మథనం-7

[శ్రీమతి రాయప్రోలు సుజాతా ప్రసాద్ గారి ‘మథనం’ అనే నవలని ధారావాహికగా అందిస్తున్నాము.]

[మర్నాడు రవళి స్కూలుకి వెళ్ళేసరికి పిల్లలంతా చెట్టు కింద ఉంటారు. రవళి డైరక్టుగా క్లాస్ రూమ్‌లోకి వెళ్ళి, పది నిముషాల తర్వాత పిల్లల దగ్గరికి వస్తుంది. క్లాసులో కొన్ని బహుమతులున్నాయని, వెళ్ళి తీసుకురమ్మని నారాయణకి చెప్తుంది. ఈలోగా పిల్లలని నాలుగు లేక ఐదు అక్షరాల పదాలతో వర్డ్ బిల్డింగ్ గేమ్ ఆడిస్తుంది. కొన్ని బహుమతులు తీసుకుని వస్తాడు నారాయణ. ఇంకా ఉన్నాయి చూడమని పంపిస్తుంది. ఈసారి ఓ పెన్, చాక్లేట్, ఓ స్వీట్ తెస్తాడు. ఇంకా ఉన్నాయి, ఇదే నీకు ఆఖరి ఛాన్స్ అని మళ్ళీ పంపిస్తుంది రవళి. ఈసారి మరో ఐదు వస్తువులు తెస్తాడు నారాయణ. అతన్ని అభినందిస్తూనే, ‘కానీ ఇంకా ఉన్నాయి’ అంటూ దీపా, రమణమ్మలని పంపుతుంది. వాళ్ళిద్దరూ మిగిలిన అన్ని బహుమతులను గుర్తించి తెస్తారు. వాళ్ళిద్దరిని మెచ్చుకుని, నారాయణలోని లోపాన్ని విడమర్చి చెబుతుంది రవళి. చదువు ఇచ్చే జ్ఞానాన్ని నిజజీవితంలో ఉపయోగించాలని పిల్లలకి చెబుతుంది రవళి. ఉదాహరణ చెప్పమని అడగగా, క్రోమోజోమ్స్ గురించి చెప్పి, ‘ఆడపిల్ల పుడితే, అందుకు మహిళని నిందించడం సరికాదని, మీరైనా దీన్ని ఆపాల’ని మగపిల్లలకి చెబుతుంది. పిల్లలు సరేనంటారు. అక్కడికి ఆ కార్యక్రమం ముగుస్తుంది. ఆ ఏడాది పాఠ్యపుస్తకాలు రావడం ఆలస్యమవడంతో, పిల్లల దగ్గర నుండి సేకరించిన పాత పుస్తకాలను నైన్త్ క్లాస్ పిల్లలకు పంచమని హెచ్.ఎమ్. గారు చెప్తారు. సత్తిబాబు అనే పిల్లాడి మార్కులు చూసి అపోహపడిన రవళి అతనికి మేథ్స్ పుస్తకం ఇవ్వదు. లెక్కల సార్‌తో ఈ విషయం చెబితే, అతను మిగతా సబ్జెక్టులలో వీక్‍గా ఉన్నా, లెక్కలు బాగా చేస్తాడని చెప్తారు. బాధపడుతుంది రవళి. మురళికి విషయం చెప్పి, అతని ద్వారా ఓ టెక్ట్స్ బుక్ సంపాదించి సత్తిబాబుకి ఇస్తేగాని ఆమె మనసు శాంతించదు. విజయనగరంలో ఓ సంస్థ నిర్వహిస్తున్న పోటీలకి విద్యార్థులను తీసుకువెళ్ళడానికి హెచ్.ఎమ్. గారిని ఒప్పిస్తుంది రవళి. – ఇక చదవండి.]

