క్షేత్రయ్య పదాలు – మనోవిశ్లేషణ-2

[డా. జి వి పూర్ణచందు గారు రచించిన ‘క్షేత్రయ్య పదాలు – మనోవిశ్లేషణ’ అనే వ్యాసాన్ని అందిస్తున్నాము. ఇది రెండవ భాగం.]

మువ్వగోపాలుడంటే మువ్వలు గల గోపాలుడు-బాలగోపాలుడని ఒక అర్థం. పోతనగారి వర్ణనల్లో రాసక్రీడలన్నీ బాలగోపాలుడివే! చిత్తురు జిల్లా కార్వేటినగరంలో వేణుగోపాలస్వామిని బాలకృష్ణుడనే పిలుస్తారు. ఈ కృష్ణుడు కూడా మువ్వల(బాల) గోపాలుడే!

మువ్వగోపాలుడంటే కాళ్ళకు గజ్జె కట్టిన నాట్యకృష్ణుడని మరో అర్థం ఉంది. మోవిపైన మురళినాన్చి ఒక కాలు రెండో కాలిమీద మెలికవేసి నిల్చున్న కృష్ణుడు నాట్యకృష్ణుడే! నృత్యప్రధాన పదాల రచన కోసం ఈ నాట్యకృష్ణుని ఆరాధన చేసినవాడు క్షేత్రయ్య.

ఒకప్పుడు అంటే, క్షేత్రయ్యగారి రోజుల్లో.. ఊరూరా రసజ్ఞులు, భక్తులు కూడి జరుపుకునే గోష్ఠు లుండేవి. రమణీ ప్రియ నర్తకి అద్భుత రసభావంతో, శ్రుతి-లయ-తాళాల సామరస్యంతో నృత్య, గాన వాద్యాల సహితంగా మధురాలాపన చేస్తూ అభినయించేది. అలాంటి గోష్ఠులు రాజకోటల్లోనే కాదు, ఊరూరా జరిగేవి. కళాపోషణ అంటే ఆస్వాదించేవారి ‘గుమి’ అని! రాజులు మాన్యాలివ్వచ్చు. కానీ గుమి కూడిన రసజ్ఞుల చప్పట్లే కళకు ప్రాణం పోస్తాయి. కళాభివృద్ధికి రసజ్ఞులైన ప్రజలు కారకులు గానీ, రాజులు కాదు,

సంగీతం, నృత్యం, సాహిత్యం ఒకే ప్రవాహంలా సమన్వయంగా సాగిన రోజులవి.

ఇప్పుడు రోజులు మారాయి. కవిత్వం ఉంది. సంగీతం ఉంది. నృత్యం ఉంది. నాట్యం, శిల్పం, చిత్రం అన్నీ ఉన్నా యిప్పుడు. వేషభాషాదులు, ఆభరణాలంకారాలన్నీ ఆధునికం అయ్యాయి. అప్పటికన్నా సాంకేతికత పెరిగింది. కానీ, ఈ కళలన్నింటినీ కట్టి ఉంచే సమన్వయ భావమే కొరవడింది! ఏ కళకూ పూర్వంలా ‘రసజ్ఞుల గుమి’ లేదు. కళాకారుల హృదయాల్లోనూ, ప్రేక్షకులు లేదా పాఠకుల మనసుల్లోనూ ఈ సమన్వయ భావం కనిపించటం లేదు. ఫలితంగా మన సాహిత్యాది కళల్లో కొత్తదనం కనిపించకుండా పోతోంది. కారణంగా ప్రజాకళల్లోంచి ప్రజలు తప్పుకోసాగారు. అలా, కళలు ‘జనం గుమి’కి దూరం అవుతున్నాయి.

సంగీత, నాట్య, నటనాది కళలకు మూలమైన సాహిత్యంతో ఆ కళాకారులకు సంబంధం లేకుండా పోవటం, సాహిత్యానికి అవధిగా సంగీత నాట్యాది కళలను మలచుకునే ధ్యాస సాహితీవేత్తలకు లేకపోవటం కారణాలుగా పఠన శ్రవణ నృత్యరసాల్ని కోల్పోయాయి-నేటి కళలు. సాహిత్యం, సంగీతం, నాట్యం ఈ మూడు కళల సమన్వయ వేదిక ఉంటేనే అసలైన రసదృష్టి సమకూరుతుంది. మన కాలంలో అది ఎక్కడో మాయమైపోయినట్టుగా ఉంది. కళాకారుల మధ్య సమన్వయం ఉన్నప్పుడు కదా.. రసజ్ఞుల మధ్య సమన్వయం ఏర్పడేది!

