రంగుల హేల 64: సుద్దులు – బుద్ధులు

[సంచిక మాసపత్రికలో ప్రముఖ రచయిత్రి శ్రీమతి అల్లూరి గౌరీలక్ష్మి గారు అందిస్తున్న కాలమ్ ‘రంగుల హేల’.]

సుద్దులు – బుద్ధులు

నాకు గుర్తున్నంతవరవరకూ మనకి, నాలుగు సంవత్సరాల వయసు ఉన్నప్పటి నుండీ వీధరుగు మీద కూర్చోబెట్టి ప్రైవేటు చెప్పిన మాస్టర్లు మొదలుకుని ఇంటిలోని పెద్దల నుంచి, మన డిగ్రీ మాస్టర్ల వరకూ మనకు నిత్యం మంచి మాటలు అంటూ ఎన్నో సుద్దులు చెబుతూ బుద్ధులు గరిపేవారు. క్లాస్ రూమ్ గోడల మీద కూడా ‘ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం’, ‘దురాశ దుఃఖానికి చేటు’, ‘ఐకమత్యమే బలం’ వంటి కొటేషన్స్ ఉండేవి. ఇంగ్లీష్ మాష్టార్లు ‘నాలెడ్జ్ ఈజ్ పవర్’, ‘ఆల్ దట్ గ్లిట్టర్స్ ఈజ్ నాట్ గోల్డ్’, ‘నో పెయిన్స్ నో గెయిన్స్’ లాంటి కొటేషన్స్ చెప్పేవారు.

అంతే కాదు, మనింటికి పెదనాన్నలో, చిన్నాన్నలో వచ్చినప్పుడు వాళ్ళు కూడా “బాగా చదువుకుని మంచి ఉద్యోగం చేసుకుని సంపాదించుకోవాలమ్మా! ఏవో ఆస్తులున్నాయనుకుంటున్నావేమో! అలా అనుకోకు” లాంటి హితబోధలుండేవి (ఆ ఆస్తులు కాస్తా మనం పెరిగి పెద్దయ్యేప్పటికి కరిగిపోతాయని వాళ్ళకి అప్పుడే తెలుసన్నమాట). మనం ఏదో హుషారుకొద్దీ అమ్మానాన్నలకి మాటకు మాట అప్పచెప్పామంటే ఐపోయేది మన పని. వచ్చిన చుట్టాలందరిముందూ ‘మా పిల్ల ముదిరింది, మాటకి మాట తిరగేస్తోంది’ అన్న నేరారోపణ జరిగేది. అప్పుడా బంధువులు మన వంక ముద్దాయిని చూసినట్టు చూసి బస్సు ఎక్కేవరకూ తలంటేవారు సుద్దులతో! నేటి బాలతరం, మనం ఏదైనా ఒకటికి రెండుసార్లు చెప్పగానే “దీన్నేఓసీడీ అంటారని మా మామ్ చెప్పింది” అంటున్నారు నవ్వుల పువ్వులు కురిపిస్తూ.

అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్షం వాళ్ళు అధికారం కోల్పోయి, పనిలేక, టైం పాస్ కాక అధికారపక్షం వాళ్ళని ముక్కు గోక్కున్నారనీ, కళ్ళు చికిలించారనీ, నవ్వారనీ ఆరోపణలు చేస్తూ వాళ్ళ చెవుల్లో జోరీగల్లా నీతి వాక్యాలు, బుద్ధులు చెబుతూ ప్రశ్నలు సంధిస్తూ ఉంటారు. పాలకపక్షంవాళ్ళు మౌనం వహించి, వహించి ఓర్పు నశించి, “మీ హయాంలో మీరేం చేశారో గుర్తులేదా? మీరేమన్నా శుద్ధపూసలా?” అంటూ గత ఐదేళ్ల సంగతులన్నీ సోమిదేవమ్మ చెప్పినట్టుగా మొదలు పెడతారు తప్ప వారు అడిగిన ప్రశ్నలకు జవాబులు చెప్పరు. దాంతో వాళ్లకు తిక్కరేగి మరో మాట అనడం ‘మాటకు మాట తెగులు’ అన్నట్టుగా చిలికి చిలికి గాలివాన చేసుకుని ఆనక, ఆయాసం వచ్చి చతికిలపడడం ఇరుపక్షాల వారికీ అలవాటైన కార్యక్రమమే!