“కంగ్రాట్స్ మేడమ్! ఒక రూరల్ ఏరియా నుంచి వచ్చి ఫుల్ స్వీప్ చేసారు. మీ స్కూలుకు నాలుగూ ఫష్ట్ ప్రైజులు. సీనియర్స్, జూనియర్స్ రెండు విభాగాల్లోనూ, వ్యాసరచన, వక్తృత్వం రెండింటిలోను మీ వాళ్ళు వచ్చారు. సీనియర్స్‌లో ఫస్ట్ వచ్చిన మీ స్టూడెంట్ ఆ రోజు ఆనందగజపతి ఆడిటోరియంలో మాట్లాడాలి. బాగా ప్రిపేర్ చెయ్యండి.” విజయనగరం జిల్లా గురజాడ సాహితి సమాఖ్య నుంచి వచ్చిన ఫోన్ రవళిని ఆనందసీమలలో విహరింపచేసింది

హెచ్.ఎమ్.గారు, స్టాఫ్‌లో కొంతమంది రవళిని కంగ్రాట్యులేట్ చేసారు. ఆ రోజు ఫంక్షన్ అయాక రాత్రి పిల్లలు ఎలా తిరిగి వస్తారన్నది మరో సమస్య అయింది. ఏ మార్గం లేకపోతే తన ఇంట్లో రాత్రి ఉంచుకుంటానంది రవళి. ఆఖరికి ఆ ఊర్లోనే ఉండే తెలుగు సార్ ఫంక్షన్‌కి వచ్చి పిల్లలను వెనక్కి తీసుకొస్తామనడంతో ఆ సమస్య పరిష్కరించబడింది.

***

“మేడమ్! ఈ ఆడిటోరియంలో నేను మాట్లాడాలా?” ఆనందగజపతి ఆడిటోరియం లోకి వస్తూనే అంతటినీ పరశీలనగా చూస్తూ భీతి నిండిన కళ్ళతో అడిగింది రమణమ్మ!

“ఏం ఫర్లేదు. నేను ఎదురుగా కూచుంటాను. చక్కగా మాట్లాడు.” రమణమ్మ చేతిని స్నేహంగా ఒత్తుతూ చెప్పింది రవళి.

ప్రైజ్ తీసుకోవడానికి వచ్చిన దీప మిగతా పిల్లలు కూడా ఆ వాతావరణానికి థ్రిల్ అవుతున్నారు. వాళ్ళని ఆడిటోరియమ్‌కి మురళీయే తీసుకు వచ్చాడు.

“నీకు వచ్చినది, నీకు బాగా తెలుసున్నది క్లాస్ లోను, అసెంబ్లీ లోను, మాట్లాడడం అలవాటుందని, మొన్న 80 మందితో పోటీపడుతూ విజయం సాధించావని రవళి చెప్పింది. ఇక్కడ మాత్రం జంకెందుకు? ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకో! విషయం రానపుడే భయం. అది మన దగ్గరున్నపుడు అంతా జయం.” రమణమ్మకి స్టేజ్ మీదకు వేళ్ళేముందు మురళి ప్రోత్సహిస్తూ ధైర్యం చెప్పాడు.

రమణమ్మ ‘సర్ కూడా మేడమ్ గారిలాగే ఎంత మంచివారో’ అనుకుంటూ ‘థాంక్స్’ చెప్పింది.

ఒకసారి స్టేజ్ మీదకు వెళ్ళే వరకే సంకోచం! ఆ తరువాత రమణమ్మ చక్కని ‘ఐ కాంటాక్ట్’ తో అందరినీ కలియచూస్తూ గురజాడ వదిలి వెళ్ళిన ‘జాడ’ గొప్పతనాన్ని చెప్పింది. ఆడిటోరియమ్ చప్పట్లతో మారుమ్రోగింది. రమణమ్మ అభినందనల వర్షంలో తడిసింది. రవళికి ఇది రమణమ్మ జీవితంలో గొప్ప మలుపు అనిపించింది. బాగా చదివి, పెద్ద కంపెనీలో పని చేస్తూ పవర్ పాయింట్ ప్రజంటేషన్ ఇస్తున్న రమణమ్మని, తన భవిష్యత్తుని అందంగా ఊహించుకుంది.

ముందే రవళి చెప్పడంతో తనని అభినందించిన పెద్దల కాళ్ళకి దండం పెట్టింది రమణమ్మ. అంత మంది సాహితీవేత్తల ఆశీర్వచనం! ఓహ్! రవళికి కాలు నేలమీద ఆనలేదు.