క్షేత్రయ్య కథ

క్షేత్రయ్య కృష్ణాజిల్లా దివి తాలూకా మొవ్వ గ్రామం వాడని వేటూరి ప్రభాకరశాప్రిగారి పరిశోధనగా విస్సావారే పేర్కొన్నారు. క్షేత్రయ్య పదాలలో “వరద” ముద్రగల పదాలు అధికంగా ఉండటం కారణంగా క్షేత్రయ్య అసలు పేరు వరదయ్య అనేది వారి సమన్వయం! “మువ్వపురీ విభుడైన గోపాల”, “మువ్వపురీ సామి”, “మువ్వపురీ నిలయునితో కలిసి” లాంటి సంబోధనలు ‘మువ్వ’ అనే ఊరినే సూచిస్తున్నాయి. నిజానికి ‘మువ్వ’ అనే ఊరు తెలుగు తమిళ రాష్ట్రాల్లో ఎక్కడా లేదు. కృష్ణాజిల్లా కూచిపూడి సమీపాన మొవ్వ గ్రామమూ, అక్కడ వేణుగోపాలస్వామి మువ్వగోపాలుడే కావటమూ, కారణాలుగా విస్సావారు, రజనీగారు, ‘మొవ్వ’ గ్రామ వాసి అని క్షేత్రయ్యని గుర్తించారు. 4,000కు పైబడిన పదాలను వ్రాశానని క్షేత్రయ్యగారే చెప్పుకున్నా, వాటిలో 400 కూడా దొరకలేదు. తన గురించి, తన ఊరు గురించి ఆ దొరకని వాటిలో ఏ పదంలో నైనా చెప్పుకున్నాడేమో తెలీదు.

క్షేత్రయ్య వెలుగుల మీద నవల వ్రాసిన ఆచార్య మొవ్వ వేంకటరామశర్మ “క్షేత్రయ్య మా మొవ్వ గ్రామం వాడే! మేం ఆయన వంశీకులం” అన్నారు. క్షేత్రయ్య మా ఊరువాడని వేరే ఏవూరి వారూ అనలేదు కూడా!

అన్నమయ్యకుగానీ, త్యాగరాజ స్వామికి గానీ సంగీతమే పరమావధి! పాడదగిన పదకర్తలు వీళ్లు. కాగా క్షేత్రయ్య సంగీత నృత్య ప్రధానంగా ఆడి, పాడదగిన సాహిత్య సృజన చేశాడు. కాబట్టి, ఆయన మువ్వగోపాలుడు నాట్యగోపాలుడేనని భావించాలి!

ఆంధ్రుల ప్రదర్శన కళలు

ఆంధ్రులకొక నాట్యకళ ఉందని దాని రీతి ఇలా ఉంటుందనీ లోకానికి చాటినవాడు క్షేత్రయ్య. దక్షిణాంధ్ర యుగం సంగీత సాహిత్యాలకే కాదు నాట్యానిక్కూడా పునర్జన్మ నిచ్చింది. క్షేత్రయ్య అందుకు కారకుడు, ప్రేరకుడు కూడా! రసాత్మక వాక్యాలు కావ్యమైతే రసభరితమైన నాదం రాగాలతో రసవ్యంజకమైన భావలీలావిలాసాలతో కూడినది అభినయం. సంగీతంలో సాహిత్యమూ నాదమూ మాత్రమే ఉంటాయి. నాట్యంలో సంగీత, సాహిత్య అభినయాలు త్రివేణిగా సంగమిస్తాయి.

కృష్ణుడి సరసన రాధకు జయదేవుడు, తెలుగువారి ఆడపడుచే అన్నంతగా సత్య భామకు సిద్ధేంద్రయోగి, ప్రాధాన్యత లిచ్చారు. క్షేత్రయ్య మాత్రం తననే నాయికగా ప్రతిష్ఠించుకుని ఆత్మశృంగార అనుభూతిని ఆబగా ఆస్వాదించాడు. రాధయినా తానే! రుక్మిణయినా తానే! సత్యభామయినా తానే! సమస్త ప్రకృతీ తానే!

