జర్నలిస్ట్ కథలు-9: జర్నలిజం పోస్ట్ మార్టం

[ప్రముఖ జర్నలిస్ట్ శ్రీ బుద్ధా మురళి గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘జర్నలిస్ట్ కథలు’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

ఏసీ గదిలో కూడా చెమట పోస్తోంది పాపారావుకు. టవల్‌తో చెమట తుడుచుకొని తన ఆందోళనను ఎవరైనా గమనిస్తున్నారా? అని అటూ ఇటూ చూశాడు. గదిలో ఎవరూ లేరు. తానొక్కడే ఉన్నాడు. ఊపిరి ఆగిపోతుందేమో అనిపించింది. తన జీవిత కాలంలో ఎప్పుడూ ఇలాంటి సంఘటన ఎదురు కాలేదు. తన గదిలో గోడమీద తన జీవిత ప్రస్థానాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న ఫోటోలు. ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర మంత్రులు, రాష్ట్రంలో పేరెన్నికగన్న అందరూ ఆ ఫొటోల్లో కనిపిస్తున్నారు. వారందరితో సగర్వంగా తాను. ‘ఎంతటి వైభవాన్ని అనుభవించాను’ అని ఓ వైపు మురిసిపోతూనే ఇంతటి అవమానం తనకేనా? అని ఇప్పటికీ నమ్మలేకపోతున్నాడు. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో దశాబ్దాల పాటు రాజకీయాలను తెరవెనుక నుంచి నడిపినవాడు. సంపదకు కొదవలేదు. టైపిస్ట్‌గా జీవితాన్ని ప్రారంభించి దినపత్రిక ఎడిటర్‌గా, ఛానల్ ఓనర్‌గా, జూబ్లీ హిల్స్ లో డజన్ల ప్లాట్లకు ఓనర్‌గా తనకు దేనికీ లోటు లేదు.

ఉదయం వచ్చిన ఒక ఫోన్ కాల్‌తో పాపారావు ఇలా అయ్యారు.

***

తెలియని నంబర్ నుంచి కాల్ రాగానే పాపారావు ఎవరిదై ఉంటుంది అని ఆలోచనలో పడ్డాడు. తాను ఎడిటర్‌గా ఉన్నపుడు తన ఫోన్ ఒక్క నిమిషం కూడా ఖాళీగా ఉండేది కాదు. రిపోర్టర్‌లు పంపే సమాచారం, రిపోర్టర్‌లకు తాను ఇచ్చే ఆదేశాలు, రాజకీయ నాయకులు సలహాల కోసం చేసే కాల్స్. నాయకుల నుంచి, రిపోర్టర్‌ల నుంచి తనకు వచ్చే సమాచారాన్ని ముఖ్యమంత్రి కావాలి అనుకుంటున్న నాయకుడికి చేరవేస్తూ పాపారావు ఫోన్ ఎప్పుడూ బిజీగా ఉండేది. ఆ లీడర్ సీఎం కావడం, రాజకీయ మార్పులు, ఉమ్మడి రాష్ట్రం కాస్త రెండు రాష్ట్రాలు కావడం పాపారావు మనసు అక్కడ, ఆస్తులు ఇక్కడ ఆస్తులు ఉన్న చోటే తానూ ఉండాలి అని హైదరాబాద్ లోనే ఉండిపోయాడు. రాజకీయాలు మారిపోయాయి. క్రమంగా తన సలహాలు అడిగేవారు, తనకు ఫోన్ చేసేవారు పూర్తిగా తగ్గిపోయారు. వయసు పెరిగింది, అంతకన్నా ఎన్నో రేట్లు ఆస్తి పెరిగింది. అదే సమయంలో తన ప్రాధాన్యత పూర్తిగా పోయింది. అప్పుడప్పుడు బంధువులు, తన వయసు వారు కాల్ చేసి ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది అని అడగడానికి మించి ముచ్చట్లు ఏమీ ఉండవు. సెల్ ఫోన్ రింగ్ కావడంతో ఎవరై ఉంటారా? అని ఆలోచిస్తూ

“హలో” అని పలకరించాడు.

‘అటు వైపు గొంతు యువకుడిదిలా ఉంది’ అనుకున్నాడు

“జూబ్లీ హిల్స్ కాలనిలో కడుతున్న ఇల్లు మీదే కదా? మీ ఇంటి మీద మాకు చాలా కంప్లైన్స్ ఉన్నాయి. మరి తేల్చుకోండి” అంటూ ఏదో మాట్లాడితే అస్సలు అర్థం కాలేదు.