“ఈ అమ్మాయికి ఉజ్వలమైన భవిష్యత్తు ఉంది రవళీ!” మురళి కూడా అభినందించాడు. రవళిని, రమణమ్మని చూసి తల్లీ కూతుళ్ళనుకున్నారు చాలామంది. “మా మేడమ్” అని గొప్పగా చెప్పింది రమణమ్మ! గురజాడ అవార్డును అందుకున్న సినీ దర్శకుడు ‘వంశీ’ చేతిపై పిల్లలకి ఆ రోజు ప్లైవుడ్ మీద వేసిన గురజాడ చిత్రాలు బహుమానాలుగా ఇచ్చారు. అటువంటిది తన దగ్గర లేదు. ఎంత అదృష్టము! అనుకుంది రవళి.

“మీ జన్మ ధన్యమైందర్రా!” అంది వాళ్ళతో.

“వాళ్ళ సంగతేమో గానీ నీ ‘హృదయ రవళి’ ఈ రోజు ఎంత ఉల్లాసంగా ఉరకలేస్తోందో నాకు తెలుస్తోంది.” మురళి నవ్వుతూ చెప్పాడు.

వచ్చిన తెలుగు మాష్టారు కూడా సంతోషిస్తూ “మీరంటే ఏమో అనుకున్నాను గానీ ప్రోగ్రామ్ ఇంత బావుంటుందనుకోలేదు. ప్చ్! హెచ్.ఎమ్. గారు వచ్చి ఉంటే ఎంత బావుండేది.” అన్నారు.

“ఏం చేస్తామండీ? ఒకసారి వస్తే కదా తెలుస్తుంది. అసలు పంపడానికే ఇబ్బంది పడుతుంటే ఏం చేయగలం?” అని రవళి అంటుంటే మురళి కలగజేసుకుని “అదంతా వదిలెయ్!” అని రవళితో అంటూ..

“మీరు వచ్చి ఎంజాయ్ చేసినందుకు, పిల్లలను తీసికెళ్ళే బాధ్యత తీసుకున్నందుకు మెనీ మెనీ థాంక్స్!” అని అతనికి షేక్ హాండ్ ఇచ్చాడు.

***

దీప, రమణమ్మలు చాలా ఉత్సాహ పడుతుంటే రవళి రమణమ్మ ఫోన్‌లో నెట్ ఆన్ చేసి ఇన్ఫర్మేషన్ గేదర్ చెయ్యడం నేర్పింది. ఒక మొక్క పేరు టైప్ చేసి దాని వివరాలు, ఒక మెడిసిన్ పేరు టైప్ చేసి ఆ వ్యాధి లక్షణాలు, ఒక రచయిత పేరుతో ఆయన రచనలు ఎలా వెదకాలో నేర్పింది. అర్థం కాకపోతే ‘తెలుగులో అనువదించు’ అనే ఆప్షన్‌ను సెలక్ట్ చేసుకోవడం మప్పింది. దాని ఆధారంగా వాళ్ళు కొన్ని వ్యాసాలు కూడా వ్రాసారు.

కానీ, వారం రోజులు ఊరికి వెళ్ళి వచ్చిన రవళికి ఆ రోజు క్లాస్‌లో దీప, రమణమ్మ ఇద్దరూ లేకపోవడంతో ఆశ్చర్యం కలిగింది. రిజిష్టర్‌లో చూస్తే నాలుగు రోజుల నుంచి ఆబ్సెంట్ అయి ఉన్నారు. పబ్లిక్ పరీక్షల ముందు వీళ్ళు ఎందుకు మానేసారు? అనుకుంటూ స్టాఫ్ రూమ్‌లో కేజువల్‌గా అడిగింది.

“మీరేదో వాళ్ళు చదివి ఊడబొడిచేస్తారని అనేసుకున్నారు గానీ అలాంటిదేమీ లేదు. ఇద్దరి చదువులూ కొండెక్కెసినట్లే!” రవళి ఏక్టివిటీస్ అన్నింటినీ వ్యతిరేకించే సోషల్ టీచర్ జగదాంబ కళ్ళెగరేస్తూ ఎంతో వెటకారంగా అంది.

ఆ మాట విన్న రవళి శిలా విగ్రహంలాగ ఉండిపోయింది.