“లలనామణిరో ఈ భావము తెలుపవే లలితముగానిపుడు” అనే పద సంకీర్తన వెనక ఈ ప్రకృతి, ఈ పర్యావరణ సమస్తమూ తానే అనే భావన కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తోంది! అది ధ్వని కాదు, స్పష్టమైన శబ్దమే!

అలతి అలతి తెలుగు పలుకులు

సంస్కరించిన తెలుగు భాషలో త్యాగరాజస్వామి కర్ణాటక సంగీతానికి పరిపూర్ణతనిచ్చినట్టే, అలతి అలతి తెనుగు మాటలతో క్షేత్రయ్య పదాలు నాట్యసాంప్రదాయాలకు కూడా పరిపుష్టినిచ్చాయి.

సాగరాంధ్రాన జన్మించి తమిళ, గోలకొండ రాజ్యాలలో తెలుగు సాహిత్య సాంస్కృతిక వైభవాన్ని చాటినవాడు క్షేత్రయ్య కాగా, ఆయన తక్షణ వారసులుగా తెలుగు తమిళ సరిహద్దుల్లో జన్మించిన సారంగపాణి, తమిళ నేలపైనే జన్మించిన తెలుగు బిడ్డ సభాపతయ్యలు క్షేత్రయ్య అడుగుజాడలలో పదకవితా ప్రక్రియల్ని వైభవోపేతం చేశారు. దేవదాసీలు, రాజనర్తకులు ఆరాధనగా పోషించిన ఈ సంప్రదాయాలు ఈరోజున తమిళనాడులో ఆధునిక భరతనాట్యానికి మూలాధారం అయ్యా యంటారు పి యస్ ఆర్ అప్పారావుగారు. దక్షిణ భారత నృత్య–సంగీత సంప్రదాయాల రూపకల్పనలో ఆంధ్రుల పాత్ర అద్వితీయమైందని, దాన్ని ఎవరూ కాదనలేరని పేర్కొన్నారు.

 “తెలుగు నృత్య–సంగీత వారసత్వం అత్యంత జాగ్రత్తగా పరిరక్షించబడిన నాట్యసంవిధానం” అని తమిళ పండితులు కూడా అంగీకరిస్తారు. తమిళనాడులో ఇప్పుడు ప్రచారంలో ఉన్న భరత నాట్య ప్రక్రియ కోసం క్షేత్రయ్యగారి పదాల నమూనా లోనే తమిళ రూపాలు, తమిళ పదాలు పుట్టుకొచ్చాయని విశ్లేషకుల భావన.

క్షేత్రయ్య క్షేత్రజ్ఞుడే కాదు భాషజ్ఞుడు కూడా! “చేలాగు ఇచ్చేనా? ఆదరించేనా” అన్నాడు క్షేత్రయ్య. షేక్ హ్యాండ్ ఇవ్వటానికి మనవాళ్లు తెలుగు చెప్పలేక కరచాలనం అని సంస్కృతంలో చెప్పి సరిపెట్టుకుంటున్నారు. క్షేత్రయ్య “చేలాగు ఇచ్చేనా?” అన్నాడు! సరళమైన తెలుగులో కవిత చెప్పటం అనేది క్షేత్రయ్య తరువాతి తరం మీద ఆయన వేసిన ముద్ర!

“ఎంత చక్కని వాడె నాసామి వీడెంత చక్కని వాడే”

“ఇంతి మువ్వగోపాలుడు సంతతము నామది సంతోషము చేసెనే।1”

”ఇంత తెలిసియుండి ఈ గుణమేలరా పంతమా మువ్వ గోపాలా॥”

“చూడరె! అది నడిచే హొయలు! సుదతి చేయుజాడలు”

“మగువ తనకేళికా మందిరము వెడలెన్‌ వగకాడ మా కంచి వరద తెల్లవారె ననుచు!”

“ఇంత పొద్దాయె నింక వాడేమి వచ్చేని”

 “సొమ్ములేలె, విరులేలే సొగనెవ్వరు చూచేరే కొమ్మా”

ఇంత చక్కని జాను తెనుగులో భావసూక్ష్మతను స్ఫుటీకరించటం, నాట్యప్రదర్శనలో భావప్రవాహాన్ని స్వేచ్ఛగా విరిచే అవకాశం కలగటం ఈ పదాల నైపుణ్యాన్నినిర్ధారిస్తాయంటారు విస్సావారు.