కలియుగంలో ముఖ్యంగా మనమున్న ప్రస్తుత పరిస్థితి సుద్దులు, నీతులు లేదా బుద్ధులు చెప్పవలసిన అవసరం అధికంగా ఉన్న కాలం. ‘మానవుడు ఎలా ప్రవర్తించాలి? సమస్యలు రాకుండా ఏ విధంగా క్రమశిక్షణతో జీవించాలి? లోకం తీరు ఇలా ఉంటుంది తెలుసుకోండి’ అని బుద్ధిజీవులు, పెద్దలు క్రాంతదర్శులు శతకాలరూపంలోనూ, సుభాషితాలరూపంలోనూ మనకేనాడో చెప్పిపెట్టారు. అలాంటివి చెబితే ఎవరూ వినే కాలం కాదిది. “ఉపకారికి అపకారం చేయం కానీ అపకారికి మాత్రం అంతకన్నా ఎక్కువ అపకారం చేసి బుద్ధి చెప్పకపోతే బతకలేని కాలం ఇది” అని మన పిల్లలే మనకి చెప్తున్నారు. మనకు కూడా ఇన్నాళ్ళుగా కొత్తతరం ఊహలు అనుభవాలు ఉన్నప్పటికీ పెద్దల్ని ఫాలో అయ్యాం. అయినా ఆట్టే బావున్న దాఖలాలేమీ లేవు అవన్నీ పాటించినందువల్ల మనం లాభం పొందిన ఉదాహరణలూ లేవు. ఏదో దేవుడి మీద భారం వేసి వీలైనంతవరకు అందరితో మంచిగా ఉంటూ బండి లాగేసాం. ఇప్పుడు వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే మనం అవసరమైనంత తెలివిగా బతకలేదేమోనన్న అనుమానం వస్తుంటుంది. అయినా ఇప్పుడు రూటు మార్చి కొత్త ప్రయోగాలు చేసేంత ధైర్యమూ, ఉత్సాహమూ రెండూ లేవు. అందుకే కాస్త అటూ ఇటూగా ఆలోచిస్తూనే పాతదారిలో నడిచేయడం బెటర్ అనుకుంటూ నడిచొచ్చేశాం. ఇప్పుడాలోచిస్తే అపకారికి కూడా ఉపకారం చేసే మనల్ని వెంగళాయిలుగా జమకట్టి ఉండచ్చనిపిస్తోంది. ఇంకా లోతుగా అవలోకిస్తే అపకారం చేయలేని అశక్తులమని కూడా మన చుట్టూ వారు నమ్మకంగా ఉన్నట్టుగా కూడా మనం గమనిస్తాం.

మన బంధువర్గంలో ఎవరైనా, కుటుంబం పట్లా తల్లితండ్రుల పట్లా బాధ్యత వహించకుండా, స్వార్థంలో మునిగి ‘నేనూ, నా భార్య, పిల్లలు, భార్య పుట్టింటి ఫ్యామిలీ మాత్రమే నాది’ అనుకునేవాళ్లకీ లేదా సమాజ వ్యతిరేక పనులు చేసే వాళ్ళకీ “అబ్బాయీ! నువ్వు కుర్రవాడివి, నీకు తెలియదు నువ్వు చేస్తున్న పనులు బాలేదు. నీకు ఇంకా అనుభవం లేదు. మేము జీవితాన్ని కాచిగూడ పోసాము కాబట్టే నీకు రెండు మాటలు చెప్తున్నాము” అంటూ దాసరిగారి లెవెల్లో బుద్ధులు చెప్తే వినేతరం ఇప్పుడు లేదు. పైగా మనం తప్పు పట్టినందుకు ప్రతిగా వాళ్ళు మనల్ని తప్పు పట్టి దూరంగా నిలబెడతారు ‘ఉల్టా చోర్’ సామెతలా. అందుకే ఎవరూ ఎవరికీ సలహాలు ఇచ్చి ప్రమాదాలు కొని తెచ్చుకోవడం లేదు. “మీ తమ్ముడే కదా! నువ్వు చెప్పొచ్చు కదరా!” అంటే మౌనంగా దణ్ణం పెడుతున్నారు.