అలాగ షాక్ తగిలినట్లున్న రవళిని కాస్త వినోదంగా చూస్తూ లేచి వెళ్ళిపోయింది జగదాంబ. ఎదుటి వారి బాధలోనే ఆనందం వెదుక్కునే రకం ఆవిడ. ఈ లోగా మిగతా వాళ్ళు వచ్చారు.

లత, శాంతి రవళిని చూసి కంగారు పడ్డారు “మేడమ్! ఏమయింది?” అని లత మంచి నీళ్ళు తెచ్చింది.

రవళి మెకానికల్‌గా వాళ్ళ వైపు చూసి “శాంతీ! దీప, రమణమ్మ స్కూల్‌కి ఎందుకు రావడం లేదు? ఆ జగదాంబ గారు వాళ్ళ చదువు కొండెక్కేసింది అంటున్నారు. ఆ మాటలు ఎంత వరకు నిజం?” అని అడిగింది.

“అంతా వివరంగా చెప్పాలనే అనుకున్నాను మేడమ్! ఈ లోగా ఆవిడ నోరు పారేసుకున్నారన్నమాట. మేడమ్! దీప వాళ్ళ నాన్న సరియైన వాడు కాదు. దీప తల్లి స్వాభిమానం కలది. భర్తతో గొడవలు ఎక్కువయి అవి భరించలేక మంగమ్మ, దీపను తీసికుని ఇల్లు, ఊరు విడిచి పెట్టి వెళ్ళి పోయింది.. పరీక్షలు ఎలాగన్నా వ్రాయిస్తుందనుకుంటున్నాను. ఇక రమణమ్మకి పెళ్ళి కుదిరింది. రెండు రోజుల్లో నిశ్చితార్థం! అందుకని తనూ స్కూలుకి రావడం లేదు.” శాంతి చెప్పింది.

“అయ్యో! మంగమ్మ గారికి దీప భవష్యత్తు మీద చాలా ఆశలున్నాయి. బాగా చదివించి, తనకి ఉద్యోగం వచ్చిన తరువాతే పెళ్ళి చేస్తాను అని చాలా సార్లు నాతో చెప్పింది. ఇప్పుడీ ఉపద్రవమేమిటో! ఇక రమణమ్మ అసలు మనతో పెళ్ళి కుదిరిందని చెప్పనే లేదు. ఎంత దగ్గరగా అనిపించే ఈ పిల్లలు ఒక్కసారిగా ఎంత దూరంగా అయిపోయారు. రమణమ్మకి కబురు పెట్టి పిలిపిద్దామా? వాళ్ళతో మాట్లాడి చూద్దామా?” ఆశగా అడిగింది రవళి.

“ప్రయోజనం ఉంటుందనుకోను. మీరు మనసులోకి తీసుకుని బాధపడకండి.” అంది శాంతి.

“బాధపడడానికి జీవితమంతా ఉంది. కానీ ఏదన్నా చేయాలంటే ఇప్పుడే చేయాలి. నేనేం చేయగలనో, ఆ ప్రయత్నమైతే తప్పకుండా చేస్తాను” సాలోచనగా అంది రవళి.

ఆ రోజు లంచ్ అవర్‌లో రమణమ్మకి “ మీ అమ్మ, నాన్నగార్లతో మాట్లాడే పని ఉంది. వాళ్ళని తీసుకుని స్కూల్‌కి రాగలవా? నీకు రాలేని పరిస్థితి అయితే నేనే వస్తాను” అని లెటర్ వ్రాసి పంపింది.

ఆ లెటర్ చూసి రమణమ్మకి భయం వేసింది. మేడమ్‌కి తన పెళ్ళి ఇష్టం ఉండదని తెలుసు. ఆడపిల్లలు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యంతో తమ కాళ్ళ మీద తాము నిలబడాలని మేడమ్ చెప్తారు. ఆవిడ చెప్పినది వినాలనే ఉంటుంది. కానీ నాన్న, అమ్మ తన మంచి కోరి మంచి సంబంధం నిర్ణయించారు. ఎలా కాదనడం! పెళ్ళి ఎంత బావుంటుంది? ఎంత సరదా! మంచి బట్టలు, బంగారం అన్నీ కొంటారు. ఎంతో అపురూపంగా గారాబంగా చూస్తారు. వాసు కూడా ఎంత అందగాడు! సినిమాల్లో చూపించినట్లు సినిమాలు, షికార్లు తిరుగుతూ ఎంజాయ్ చేయచ్చు. పూర్తిగా వికసించని మనసు, భవిష్యత్తు మీద అల్లుకున్న అల్లిబిల్లి ఆశలు, ఊహలు! ఆ ప్రపంచంలో ఉన్న రమణమ్మకు మేడమ్‌కి ఎదురు పడాలంటే.. సంకోచం! భయం! రమణమ్మ ఊగిసలాడింది. కానీ మేడమ్ రమ్మన్నారంటే వెళ్ళి తీరాలి అనుకుని తల్లిదండ్రులతో గొడవపడి మరీ వాళ్ళని రవళి కోరినట్లుగా స్కూలుకి తీసుకొచ్చింది.