సభాపతయ్యగారైతే క్షేత్రయ్య పదాలను అభినయించటమే జీవిత ధ్యేయంగా గడిపారు. అచ్చం అదే పోలికలో అదే ప్రభావంతో అనేక పదాలు కూడా వ్రాశాడాయన! పదకవితా పితామహుడు అన్నమయ్య పదాలలో కూడా నృత్యాభినయాలకు అనువైన పదాలు ఉన్నాయి. “మొల్లలేలే నాకు తన్నె ముడుచు కొమ్మనవె, నే జెల్ల పూవ్వు కొప్పు తావి చెంచుదానను” లాంటి పదాలను అభినయార్థమే ఆయన వ్రాసినట్టు కనిపిస్తుంది. ఆ కళను క్షేత్రయ్యగారు అందిపుచ్చుకున్నారంతే!

క్షేత్రయ్య, దక్షిణభారత భక్తి-శృంగార-సంగీత సంప్రదాయంలో ఒక వ్యవస్థాపక వ్యక్తిత్వంగా నిలిచాడు. దివ్య, అలౌకిక శృంగారాన్ని లోకానుభవానికి అనువైన కళా రూపంగా ప్రతిష్ఠించాడు. తన భక్తి పారవశ్యంలో తాను కొట్టుకు పోలేదు. జనసామాన్యుల అనుభవం, వాళ్ళ మానసిక ప్రతిస్పందన, తెలుగు భాష సాంస్కృతిక రుచుల సమ్మేళనం గానే క్షేత్రయ్య తన పదరచన కొనసాగించాడు. రాజాస్థానాలు సందర్శించటం, రాజులపైన, వాళ్ళ నాయికల పైన కూడా కవిత్వం చెప్పటాన్ని బట్టి క్షేత్రయ్యగారు లౌకిక రసజీవితం గడిపినట్టే కనిపిస్తుంది.

విస్సావారే చెప్పినట్టు, “క్షేత్రయ్య పదాల గానరచన విలంబకాలగానానికి స్వభావతః అనుకూలం. ఈ మృదులమైన గానవేగం నర్తకులకు సాహిత్యభావాన్ని సునిశితంగా, దశల వారీగా అభినయించటానికి చక్కని అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. రాగభావాన్ని నిలిపి, దానిని సాహిత్యభావంతో సమన్వయపరచి సంపూర్ణ రసానుభూతి సృష్టించటానికి అవసరమైన సమయ వ్యవధిని ఈ విలంబకాలమే అందిస్తుంది. ఈ లక్షణాల వలన క్షేత్రయ్య పదాలు సంగీతం, నాట్యం రెండింటికీ అమూల్యమైనవిగా నిలిచాయి.”

క్షేత్రయ్య పదాలలో నాయిక ఎవరు?

క్షేత్రయ్య పదాలలో మువ్వగోపాలుడే ప్రధానం అయినా భక్తిప్రచారం క్షేత్రయ్య లక్ష్యం కాదు! దేవుడి వ్యక్తిగత రూపం ఏమిటీ? ఆయనెవరు? ఎలా ఉంటారు? అనే అంశాల్ని ఆయన అంతగా పట్టించుకోలేదు. అందరిలో ఉండే దేవుడే తనలోనూ ఉన్నాడనుకుని, తన దేవుడికి నాయిక తానే అయ్యాడు.. నాయిక తానే కాబట్టే ఆ నాయికకు వేరే ఏ పేరూ లేదు. నాట్యశాస్త్రప్రంగానో, కామశాస్త్ర పరంగానో నాయిక ఏ భావంలో, ఏ స్థితిలో ఉందో, ఆ భావాన్ని అందంగా, నిఖార్సుగా చూపించడం మాత్రమే ఆయనకి ముఖ్యం. అందుకే క్షేత్రయ్య పదాలలో నాయిక మానసిక స్థితి మాత్రమే కనిపిస్తుంది గానీ ఎప్పుడో తప్ప ఆ నాయిక పేరు ఎక్కడా కనిపించదు.

