప్రాంతాన్ని మహాపద్ముడు ఆక్రమించాడు.
ఇది విన్న గోనందుడికి సందేహాలు వచ్చాయి.
“సదాంగుళుడిని ఎందుకని కశ్మీరు నుంచి నీలుడు బహిష్కరించాడు? విశ్వగశ్వుడి సామ్రాజ్యం సరస్సులా ఎందుకని మారింది? బృహదశ్వ మహాశయా… నా ఈ సందేహాలకు సమాధానాలు ఇవ్వండి” అనడిగాడు.
బృహదశ్వుడు గోనందుడి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వటం ప్రారంభించాడు.
(ఇంకా ఉంది)
కస్తూరి మురళీకృష్ణ ప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత. విస్తృతమైన రచనా సంవిధానాల్లో, విస్తారమైన సాహిత్యాన్ని అందిస్తున్నారు. కథ, నవల, వ్యాసాలు మొదలైన ప్రక్రియల్లో, చారిత్రిక కల్పన, కాల్పనిక, సాహిత్యవిమర్శ, వైజ్ఞానిక, వ్యక్తిత్వ వికాస, హారర్, క్రైమ్ తదితర పలు విభాగాలలో రచనలు చేస్తున్నారు. కాల్పనిక, కాల్పనికేతర విభాగాల్లో ఆయన రచించిన రచనలకు పాఠకుల ఆదరణ లభిస్తోంది.
కథాసంపుటాలు: 4 x 5, ఆ అరగంట చాలు, భారతీయ ప్రేమ కథామాలిక, ఉజ్జ్వల భారత మహోజ్జ్వల గాథలు, సైన్స్ ఫిక్షన్ కథలు, జాతక కథలు, థ్రిల్లింగ్ చిల్లింగ్ కథలు, ప్రపంచ ప్రేమ కథామాలిక,
నవలలు: ముస్సోలిని, పునఃసృష్టికి పురిటి నొప్పులు, సౌశీల్య ద్రౌపది, రోషనార, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, అసిధార, అంతర్మథనం, మర్మయోగం, అంతర్యాగం, ఆపరేషన్ బద్ర్, జగమే మారినదీ..,
అనువాద రచనలు: కల్హణ కశ్మీర రాజతరంగిణి కథలు, జోనరాజ రాజతరంగిణి, నీలమత పురాణం, నిజాం పాలన చివరి రోజులు,
వ్యాస సంపుటాలు: తీవ్రవాదం, శైశవ గీతి, అక్షరాంజలి, మనం మరువకూడని మహాయుద్ధం 1857, ప్రాచీన విజ్ఞానం, భారతీయ తత్త్వచింతన, భారతీయ వ్యక్తిత్వ వికాసం, రియల్ స్టోరీస్, క్రైమ్ స్టోరీస్-1, మన ప్రధానమంత్రులు, మన తెలుగు ముఖ్యమంత్రులు,
బయోగ్రఫీలు: మైకేల్ జాన్సన్, సంగీత సరస్వతి లతామంగేష్కర్,
సినిమా పుస్తకాలు: పాడుతా తీయగా, కమర్షియల్ క్లాసిక్స్, నవల నుంచి సినిమాకు,
సంపాదకత్వం/సంకలనాలు: తెలుగు కథల్లో గాంధీ మహాత్ముడు, కులం కథ, రైలు కథలు, క్రీడా కథ, దేశభక్తి కథలు, రామకథాసుధ
పురస్కారాలు/బహుమతులు: 1995లో ఆంధ్రప్రభ ‘దీపావళి’ నవలల పోటీలో ‘అంతర్యాగం‘ నవలకు ద్వితీయ బహుమతి. 1999 లో ఆంధ్రభూమి సస్పెన్స్ నవలల పోటీలో ‘ఆపరేషన్ బద్ర్ ‘ నవలకు ప్రత్యేక బహుమతి లభించాయి. 2017 సంవత్సరానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి కీర్తి పురస్కారం గ్రహీత.
~
కల్హణ కశ్మీర రాజతరంగిణి కథలు కన్నడంలోకి; థ్రిల్లింగ్ చిల్లింగ్ కథలు ఒడియాలోకి, మరాఠీలోకి అనువాదమయ్యాయి. ‘పాడుగా తీయగా’ హిందీలోకి అనువాదమవుతోంది.