రమణమ్మ తల్లిదండ్రులు స్కూలుకి రావడమే అందరికీ ఆశ్చర్యమయిపోయింది. వాళ్ళని కూచోబెట్టి రవళి ఎంతో ఓపిగ్గా రమణమ్మ తెలివితేటలు, తను చదివితే జీవితంలో ఎంత సాధిస్తుంది అన్నీ చెప్పింది.

“ఇయ్యన్నీ మాకెందుకమ్మా? ఆడపిల్లని ఎంత తొరగా ఓ అయ్య సేతిలో పెడితే, పెళ్ళి సేస్తే మా బాద్దెత తీరుతాది. అసలే ఇది సూడ సక్కని గుంట. మా ఊరి పోకిరీ కుర్రాళ్ళ సూపులన్నీ దీనిమీదే. ఏదో రోజు ఆళ్ళ వలలో ఇది పడినా, వాళ్ళ వల్ల అల్లరి పడినా మా పరువేం కావాలి?” రమణమ్మ తల్లి అంది.

“వాళ్ళెవరో పనికిమాలిన వెధవలు వెంటబడ్డారని పిల్లకు పెళ్ళి చేయడం అన్యాయమండీ” మనసు విలవిలలాడుతుండగా అంది. ఆవిడ వింతగా చూసింది రవళి వైపు.

“పోనీ మీకేదన్నా ఇబ్బంది అయితే రమణమ్మ చదువుకి ఫీజులు నేను కడతాను. మీకు ఆ రకంగా అసలు కష్టం కలగకుండా చూస్తాను.ఇది నా ప్రామిస్!” అంది.

“బగమంతుని దయవలన మాకేటీ ఇబ్బంది లేదు. మాకు పిల్ల సదువు కంటే పెళ్ళే ముక్యం. రెండు రోజుల్లో నిశ్చితార్దం పెట్టుకుని ఇప్పుడీ మాటలేటి? మేం ఎల్తామమ్మా!” ఈసారి రమణమ్మ తండ్రి జోక్యం చేసుకున్నాడు.

“ఇది నా ప్రార్థన అనుకుని వినండి. నిశ్చితార్థం చేసి పెళ్ళి కనీసం ఇంటర్ అయాక చెయ్యండి.” ఏ రకంగానైనా వాళ్ళని కన్విన్స్ చేయడానికి రవళి ప్రయత్నం చేసింది. చాలా తమాషాగా నవ్వింది ఆవిడ.

“అదెట్టా కుదురుద్దీ? నిశ్చితార్థం అయాక ఓ పది నుండి పదేను రోజులు పిల్ల ఎల్లి అత్తారింట్లో ఉంటది. అది మా ఆసారం. అందుకే పెళ్ళి కూడా ఆ ఎంబడే సేసేయాల.” అంది దృఢంగా.

రవళికి నోటమాట రాలేదు. ఈ మారుమూల పల్లెటూళ్ళో ఇప్పటివరకూ తనకు తెలియని, తను వినని ఇలాంటి ఓ ‘కుసంప్రదాయం’ ఉంటుందనుకోలేదు.

“పెళ్ళికి ముందే కాపురమా? పిల్ల నెల తప్పితే? పెళ్ళి ఏ కారణంగానైనా ఆగిపోతే?” రెప్ప పడని కళ్ళ నిండా ఆశ్చర్యం నింపుకుని రవళి అడిగింది.

“ఆడిది గుండా? సెరువా? పిల్లని పెళ్ళి సేసుకోనని సెప్తే ఆడు బతకడమే! కాలికి రాయికట్టి సముద్రంలో తోసెయ్యనూ? పిల్లకేటన్నా జరగనిస్తానా? రాయే ఇక పోదాం. ఈ అమ్మతో ఏటి ఈ మాటలు. పెళ్ళి ఆగిపోతే అని అంటది! ఈ యమ్మ మాటలింటే రమణ కూడా సెడిపోతది. పద.” పైనున్న తువ్వాలు దులుపుతూ కుర్చీలోంచి విసురుగా లేచిపోయాడు అతను.

ఇద్దరూ రమణమ్మను తీసుకుని వెళ్ళిపోతుంటే ఏమీ చెయ్యలేని నిస్సహాయత గుండెను పిండేస్తుంటే.. “మౌఢ్యం వల్ల బలాఢ్యులు, అవివేకం వల్ల అవినాశులు” అన్న తిలక్ గారి మాటలు మనసులోకి వచ్చాయి. వెళ్తున్న రమణమ్మ ఎందుకో వెనక్కి చూసింది. రవళిని అంత బేలగా, బాధగా చూసేసరికి మనస్సు కలుక్కుమంది. తండ్రి చెయ్యి విదిలించుకుని పరుగెత్తుకుని వచ్చింది.

రవళి దగ్గరకొచ్చి “మేడమ్! మీరు బెంగ పెట్టుకోకండి. నేను వాళ్ళు చెప్పినన్ని రోజులు వాసు వాళ్ళింట్లో ఉండను. ఓ వారం రోజుల లోపే వచ్చేస్తాను.” అంది ఆత్రంగా!

ఆ అమాయకత్వానికి ఏడవలేని నవ్వు కదిలింది రవళి పెదవుల మీద. బతుకులో ఒక పెను తుఫాను రేగడానికి, కాలం కలిసి రాని నాడు బతుకు బుగ్గయిపోవడానికి ఒక్క ‘కలయికే’ చాలని ఈ పిచ్చితల్లికి ఎవరు చెప్తారు? ఒక చేత్తో రమణమ్మను దగ్గరకు తీసుకుని రెండో చేత్తో తల మీద చెయ్యి వేసి నిమిరింది. రవళి కళ్ళ నీళ్ళు రమణమ్మ తల మీద పడ్డాయి. అయోమయంగా ఉంది రమణమ్మకి.

ఈలోపల తండ్రి కేక వేయడంతో “వస్తా మేడమ్! మీరిలా ఉండకండి మేడమ్! నేను మిమ్మల్ని ఎప్పుడూ ఇలా చూడలేదు” అంది బేలగా.

“వెళ్ళమ్మా! వెళ్ళు! ఒక్క వాగ్దానం చేస్తావా? నామీద ఏమాత్రం ఇష్టం, నామాట మీద ఏ మాత్రం గౌరవం ఉన్నా టెంత్ పరీక్షలు వ్రాయి. పదేళ్ళ కష్టాన్ని బూడిద పాలు చేయకు. రేపటి ఉదయానికి ఈ రోజే వెలుగును సమకూర్చుకో. నువ్వు గట్టిగా అడిగితే మీ వాళ్ళు కాదనలేరు” అంది రవళి.

“మేడమ్ మీకు నేను ప్రామిస్ చేస్తున్నాను. మా వాళ్ళు, వాసు, మా అత్తవారు ఎవరు వద్దన్నా పరీక్షలు మానను. నేను తప్పకుండా ఎగ్జామ్స్ వ్రాస్తాను!” దృఢంగా చెప్పి వెళ్ళిపోయింది.

రవళికి బాధకి అతీతంగా ఒక రకమైన విరక్తి వచ్చింది. మూడేళ్ళ బంధం ఇద్దరితోనూ! కారణాలు వేరయినా ఒకేసారి ఇద్దరితోనూ తెగిపోయింది. ఒద్దికగా, వినయంగా, మంచిగా చదువుకునే ఆడపిల్లల భవిష్యత్తు ఇలా నాశనమయిపోతూ ఉంటే, కన్నవారి మూర్ఖత్వానికి జీవితాలు బలయిపోతూ ఉంటే, ఇక వారిని రక్షించగలవారు, అభ్యుదయ మార్గాన్ని వేసేవారు, వాళ్ళని ఉధ్ధరించే వారు ఎవరు? ఆలోచనలతో తల పగిలిపోయింది రవళికి.