క్షేత్రయ్య పదాలను పాడినా, లేదా అభినయించి ప్రదర్శించినా చూసేవారికి లేదా వినే వారికి తమకు సంబంధించిన అనుభూతులే కనిపిస్తాయి. ఒక తాదాత్మ్యత ధ్వనిస్తుంది. నాయిక-నాయకులు మన మనసులో ఉన్న భావాల ప్రతిరూపాల్లా అనిపిస్తారు. ఇలా భావాల్ని అందంగా, నిజానికి దగ్గరగా చూపించడంలో క్షేత్రయ్య చూపించిన ప్రతిభ, పరిశీలన, లోకజ్ఞానం గొప్పవి! ఇష్టమైనవాళ్లకి అది భక్తివైరాగ్య భావనగా కనిపిస్తుంది. ఇష్టంలేని వాళ్లకి అది పచ్చిశృంగారం అనిపిస్తుంది.

తనను నాయికగా భావించుకునే తత్త్వం

సాధారణ భక్తిలో దేవుడు, భక్తుడు – వారిద్దరికీ అనుసంధానమైన పూజలు, క్రతువులు, వ్రతాలు, ఉపవాసాలు వగైరా ఇంత వరకే సాధారణ భక్తి పరిమితం! ఈ భక్తిలో స్త్రీ పురుష లింగప్రస్తావన లేదు. ఈ భక్తిలో ఎలాంటి విమర్శా వివక్షా, వివేచనలూ లేవు. కానీ, పరమాత్మ ఒక్కడే పురుషుడు, తక్కిన ప్రకృతి యావత్తూ స్త్రీలే అనే సరికి భక్తిలోకి స్త్రీపురుష భావన ప్రవేశించక తప్పలేదు. స్త్రీ పురుషుల ప్రమేయం ఉన్నదంటే, కామ ప్రస్తావనా తప్పదు. అది భగవంతుడితో కామం కాబట్టి, దాన్ని దివ్యకామం అనవచ్చేమో! భక్తిలో ఎంతో ఉన్నత స్థితికి చేరినవారికి గానీ ఆ దివ్యకామానుభవ స్థితి దక్కదేమో!

మనసుకు గుణమూ తత్త్వమూ అనే రెండు స్థితులుంటాయి. గుణానికి మారే స్వభావం ఉంటుంది. తత్త్వానికి మార్పు ఉండదు. భక్తి అనేది గుణం కాదు ఒక తత్త్వం. భగవంతుడి పట్ల భయంతో భక్తిగా ఉండటం ఒక తత్త్వం అయితే, భగవంతుడి పట్ల ప్రేమతో భక్తిగా ఉండటం మరో తత్త్వం. ప్రియమైన ఒక భావన ప్రేమ! ఆ ప్రేమ గాఢతరమైనప్పుడు పరమపురుషుడైన ఆ భగవంతుడితో సంయోగం కోసం తనను నాయికగా చేసుకోవటం తనను తాను అర్పించుకోవటమే!

ఇది భారతీయ సంస్కృతిలో ఒక ప్రధాన భూమిక. పాశ్చాత్యులకు దీనిపట్ల అవగాహన లేదు. ఒక పురుషుడు తనను స్త్రీగా భావించటం ప్రకృతి విరుద్ధం అంటారు. పాశ్చాత్యుల ధోరణే వేరుగా ఉంటుంది.

ఉదాహరణకు గ్రీకుల నార్సిసస్‌ కథనే తీసుకోండి.. మనకు మన్మథుడిలా, గ్రీకులకు నార్సిసస్ ప్రేమదేవత. ఇతని గురించిన కథల్లో ఒక విచిత్ర గాథ ఉంది. నార్సిసస్ సరస్సులో తన ప్రతిబింబాన్ని చూసుకొంటూ “అబ్బ! ఎంత బావున్నాడో ఆ అబ్బాయి” అనుకుంటూ, తనప్రతిబింబాన్ని అమితంగా ప్రేమించేశాడట. ఇంక దాన్ని వదిలి రాలేనంతగా ప్రేమించాడు. చివరికి ఆ ప్రేమతోనే మరణించాడట. ఇలా తనను తాను ప్రేమించుకోవటాన్ని ‘నార్సిసిజం’ అంటారు.