మన మిత్రబృందంలో ఎవరైనా కోపిష్టి వాళ్ళుంటే వాళ్ల దగ్గరికి పోయి ‘తన కోపమే తన శత్రువు’ పద్యం చెప్పామంటే వాళ్లతో స్నేహానికి తిలోదకాలు ఇవ్వడానికి సిద్ధపడ్డట్టే! ‘తల్లిదండ్రులను పూజించవలెను’ అన్నామంటే నేటి విద్యార్థులు తల్లిదండ్రులతో తమకు గల భేదాభిప్రాయాల గురించి గంటసేపు లెక్చర్ ఇవ్వగలరు. ‘గురువులను గౌరవించవలెను’ అన్న సూక్తి, రోడ్డు పక్కన ఉన్న అపార్ట్మెంట్లో పెట్టిన ప్రైవేటు స్కూళ్లలో గత్యంతరం లేక అరకొర జీతాలకి పనిచేస్తున్న టీచర్లకి వర్తించదు. సమాజాన్ని సక్రమమార్గంలో పెట్టాలని నడుము కట్టి పనిచేసే కొందరు యాక్టివిస్టులు, టీవీ ఛానళ్లవాళ్లు పిలిచారు కదా అని అత్యుత్సాహంతో లోపలికి వెళ్లి కూర్చుని నీతిబోధలు చేస్తుంటారు. మరికొందరు ఇంకొంచెం ముందుకు వెళ్ళి, యువతకి ఎటువంటి డ్రెస్సులు వేసుకోవాలో వివరించి చెప్పి చీపురుకట్ట దెబ్బలు తిని, ఆపై తప్పక క్షమాపణలు చెబుతుంటారు. ఈ పని స్టేట్ పోలీస్ బాస్‌లు చేసినా ప్రజలనుంచి ఇదే ట్రీట్మెంట్ తీసుకోవల్సిందే! కనుక మన నోటికి వచ్చిన సూక్తిముక్తావళి, మంచిమాటల మూటలు వంటివి ఎంత త్వరగా మరిచిపోతే/మింగేస్తే మన ఒంటికి అంత మంచిది. అందుకే మన పెద్దమ్మలు ముందుచూపుతో “ఊరుకున్నంత ఉత్తమం లేదు బోడిగుండంత సుఖం లేదు” అనేశారు. హాయిగా వక్కపొడి నోట్లో వేసుకుని కులాసాగా నవ్వుతూ సోఫాలో శయనించి టీవీ చూసుకుంటూ ‘ఏమి హాయిలే హలా’ అని పాడుకోవడం సదా క్షేమం! ఎవరికైనా!

బద్దెన, వేమన లాంటి అనేక మంది శతకకారులు చెప్పిన సూక్తులు గానీ మార్గదర్శకాలు గానీ స్వయంగా ఎవరికి వారు చదువుకుని తమని తాము సంస్కరించుకుని సరైన మార్గంలో వెళ్లడానికి ఉపయోగపడతాయి. ఈ బుద్ధులు సరిచేసే సూచనలు, మన ప్రవర్తనని ఎప్పటికప్పుడు బేరీజు వేసుకోవడానికీ అనునిత్యం మరింతగా ఎదగడానికీ మన పూర్వీకులు మన కోసం తయారు చేసి పెట్టిన రెడీమేడ్ టిప్స్ అనుకోవచ్చు. ఎప్పుడైనా కొన్ని మనకు వ్యతిరేక సంఘటనలు జరిగి మనసు వ్యాకులత చెంది ఏం చెయ్యాలో పాలుపోనప్పుడు ఈ పద్యాలన్నీ మననం చేసుకోవడం వల్ల మనకి ఎంతో ఉపశాంతి లభిస్తుంది. మనల్ని మనం చెక్ చేసుకోవడానికీ, లోకపుతీరును మరింత సులభంగా అంచనా వేయడానికీ ఇవి అత్యవసరం. అయితే ఇవన్నీ ఎదుటి మనిషికి చెప్పేటందుకు కాదనీ అలా చెప్ప ప్రయత్నిస్తే ఏమవుతుందో “తివిరి యిసుమున తైలంబు దీయవచ్చు” అన్న భర్తృహరి సుభాషితం మనం బట్టీ కొట్టాం కదా! అది గుర్తుచేసుకుందాం! బుద్ధిగా (వీపులు పగలకుండా) మసలుకుందాం!!

అల్లూరి గౌరీ లక్ష్మి

అల్లూరి గౌరీలక్ష్మి కథా, నవలా రచయిత్రిగా చక్కని పేరు సంపాదించారు. ఈమె మంచి కవయిత్రి, ఫెయిర్ కాలమిస్ట్ కూడా. నాలుగు కథా సంపుటాలూ, 4 నవలలూ, 3 కవిత్వ సంకలనాలూ, రెండు కాలమ్స్ బుక్ వెలువరించారు.
APIIC Ltd. లో General Manager గా పనిచేసి పదవీ విరమణ పొందారు.