“ఎవరూ మాట్లాడేది మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నుంచా” పాపారావు నెమ్మదిగా అడిగాడు.

“మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ వాళ్ళ దగ్గర వరకు వెళితే మీకు చాలా ఇబ్బంది. మేం ఐదుగురం రిపోర్టర్లం ఉన్నాం. మర్యాదగా మేం అడిగింది ఇస్తే మీకూ మంచిది మాకూ మంచిది ఆలోచించుకోండి” ఆ మాటలకు పాపారావుకు దిమ్మతిరిగినట్టు అయింది.

కోపం తమాయించుకుంటూ “బాబూ నువ్వు ఎవరితో మాట్లాడుతున్నావో తెలుసా?” అని నెమ్మదిగానే అడిగాడు.

“ఎవరి పేరు చెబితే సీమ ఉలిక్కి పడుతుందో అని సినిమా డైలాగు చెబుతావా? ఏంటీ? నువ్వెవరో తెలుసు. నీ సంపద తెలుసు. అది ఎలా వచ్చిందో తెలుసు. మర్యాద ఇస్తున్నాను కదా? అని ఓవర్ చేయకండి. రేపు సాయంత్రం వరకు ఆలోచించుకొని నిర్ణయం తీసుకోండి” అని యువకుడు కరుకుగానే పలికాడు. పాపారావుకు ఆ మాటలు ఇంకా నమ్మశక్యం అనిపించడం లేదు.

“చూడు బాబు నువ్వు ఎవరు అనుకోని నాకు ఫోన్ చేశావో, నేను మాజీ ఎడిటర్ పాపారావును” అని తనను తాను పరిచయం చేసుకున్నాడు.

“పాపారావు గారు మీ పేరు తెలుసు. మీ జీవితం తెలుసు. మీకు ఎక్కడెక్కడ ఆస్తులు ఉన్నాయో తెలుసు. ఏ ఆస్తి మీకు ఎలా వచ్చిందో తెలుసు. ఏ నాయకుడిని దించేసి ఏ నాయకుడిని అధికారంలోకి తీసుకు రావడానికి మీడియాను ఎలా తాకట్టు పెట్టారో తెలుసు. చెప్పమంటారా?” అని కుర్ర జర్నలిస్ట్ తనతో అలా మాట్లాడేసరికి పాపారావుకు అయోమయంగా ఉంది. ఏమీ మాట్లాడకుండా కొన్ని క్షణాలు మౌనంగా ఉన్నాడు.

మళ్ళీ ఆ కుర్ర జర్నలిస్టు “పాపారావు గారు మేం మీ ఆస్తిలో వాటా అడగడలేదు. మీ అక్రమ సంపాదనలో భాగం అడగడం లేదు.. ఐదుగురం లోకల్ రిపోర్టర్‌లం. ఖర్చు కోసం చిన్న మొత్తం అడుగుతున్నాం. మేనేజ్‌మెంట్ జీతాలు ఇవ్వదు. చేసిన పనికి కూలీ ఇవ్వదు. మరి మేమెలా బతకాలి. మీలా మాకు అంత సంపాదన లేదు కదా? ఆలోచించుకొని చెప్పండి” అని కుర్ర రిపోర్టర్ మాట్లాడడం ఆపేసి వినడానికి సిద్దమయ్యాడు.

“ఆలోచించుకొని చెబుతాను” అని పాపారావు ముక్తసరిగా పలికాడు.

“మీరు ఏం ఆలోచించుకుంటున్నారో అర్థం అయింది. మీరు ఎడిటర్‌గా చేశారు కాబట్టి ఆ పరిచయంతో మేం పని చేసే మీడియా వారికి ఫిర్యాదు చేద్దాం అనుకుంటున్నారేమో” అని కుర్ర జర్నలిస్ట్ కొంత సేపు ఆగి..

“ఎవడికి చెప్పుకుంటారో చెప్పుకోండి. మీ కాలంలోలా మాకు సంపాదించుకునే అవకాశాలు లేవు. పైసా జీతం ఇవ్వరు. పైగా మేమే ప్రకటనలు వసూలు చేసి ఇవ్వాలి. మీరు ఫిర్యాదు చేస్తే మమ్ములను పీకేస్తే ఇంకో చోట చేరుతాం. సొంతంగా వెబ్ పత్రిక నడుపుకుంటాం. మిమ్ములను మాత్రం వదలం, మీ వెంటపడతాం. ఈ వయసులో అంత రిస్క్ అవసరమా?” అని అడిగాడు

“నాకు కొంత సమయం ఇవ్వండి” అని చెప్పి పాపారావు ఆలోచనలో పడ్డాడు.