ఒక పురుషుడు నగ్నంగా అద్దం ముందు నిలబడి, అందులో కనిపించే తన ప్రతిబింబాన్ని తనలో ఉన్న స్త్రీ దృష్టితో ప్రేమించి కామించటం నార్సిసిజం అనే మనోవికారం. సహజమైన భావం కలగనివాడు మానసిక నపుంసకుడు. నార్సిసిస్టు!

మెర్జికోవ్‌స్క అనే రష్యన్‌ రచయిత టాల్‌స్టాయ్‌ గురించి వ్రాస్తూ; టాల్‌స్టాయ్‌ మూడేళ్ళ వయసులోనే సౌందర్యాన్ని ఆరాధించ సాగాడనీ, తన నగ్నరూపాన్ని చూసుకొని మురిసిహోయేవాడనీ, ఆ రూపాన్నే ఆరాధించే వాడనీ అన్నాడు, పదహారేళ్ళ వయసు వచ్చిన దగ్గర్నించీ టాల్‌స్టాయ్‌ నగ్నంగా నిలబడి అద్దంలో చూసుకునే వాడట. ముసలివాడయ్యాక తన రూపాన్ని చూసుకుని అసహ్యించు కున్నాడట. తన పొడుగాటి కాళ్ళనీ, చేతుల్ని చూసుకుని వాపోయేవాడట, ఈ సంఘటనను ఉదహరించిన హావెలాక్‌ ఎల్లిస్‌, సున్నితమైన హృదయంగల సౌందర్య పిపాసకులకీ “విచారం” సహజమైన దేనన్నాడు ఎల్లీస్. దీన్ని ఎక్సెస్సివ్ నార్సిసిజం అని పిలిచాడు.

ఈ పాశ్చాత్య కథల్ని క్షేత్రయ్య కథలో ప్రస్తావించటం దేనికంటే, పాశ్చాత్యుల ఆలోచనలు మనకన్నా భిన్నంగా, ఒకింత నెగెటివ్ గా ఉంటాయని చెప్పటానికే! తనలోని స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకోవటం అనేది పాశ్చాత్యుల సంస్కృతిలో లేదు. ఆ స్త్రీత్వాన్ని వికటింప చేసుకుని వికారంగా మలచుకున్న నార్సిసస్ లాంటి వాళ్లే వాళ్లకు దేవతలుగా పిలవబడ్డారు. అలాంటి అగుణాలను, మనో వికారాలను మన పురాణాలైతే రాక్షసులకు ఆపాదించాయి. మనోబలాన్ని, మనో వికాసాన్ని పెంపు చేసే గుణాలు దేవతా లక్షణాలు మనకి!

పురుషుల్లో స్త్రీ గుణాలు-కారణాలు

పురుషుడు తనలోని స్త్రీత్వాన్ని అనుభవించడం, వ్యక్తపరచడం అనేది వైద్యశాస్త్రపరంగా సహజమే! మగ–ఆడ ఇద్దరిలోనూ లైంగిక వికాసం, ఆకర్షణ, భావోద్వేగాలు, మనసు స్థితులను నియంత్రించే 3 రకాల గోనాడల్ హార్మోన్ల సమతుల్యతే కారణం.

1. ఆండ్రోజెన్లు (పురుష హార్మోన్లు): టెస్టోస్టిరాన్ వంటి పురుషహార్మోన్లు పురుషుల్లో ఎక్కువగా, స్త్రీలలో కొద్దిగా ఉంటాయి. పురుష లక్షణాల వికాసం, కండరాలు–ఎముకలను బలపరచడం వీటి పని. స్త్రీలలో ధైర్యోత్సాహ, పోరాట స్పూర్తుల్ని కలిగిస్తాయి. లైంగిక ఆకర్షణకు ఇవే ఆధారం. స్త్రీలలోనూ శక్తి, దృఢత్వం, ధైర్యానికి ఈ హార్మోన్లే తోడ్పడతాయి.
2. ఈస్ట్రోజెన్లు (స్త్రీ హార్మోన్లు): స్త్రీలలో ఎక్కువ మోతాదులో, పురుషుల్లో కొద్ద్దిగా ఉండి, ప్రేమ, కరుణ, భావోద్వేగ సున్నితత్వం, కళాభావం, సామాజిక స్పందన కలిగిస్తాయి. పురుషుల్లో కూడా జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత, మెదడు పనితీరుకు ఈస్ట్రోజెన్ చాలా అవసరం.
3. ప్రొజెస్టోజెన్లు: ఇవి కూడా స్త్రీ హార్మోన్లే! స్త్రీలలో ఎక్కువ, పురుషుల్లో తక్కువగాఉంటాయి. శాంతి, విశ్రాంతి, భావోద్వేగ సమతుల్యతలనిస్తాయి.