1

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 4:58 pm
ఇది పుట్టి నాగలక్ష్మి గారి వ్యాఖ్య: *ఈ మాసపు రంగుల హేలలో ‘సుద్జులు-బుద్ధులు’లో ఉటంకించిన సూక్తులు బాల్యపు బడి రోజులను గుర్తు తెచ్చాయి. అవి అప్పట్లో అర్థమయ్యేది కావు. (మోరల్) నీతి బోధ కథలు చెప్తూ చివరికి నీతి చెప్పేవారు. గోడమీద చూపించి ఇదీ దీని కథ అని చెప్తుంటే వినడానికి బావుండేది. ఇప్పుడు గౌరీలక్ష్మి గారు ఈ సూక్తులను గుర్తుచేస్తూ మరెన్నో మంచి విషయాలను ప్రస్తావించారు. ఇవన్నీ ఈతరం వారికి ఎక్కవనీ,చెపితే మనమే ఇబ్బందులలో పడతామనీ, తస్మాత్ జాగ్రత్త! అనీ మంచి ‘సుద్దులు’ చెపుతూ బుద్ధిగా ఉండమని ఆవిడ సహజ శైలిలో నవ్వులు పువ్వులు కురిపిస్తూ ‘బుద్ధులు’ చెప్పారు. ధన్యవాదాలు మేడమ్ మీకు.*

Reply
2

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:35 pm
ఇది శ్యామల గారి వ్యాఖ్య: *సుద్జులు-బుద్ధులు చాలా అద్భుతంగా ఉంది. – శ్యామల, బహాదూర్‌పల్లి.*

Reply
3

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:36 pm
ఇది షేక్ కాశింబి గారి వ్యాఖ్య: *వాహ్.. వాహ్.. నొప్పించక తానోవ్వక తప్పించుకు తిరుగువాడు ధన్యుడు సుమతీ.. అన్నట్లు కాల పరిస్థితుల్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, మర్యాద కాపాడుకుంటూ ఎలా మసులుకోవాలో తేట తెల్లంగా వివరించారు.. ప్రతీ విషయంలో పెద్దరికం ఓలక బోస్తూ జోక్యం చేసుకుంటే సహనం లేని నేటి తరం ముందు చిన్నబోవడం ఖాయం అని మెత్తగా సూచించారు.. ఉపయుక్తమైన వ్యాసం.. అభినందనలు💐*

Reply
4

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:36 pm
ఇది డా. కె.ఎల్.వి. ప్రసాద్ గారి వ్యాఖ్య:*సామెతలు ఉటంకిస్తూ బాగా రాసారు. అభినందనలు మీకు.*

Reply
5

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:36 pm
ఇది ఆర్. హనుమంతరావు గారి స్పందన: గుడ్ థీమ్ 👍🙏👍 నేటి తరం, పెద్దవాళ్ళ అనుభవపూర్వక మాటల్ని సుభాషితాలను వినే పరిస్థితిలో లేరు..
వాళ్ళ ఆలోచనా ధోరణి వేరు..*

Reply
6

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:37 pm
ఇది మల్లిక్ గారి స్పందన: *😊👏👏💐💐సూపర్…🙏😍*

Reply
7

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 4, 2026 at 11:37 pm
ఇది సావిత్రి పెమ్మరాజు గారి వ్యాఖ్య: *అక్షర సత్యాలు ప్రస్తుత కాలంలో🫡👌🏻*

Reply
8

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:54 pm
ఇది పద్మావతి గారి వ్యాఖ్య: *Very nice gowari garu. పద్మావతి, కాకినాడ.*

Reply
9

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:54 pm
ఇది వెంకట రమణ గారి స్పందన: *Super suddulu bhudhulu. వెంకట రమణ, కెనడా.*

Reply
10

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:54 pm
ఇది వేణుమాధవ్ గారి వ్యాఖ్య: *నిజంగా ఈరోజుల్లో ఎవరికీ ఏమి చెప్పలేము మేడం.. 😒 చాలా బాగా రాశారు.. 👌🏻*

Reply
11

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:54 pm
ఇది రేణుక గారి స్పందన: *బాగుంది గౌరీ, రేణుక, అమలాపురం.*

Reply
12

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:55 pm
ఇది షామీర్ జానకి గారి స్పందన: రంగుల హేలలో గౌరీ లక్ష్మి గారు మనసులోని మాటలు బాగా రాస్తున్నారు. మనం చిన్నప్పుడు పెద్దవాళ్ళు ఏది చెప్పినా పాటించాము. ఇప్పుడు పిల్లలకి చెప్పాలంటే భయపడుతున్నాము. ఈనాటి తరం అలా ఉంది. అందుకని మనం కూడా జోక్యం చేసుకోకపోవడమే మంచిది.*

Reply
13

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:55 pm
ఇది ఎం. వి. రమణ గారి వ్యాఖ్య: *మీరు రంగులహేలలో రాసిన సుద్దులు – సుద్దులు అనే విశ్లేషణాత్మక రచన చాలా బాగుంది. ఇప్పుడు ఎవరూ ఎవరికీ లొంగని పరిస్థితి ఉంది. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా చక్కగా తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇలాంటి రచనలు మీరు మాత్రమే రాయగలరు. శుభాకాంక్షలు 🙏🌹 MV Ramana, Principal.*

Reply
14

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 8, 2026 at 4:55 pm
ఇది విజయలక్ష్మి గారి వ్యాఖ్య: *చాలా బాగుంది గౌరీ చాలా సామెతలు వాడారు మీ కథలు హాయిగా సహజత్వానికి దగ్గరగా ఉంటాయి అందుకో మా అభినందనలు💐 విజయలక్ష్మి,Vertex.*

Reply
15

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 10, 2026 at 11:54 am
ఇది శేషమ్మగారి స్పందన: *చాలా బాగా సాగింది గౌరీగారు మీ కాలం. పిల్లలకి అసహనం పెరిగింది. క్రమశిక్షణ గురించి గానీ మరొక దాని గురించి గానీ నాలుగు మంచి మాటలు చెప్తే ఎవరూ వినడం లేదు. చక్కగా రాశారు. – శేషమ్మ, కాకినాడ.*

Reply
16

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 12, 2026 at 7:36 am
ఇది గోళ్ళ నారాయణ రావు గారి వ్యాఖ్య: *అమ్మా నాన్నల కంటే వయసులో పెద్ద అయిన బంధువులు వచ్చి చేసే హిత(హీట్) బోధలు, తరువాత తరానికి (ఆస్తులు కాకపోయినా) అందించాలనుకునే వాళ్లు కొరివితో తల గోక్కుంటున్నారని గౌరీ గారు హాస్యిన్చారు.
పనిలో పనిగా, ప్రభుత్వంలో పాలక పక్షం పేలి, ప్రతిపక్షాలు పేలక, ఆడుతున్న ‘మాటల కబాడీ’ గురించి కూడా ప్రస్తావించారు.
రచయిత్రి పాత స్థితి – నేటి పరిస్థితులను కాచి వడపోసారు. అందరూ ఎవరికి వారు రియల్‌గా రియలైజ్ కావాలి కానీ, మనం కనుక మార్గదర్శకాలు సెలవిస్తే, వాటిని మూర్ఖదర్శకాల క్రింద కొట్టిపరేసే ప్రమాదాన్ని సూచించారు. బుద్ధిలేక బుద్దులు చెబుతున్నారనే వ్యతిరేకత వస్తుందనే ఆందోళన సబబే మరి.
గమనిక: రచయిత్రి హెచ్చరించినా, మనం మారద్దు, సలహాలు ఇవ్వడం మానద్దు. సరేనా మరో మంచి వ్యాసం అందించిన (అదిరించిన) అల్లూరి గౌరి లక్ష్మి గారికి మరోసారి అభినందనలు. నెక్స్ట్ వ్యాసం దాకా ఎ(బె)దురు చూపులు చూస్తాను.. ప్రతి వ్యాసంలో ఆమె గిల్లి పెట్టే చక్కలిగిలిని ఇష్టపడే.. – గోళ్ళ నారాయణ రావు, విజయవాడ.*

Reply
17

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 25, 2026 at 5:55 pm
ఇది KSL కామేశ్వరి గారి స్పందన: *చాలా బాగుంది 👍*

Reply
18

కొల్లూరి సోమ శంకర్
February 25, 2026 at 5:56 pm
ఇది రఘురామ శర్మ గారి వ్యాఖ్య: మీరు పంపిన ‘రంగుల హేల 64 : సుద్దులు- బుద్ధులు’ చాలా అద్భుతంగా ఉంది. మీలో చాలా గొప్ప పరిశీలన, విశ్లేషణ, సొంపైన రచనా శైలి, సున్నితమైన హాస్యం సృజనాత్మక వుండటం విశేషం. Great. 👌👌 *

Reply