“సమయం తీసుకోండి. నేను మాట్లాడింది రికార్డ్ చేసినా, మున్సిపాలిటీ వాళ్లకు ఫిర్యాదు చేసినా, పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసినా వాళ్ళు ఇదే చెబుతారు. అందరికీ ముడ్డి కింద నలుపే ఉంది. ఏ విషయం ఆలోచించుకొని చెప్పండి” అని కుర్ర జర్నలిస్ట్ ఫోన్ కట్ చేశాడు.

పాపారావుకు ఎటూ పాలు పోవడం లేదు.

‘ఆ కుర్రాడు అడిగింది అంత పెద్ద మొత్తం ఏమీ కాదు. ఈ మహానగరంలో ఒక్కటంటే ఒక్క ఇల్లు కూడా అన్ని నిబంధనలు పాటించినవి ఉండవు. యేవో చిన్నా చితక అతిక్రమణలు ఉంటాయి. సమస్య అది కాదు. నన్ను బెదిరించి డబ్బులు అడగడం ఏమిటా?’ అని తట్టుకోలేకపోతున్నాడు. హఠాత్తుగా వెంకట్ గుర్తుకు వచ్చాడు. పాపారావు ఎడిటర్‌గా ఉన్నప్పుడు వెంకట్ సీనియర్ రిపోర్టర్. అప్పుడు ఉద్యోగ భయంతో అణిగిమణిగి ఉండేవాడు. ఇప్పుడు రిటైర్ అయ్యాడు, పిల్లలు విదేశాల్లో బాగా సంపాదిస్తున్నారు. పక్కా హైదరాబాధీ. లోకల్‌గా ఏ పని పడినా గతంలో సహాయం తీసుకునేవాడు.

“హలో వెంకట్” పాపారావు ఆప్యాయంగా పలకరించాడు.

వెంకట్ బదులిస్తూ “ఊరకే కాల్ చేయరు మహానుభావులు. ఏదో పెద్ద సమస్యనే వచ్చినట్టు ఉంది. చెప్పండి సార్ ఏంటో” అని కాసింత వ్యంగ్యంగానే అడిగాడు.

పాపారావు మనసులోనే అనుకున్నాడు, ‘రిటైర్ అయినవాడు, ఎవడికీ భయపడాల్సిన అవసరం లేనివాడు. ఇలానే మాట్లాడుతాడు. తప్పదు వినాలి’. అనుకుని పలకరింపుల తరువాత విషయం చెప్పాడు.

“మిమ్ములను డబ్బులు అడగకుండా వాళ్లకు ఓ మాట చెప్పమంటారా?” అని వెంకట్ అడిగాడు.

“వద్దు. డబ్బులు సమస్య కాదు. ఒక మాజీ ఎడిటర్‌ను అని తెలిసి డబ్బులు అడిగారు అంటే జర్నలిజం ఎంతగా దిగజారింది ఆలోచిస్తే భయం వేస్తుంది. నేను కాల్ చేసింది దీనికోసమే” అని పాపారావు పలికాడు.

“సార్ పెద్ద వారు మరోలా అనుకోకండి. ఉన్నది ఉన్నట్టు చెప్పమంటే చెబుతాను” అని వెంకట్ కాసేపు ఆగాడు.

“నువ్వు చెబుతావనే కదా? కాల్ చేసింది. చెప్పు”

“కొంచం ముందు వెనుక మనది కాటికి కాళ్ళు చాపుకున్న వయసు. ఇప్పటికైనా మనం నిజం మాట్లాడుకోక పోతే ఇంకెప్పుడు మాట్లాడుకుంటాం” అని వెంకట్ కటువుగానే పలికాడు.

“ఔను అందుకే కాల్ చేశా” పాపారావు సమాధానం.

“జర్నలిజం దిగజారింది నిజమే. ఇలా దిగజార్చింది మీకు కాల్ చేసిన లోకల్ కుర్రాళ్ళు కాదు. వాళ్ళ పాత్ర చాలా స్వల్పం. మీలాంటి, నాలాంటి వాళ్ళ పాత్ర ఎక్కువ. ప్రజల అభిమానంతో బ్రహ్మాండమైన మెజారిటీతో గెలిచి వచ్చిన నాయకుడిని మన వార్తలతో అప్రదిష్ట పాలు చేసి మన చెప్పు చేతుల్లో ఉండేవాడిని అధికారం లోకి తీసుకురావడం సమాజానికి మనం చేసిన పాపం కాదా? మన జీతాలు ఎంత? మన ఆస్తులు ఎన్ని? ఉద్యోగులు ఓనర్‌లు అయ్యారు. మీరు ఛానల్ పెట్టారు. అదంతా చెమటోడ్చి సంపాదించిందా? జీతం నుంచి పొదుపు చేసి కూడబెట్టిందా? పిల్లి కళ్ళు మూసుకొని పాలు తగినట్టు మనం చేసే పాపాలు ఎవరికీ తెలియవు అనుకున్నాం.. దశాబ్దాల ఆవేదన. మనసులోనే దాచిపెట్టుకున్నాను. జర్నలిజంను దిగజార్చిన వారే జర్నలిజం దిగజారింది అంటే ఇన్నాళ్ల ఆవేదన తన్నుకొచ్చింది. పెద్దవాళ్ళు.. తప్పు అనిపిస్తే క్షమించండి” అని వెంకట్ ఆగిపోయాడు.

కొద్దిసేపు రెండు వైపులా నిశ్శబ్దం..

పాపారావు తేరుకొని “మనవంతు కృషి చేద్దాం” అన్నాడు.

“మృత శరీరానికి ఎలాంటి చికిత్స చేయలేరు. అందులోనూ చంపిన వారే శవానికి చికిత్స ఏం చేస్తారు. మనం పోస్ట్ మార్టం మాత్రమే చేయగలం. శిథిలమైన మహా వృక్షం కూలిపోయి కొత్త మొక్కలు మొలుస్తాయేమో చూద్దాం” అని వెంకట్ భారంగా పలికాడు.

బుద్దా మురళి

నాలుగు దశాబ్దాల జర్నలిజం జీవితం. ఉదయంలో అక్షరాభ్యాసం. అనంతరం నాలుగు దశాబ్దాలు ఆంధ్రభూమిలో అక్షర సేద్యం. 1987లో ఆంధ్రభూమిలో జర్నలిస్ట్‌గా ఉద్యోగంలో చేరక ముందు నుంచే భూమిలో బోలెడు వ్యాసాలు. 2017లో ఆంధ్రభూమి నుంచి వెళ్లిపోయిన తరువాత కూడా రాయడం ఆపలేదు. ఆంధ్రభూమి ఎడిట్ పేజీలో 20 ఏళ్ళ పాటు ‘జనాంతికం’ పేరుతో వారం వారం రాజకీయ పోకడలపై సెటైర్ కాలం. ఈ కాలంకు తెలుగు యూనివర్సిటీ నుంచి కీర్తి పురస్కారం లభించింది. ఆంధ్రభూమి మాసపత్రికలో ఐదేళ్ల పాటు ‘వర్తమానం’ కాలం. విద్యార్థిగా ఉన్నపుడు ఆంధ్రభూమితో ఏర్పడిన అనుబంధం కరోనా ఆంధ్రభూమిని మింగేయక ముందు వరకు కొనసాగింది. రిపోర్టర్‌గా ఉంటూ కాలం రాసిన వాళ్ళు అరుదు. 87లో ఆంధ్రభూమి విశాఖపట్నం ఎడిషన్‌లో కాళీపట్నం ఆధ్వర్యంలో ‘నేటి కథ’ అని రోజుకో కథ వచ్చేది. అక్కడే కథలు రాయడం మొదలు పెట్టి, అక్కడే ఆపేశాను. చాలా ఏళ్ళ తరువాత తిరిగి కథలు రాయాలి అని ఆసక్తి కలిగింది. 2017లో తెలంగాణ తొలి సమాచార హక్కు కమిషనర్ పదవి చేపట్టాను. ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి హోదాలోని ఈ పదవివి ఐదేళ్ల పాటు విజయవంతంగా పూర్తి చేశాను. తిరిగి పూర్తి స్థాయి రాత పనిలో పడిపోయాను. రాసుకొని బతకడంలో ఓ తృప్తి ఉంటుంది.
పుట్టింది భువనగిరి జిల్లా మన్నెవారి తుర్కపల్లి. కనులు తెరిచింది, జీవిత కాలం మొత్తం గడిపింది/గడిపేది హైదరాబాద్ లోనే.. ఇద్దరు పిల్లలు, భార్య.. ఇదీ జీవితం.