ప్రకృతి ఎవ్వరినీ ఒక్క గుణంతో సృజించలేదు. మగవారిలో స్త్రీత్వం, ఆడవారిలో పురుషత్వం సహజంగానే కలగలిపి ఉంటాయి.

కాబట్టి, భక్తి పారవశ్యంలో ఒక పురుషుడు పరమాత్మని తన హృదయంలో నిలుపుకొని, తనను నాయికగా భావించుకుని పరమ పురుషుడైన ఆ పరమాత్ముని సేవించటం ప్రకృతి విరుద్ధమో శాస్త్ర విరుద్ధమో కాదు.

తనను స్త్రీగా భావించుకునే ఈయోనిజం

చేవాలియర్ డి ఈయోన్ ఫ్రాన్స్ చక్రవర్తి లూయీ XV కి సైన్యాధికారి. గూఢచర్యం కోసం రష్యా, ఇంగ్లండ్‌ లలో స్త్రీ వేషం వేసి అద్భుతంగా సేవ చేశాడు. నెపోలియన్‌ యుద్ధాల్లో పాల్గొన్నాడు. 1728–1810 మధ్య జీవించాడు. ఆడపిల్లలు లేకపోవడం వల్ల, చిన్నప్పుడు తల్లి అతన్ని ఆడపిల్లలా అలంకరించి మురిసిపోయేది. అందగాడైన ఈయోన్ ఆడవేషంలో మరింత అందంగా కనిపించేవాడు. ఈ అలవాటు పెద్దవాడైన తర్వాత కూడా అతనిలో కొనసాగింది. అతని ఆడతనాన్ని చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోయినా, వైద్యులు మాత్రం అతను 100% శారీరకంగా పురుషుడేనని ధృవీకరించారు. చివరికి ఫ్రెంచి ప్రభుత్వం ఆయన్నే మీరు పురుషుడా? లేక స్త్రీయా అని అడిగితే, ఆయన చిరునవ్వు నవ్వి తనను స్త్రీల జాబితాలోనే చేర్చండి అన్నాడట! పురుషులు స్త్రీల మాదిరిగా, స్త్రీలు పురుషుల మాదిరిగా ప్రవర్తించే తత్య్త్వాన్ని హేవలాక్ ఎల్లీస్ ఈయన పేరుతో ఈయోనిజం అన్నాడు, ఈ అంశంపై ఎంతో లోతైన అధ్యయనం చేసిన బ్రిటీష్‌ మానసిక శాస్త్రవేత్త హావెలాక్ ఎల్లీస్ (1920). ఇది స్త్రీ హార్మోన్లు ప్రేరేపించిన ఒక మానసిక స్థితి. ఒక పురుషుడు స్త్రీ లక్షణాల్ని ఆవాహన చేసుకోవడం, స్త్రీలాగా ఆలోచించటం అనేది మానసిక వ్యాధి కాదు; అది ఒక రకమైన మనసిక వికాసం అన్నాడాయన..

పురుషులందరిలోనూ స్త్రీ హార్మోన్లున్నా అందరికీ ఈ ‘ఈయోనిస్టు’ ఆలోచనలు ఎందుకు కలగవంటే, ఆ రకమైన మనః స్థితితో స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకుంటేనే అది సాధ్యపడ్తుంది.

తనలో ఉన్న ఆ స్త్రీ రసాయన గుణాల్ని ప్రేరేపించుకుని స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకున్నవాళ్లు మనకు కొత్తకాదు. మన పురుషులూ పొడవుగా పెరిగిన తమ కేశాలను జడ అల్లి నెత్తిన మంధ్రపర్వతం అంత శిఖలు పెట్టుకునేవాళ్లు ఒకప్పుడు. చెవిపోగులు, దిద్దులు, ముక్కు పుడకలు, చేతులకు కంకణాలు, కాళ్లకు కడియాలు ధరించేవాళ్లు. అది మన ప్రాచీన సంస్కృతి. పాశ్చాత్యులకు ఈ సంస్కృతి లేదు. పాశ్చాత్యుల వస్త్రధారణ, వారి జీవన విధానాల్ని మోహించి మన సంస్కృతిని వెక్కిరించే స్థితికి చేరాం.