ఒక శతాబ్దం దాటిపోయినా గురజాడ ఆశించినట్లు ఆడపిల్లలు విద్యావంతులు కావడం లేదు. ఇంట్లో రవళి మౌనానికి, స్తబ్ధతకి మురళీకి తప్ప మరెవరికీ కారణం తెలియదు. మురళికి కూడా బాధ కలిగినా రవళి ఆ షాక్ లోంచి పైకి రావడంలో చాలా తోడ్పడ్డాడు.

“చూడు! ఇక ముందు పిల్లలతో ఇంత అటాచ్ మెంట్ పెంచుకోకు. నీ ఆత్మీయత వాళ్ళకి బలమవవ్వాలి కానీ నిన్ను బాధలోకి నెట్టేయకూడదు. పిల్లల్ని కనగలం కానీ, రాతలను కనలేము అంటారు. అలాంటిది ఎవరి పిల్లల కోసమో నువ్వు కలలు కని అవి కల్లలయాయని దుఃఖపడడం సరైనది కాదు. వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉండు. ఇకమీద నువ్విలా అస్తమానూ మూడ్ ఆఫ్ చేసుకుని బాధ పడితే ఊరుకునేది లేదు.” అంటూ రకరకాలుగా చెప్పి ఊరడించాడు.

అనుకున్నట్లుగానే రంగరంగ వైభవంగా రమణమ్మ నిశ్చితార్థం జరిగింది. సెల్ లో ఫొటోలు తీసిన పిల్లలు రవళికి తెచ్చి చూపించారు. రవళి ఆశ్చర్యపోయింది. సినిమా సెట్టింగ్ కి తీసిపోని సెట్టింగ్ వేసారు..ఆ అబ్బాయి కూడా కళ్ళు తిప్పుకోలేనట్టు ఉన్నాడు. రమణమ్మ మెరిసిపోతోంది ముస్తాబుతోనూ, సంతోషంతోనూ కూడా. అవి చూసాక ఇక రమణమ్మ గురించి ఆలోచించడం చాలా తగ్గించింది రవళి.

(ఇంకా ఉంది)

రాయప్రోలు సుజాతా ప్రసాద్

రాయప్రోలు సుజాతా ప్రసాద్ విశ్రాంత ఉపాధ్యాయిని. వీరి స్వస్థలం విజయనగరం. ప్రస్తుత నివాసం హైదరాబాద్. శ్రీ చాడ.లక్ష్మణమూర్తి, కళావతి దేవి గార్లు వీరి తల్లితండ్రులు. వీరి భర్త పేరు శ్రీ రాయప్రోలు సత్య ప్రసాద్. అమ్మాయి – మృదుల, వంశీకృష్ణ (అల్లుడు), ప్రహిత, శ్రీదస్తువన్ (మనుమలు); అబ్బాయి సిద్దార్థ, అనూష (కోడలు), విభాకర శ్రీప్రద్, విభాశ్రీ అనఘ. (మనుమలు).
సుజాతగారు ఎమ్.బియడ్., డిప్లొమా ఇన్ మ్యూజిక్ (వీణ) చేశారు. పుస్తకాలు చదవడం, రచనలు చేయడం, పాడడం, వీణ వాయించడం, త్రెడ్ వర్క్ తో ఆభరణాలు తయారు చేయడం వీరి ప్రవృత్తి.
వీరి కలం పేరు ‘సుప్రజ’. కథలు, నవలలు, వ్యాసాలు వ్రాశారు. ‘విధి విన్యాసం’, ‘తల్లిదండ్రులు’ బహుమతి పొందిన నవలలు. ‘గోవు మా లచ్మికి’, ‘యాత్ర’, ‘నాణేనికి రెండో వైపు’, ‘మనమెవరమని?’, ‘సరైన తండ్రి’, ‘చందన గంధి,’ ‘ముడుచుకున్న రెక్కలు’, ‘దేవతలే శపిస్తే’, ‘మార్పు’ మొదలైనవి వివిధ పోటీల్లో బహుమతి పొందిన కథలు.