స్త్రీల పాత్రల్ని పురుషులు ధరించటం, స్త్రీల మాదిరిగా హావభావాల్ని ప్రదర్శించటం మన పురుషులకు చాలా సులువు. తమలోని స్త్రీ పరమైన హార్మోన్ని వాళ్లు ప్రేరేపించి స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకో గలుగుతారు కాబట్టి! స్త్రీ పాత్రలు ధరించే కూచిపూడి, మేలట్టూరు పురుష కళాకారులకు అందుకే వందనాలు.

స్థానం వారు స్త్రీ వేషం వేసుకుని తన భార్యతో కలిసి పేరంటానికి వెడితే ఎవరూ గుర్తు పట్టలేకపోయారని చెప్తారు. బుర్రావారు స్త్రీ వేషం వేస్తే ఈమె పురుషుడా.. అని ఆశ్చర్యపోయేవారు. రేబాల రమణగారు, విజయరాజుగారు ఇలా ఎందరో కూచిపూడి భాగవతుల్లో వేదాంతంవారు, స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకుని నటించిన నర్తించిన ప్రముఖులే! విజయవాడలో సి. హెచ్. అజయ్ కుమార్ సత్యభామ పాత్రని అభినయిస్తే మైమరచిపోతాం. యస్ వెంకటేశ్వరరావు మాష్టారు చంద్రమతి పాత్ర అద్భుతంగా అభిమానించేవారు. వాడ్రేవు సుందరరావు శిఖండి. తాను శిఖండిగా మారిన దృశ్యాన్ని వాడ్రేవు సుందరరావు అద్భుతంగా ప్రదర్శించారు. సినిమాల్లో కూడా షమ్మీకపూర్, అక్కినేని నాగేశ్వర రావు, అమితాభ్ బచ్చన్, కమల్ హాసన్, రాజేంద్రప్రసాద్, నరేష్ లాంటి ప్రముఖులు స్త్రీ వేషాలు వేసి మెప్పించిన వారే! కళాహృదయం రాణించాలంటే ఆ హృదయంలో స్త్రీత్వం నిండి ఉండాలి, ప్రదర్శించేప్పుడు ఆ స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకోవాలనేది ముఖ్యవిషయం!

పురుషుడు తనలో నిబిడీకృతంగా ఉన్న స్త్రీత్వాన్ని మేల్కొల్ప గలిగితే ఏమౌతుందనే ప్రశ్నకు ఇప్పుడు సమాధానం తేలిక! క్షేత్రయ్య తనలో స్త్రీత్వాన్ని ఆవాహన చేసుకున్నాడంటే అది భారతీయ కళాకారుడి సహజ లక్షణం. భారతీయతలోనే ఆ మూలాలున్నాయి!

(ఇంకా ఉంది)

డా. జి వి పూర్ణచందు

డా. జి. వి. పూర్ణచందు విజయవాడ వాస్తవ్యులు, ప్రసిద్ధ ఆయుర్వేద వైద్యులు, వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియలలో సృజనాత్మక, సామాజిక, వైఙ్ఞానిక రచనలు చేసిన సాహితీవేత్త. 130 పుస్తకాలు వివిధ ప్రచురణ సంస్థల ద్వారా ప్రచురితం అయ్యాయి. 50 అంతర్జాతీయ, జాతీయ సదస్సులలో కీలక ప్రసంగం, సభాధ్యక్షత లేదా, పత్రసమర్పణలు చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కళారత్న ‘హంస’ పురస్కారం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారం, సద్గురు శివానంద మూర్తి వికారి నామ సంవత్సర శ్రీరామనవమి ప్రతిభా పురస్కారం, మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం ఆర్కాటు ప్రసాదరావు ధర్మనిథి పురస్కారం ఇంకా 50కి పైగా సంస్థల పురస్కారాలు అందుకున్నారు. ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలకు 4 పర్యాయాలు ప్రధానకార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు.