జర్నలిస్ట్ కథలు-1: ఖాళీ కుర్చీ

[ప్రముఖ జర్నలిస్ట్ శ్రీ బుద్ధా మురళి గారు సంచిక పాఠకుల కోసం ‘జర్నలిస్ట్ కథలు’ అనే ఫీచర్ అందిస్తున్నారు.]

“చేతకాని వాళ్ళు పెళ్లి చేసుకోవద్దు. ఒక పండుగ లేదు, పబ్బం లేదు. ఓ శుభకార్యం లేదు. చివరకు మీకు జ్వరం వచ్చి ఒళ్ళు కాలుతున్నా  ఆఫీస్‌కు వెళ్లక తప్పడం లేదంటున్నారు. ఇలాంటివాళ్ళు పెళ్లి, పిల్లలు, కుటుంబం అని లేకుండా ఒంటరి బతుకు బతకాలి. నలుగురేమో ‘మీకేంటి మీ అయన జర్నలిస్ట్, రెండు చేతులా సంపాదన’ అంటూ ఎత్తి పొడుస్తుంటారు. మీకొచ్చే జీతం గొర్రె తోక బెత్తెడు అన్నట్టు అటు బతికేందుకు సరిపోదు, ఇటు చావనివ్వదు” పార్వతి ఆవేశంతో కాదు నిస్సహాయతతో భర్తను ఉదయం నుంచి అలా తిడుతూనే ఉంది. ఆ తిట్లు వినడం గిరిధర్‌కు అలవాటే. తనను కాదు అన్నట్టు తన పని తాను చేసుకుంటూ పోతున్నాడు. ఆఫీస్‌కు టైం అవుతోంది. బస్సులో వెళ్ళాలి. పేరుకు జర్నలిస్ట్, జీతం అంతంత మాత్రమే. పెద్ద సంస్థనే. అక్కడ ఉద్యోగం అంటే ప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి ఉన్నంత భరోసా. అంతే స్థాయి జీతం ఉంటుంది అని మిగిలిన మీడియాలో జర్నలిస్ట్‌లు కుళ్ళుకుంటారు కానీ అది అర్ధ సత్యం మాత్రమే. పర్మనెంట్ ఉద్యోగికి జీతం బాగానే ఉంటుంది, కానీ తాను అక్కడ 15 ఏళ్ళ నుంచి కాంట్రాక్ట్ ఉద్యోగి. సమాన పనికి సమాన జీతం ఉండాలి అని సుప్రీం కోర్ట్ తీర్పు ఉన్నా అది మీడియాలో పని చేయదు. చేసేది ఒకే పని, కానీ, పర్మనెంట్ ఉద్యోగికి ఇచ్చే జీతంలో కాంట్రాక్ట్ ఉద్యోగికి 20 శాతం ఇస్తారు. అన్యాయమే అయినా మిగిలిన చోట ఈ మాత్రం కూడా ఉండదు కాబట్టి తప్పదు. జ్వరం అని వారం రోజుల నుంచి సెలవుల్లోనే ఉన్నాడు. అయినా జ్వరం తగ్గలేదు. దానితో ఎడిటర్‌కు ఫోన్ చేసి “బాగా జ్వరంగా ఉంది. ఇంకో రెండు రోజులు సెలవు కావాలి” అని వణుకుతున్న గొంతుతో గిరిధర్ అడిగితే, ఎడిటర్ “ఐతే ఒక పని చెయ్. శాశ్వతంగా ఇంట్లోనే ఉండు. ఉద్యోగం కావాలి అని చాలామంది వచ్చి పోతున్నారు. ఇంకొకరిని చూసుకుంటాలే” అని ఎడిటర్ ఫోన్ కట్ చేశాడు. సెలవు అడిగిన వారితో ఇంట్లోనే ఉండు అనడం ఎడిటర్‌కు ఊత పదం కానీ గిరిధర్ లాంటి బడుగు జీవికి ఆ ఊత పదం వింటే పై ప్రాణాలు పైనే పోతాయి. ఇవన్నీ భార్యకు చెప్పలేడు. అందుకే ఆమె తిట్లను పట్టించుకోకుండా జ్వరంతో అలానే ఆఫీసుకు బయలుదేరాడు. ఎర్రటి ఎండలో బస్సు కోసం ఎదురు చూస్తూ బస్సు రాగానే ఆఫీస్‌కు బయలుదేరాడు.

***

సిటీ డెస్క్‌లో కూర్చున్న గిరిధర్‌ను చూసి కొలీగ్ “ఇంకా జ్వరం తగ్గనట్టుగా ఉంది. సెలవు తీసుకోవలసింది” అని చెబితే, “కుదరదు వచ్చేయాలి” అని ఎడిటర్ ఆదేశం అని గిరిధర్ పని చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే , చేతులు వణుకుతున్నాయి. పనికి శరీరం సహకరించడం లేదు, కానీ ఉద్యోగ భయం మాత్రం పని చేయాల్సిందే అని ఒత్తిడి చేస్తోంది. భయమే విజయం సాధించింది. ఎండలో వచ్చిన గిరిధర్ సాయంత్రం వరకు అలానే పని చేశాడు. హఠాత్తుగా తూలి కుర్చీ నుంచి పడిపోయాడు. స్పృహ తప్పుతుండడం తెలుస్తోంది. ఆఫీస్‌లో ఉన్నవాళ్లు ప్రమాదాన్ని గ్రహించి ఆస్పత్రికి తీసుకువెళ్ళడానికి సిద్ధమయ్యారు. ఆఫీస్ పక్కనే ఆస్పత్రి ఉండడంతో వీల్ చైర్ తీసుకువచ్చి గిరిధర్‌ను కూర్చోబెట్టి లిఫ్ట్‌లో తీసుకువెళుతున్నారు. ఇదంతా చూసిన న్యూస్ ఎడిటర్ సుందర్ ఎడిటర్ ఛాంబర్ లోకి వెళ్ళాడు. సుందర్‌ను చూడగానే ఎడిటర్ “రావయ్యా! రా! నేనే పిలుద్దామనుకుంటున్నా. యూనివర్సిటీలో జర్నలిజంలో నైతిక విలువలు అంశంపై నాదే కీలక ఉపన్యాసం. చదువుతా ఎలా ఉందో చెప్పు. సృష్టిలో అత్యున్నత జీవి మానవుడు. మనిషిగా పుట్టడం పూర్వ జన్మలో చేసుకున్న అదృష్టం. మానవ జీవితమే అద్భుతం అనుకుంటే, జర్నలిస్ట్ జీవితం పరమాద్భుతం. పాలకులకు, ప్రజలకు మధ్య వారధిగా ఉండేది జర్నలిస్ట్. గొంతు లేనివారికి జర్నలిస్ట్ గొంతు అవుతాడు. పాలకుల చెవులు మూసుకుపోతే జర్నలిస్ట్ శంఖం పూరిస్తాడు. బాధితులు ఎక్కడున్నా మీకు నేనున్నాను అని భరోసా ఇచ్చే గొప్ప మానవతావాది జర్నలిస్ట్ – ఇలా మొదలు పెడుతున్నాను ఎలా ఉంది?” అని ఎడిటర్ అడిగితే “అద్భుతం” అని సుందర్ ఎప్పటిలానే చెప్పాడు. గిరిధర్ స్పృహ తప్పి పడిపోయిన విషయం చెబుతుండగానే సబ్ ఎడిటర్ పండరి వచ్చి “లిఫ్ట్‌లో ఆస్పత్రికి వెళుతుండగానే గిరిధర్ చనిపోయాడు” అని చెప్పాడు.

ఏం సమస్యలో తెలియదు కానీ ఎడిటర్ ముఖం ఎప్పుడూ చిరాగ్గానే ఉంటుంది. గిరిధర్ ఆఫీస్ లోనే ప్రాణాలు వదిలాడు అని వినగానే మరింత చిరాగ్గా ముఖం పెట్టి తన ఛాంబర్ నుంచి బయటకు వచ్చాడు. భూకంపం వచ్చినా, తోటివారు ప్రాణాలు వదిలినా ఆఫీస్‌లో ఎవరి కుర్చీలో వాళ్ళు కూర్చొని పని చేసుకోవడం బయటి వారికి అమానవీయం అనిపించవచ్చు కానీ ఎడిటర్‌కు మాత్రం అదృశ్యం చూడగానే తన ఇగో చల్లారింది. సిటీ డెస్క్‌లో ఒక్క కుర్చీ ఖాళీగా ఉంది. అది గిరిధర్ కూర్చునే చోటు. ఎడిటర్ అన్ని డెస్క్‌ల వైపు చూసి గ్రామీణ వార్తల డెస్క్‌లో తలవంచుకొని భయం భయంగా పని చేసుకుంటున్న వరప్రసాద్ వైపు చూసి “ఏయ్ నిన్నే ఇటు రా! వెళ్లి సిటీ డెస్క్‌లో పని చెయ్” అని ఆదేశించాడు. కాంట్రాక్ట్ ఉద్యోగులతో ఎడిటర్ మాట తీరు అలానే ఉంటుంది. మారు మాట్లాడకుండా వరప్రసాద్ వెళ్లి ఖాళీగా ఉన్న గిరిధర్ కుర్చీలో కూర్చున్నాడు. పర్సనల్ కంప్యూటర్ మీద వార్తలు కంపోజ్ చేస్తున్నాడు కానీ వరప్రసాద్‌కు మనసు మనసులో లేదు. పది నిమిషాల క్రితం ఈ కుర్చీలో గిరిధర్ అందరిలానే పని చేశాడు. సజీవంగా ఉన్నాడు. కేవలం పది నిమిషాల్లో గిరిధర్ మృత జీవి. ఆఫీస్‌లో అతని కుర్చీ పది నిముషాలు కూడా ఖాళీగా లేదు. ఇంకో పది నిముషాలు అయితే ఎవరి పనిలో వాళ్ళు లీనం అవుతారు. మనిషి ప్రాణానికి ఉన్న విలువ ఇంతేనా అనిపించింది. మనసులో ఆలోచనలు సుడులు తిరుగుతున్నాయి. చేతి వేళ్ళు వార్తలను కంపోజ్ చేస్తున్నాయి. ఎడిటర్ తన ఛాంబర్ నుంచి మనుషులను మాత్రమే చూడగలడు కాబట్టి బతికిపోయాం. వాడు మన ఆలోచనలను కూడా నియంత్రిస్తే – వరప్రసాద్ మనసులో ఆలోచన రాగానే ఉలిక్కిపడ్డాడు.

ఆఫీస్‌లో నిశ్శబ్దంగా ఎవరి పని వాళ్ళు చేసుకుంటున్నారు.

జర్నలిస్ట్ లలో నైతిక విలువల ఉపన్యాసం పూర్తి చేయడానికి ఎడిటర్ తన ఛాంబర్ లోకి వెళ్లి పోగానే, ఛాంబర్ ముందు ఎర్ర లైట్ వెలుగుతోంది. సినిమాల్లో ఆస్పత్రిలో ఆపరేషన్ సమయంలో బయట ఎర్ర లైట్ వెలిగినట్టు ఎడిటర్ ఛాంబర్ ముందు ఎర్ర లైట్ వెలుగుతుంటే ఎడిటర్ సీరియస్‌గా ఏదో రాసుకుంటున్నారు, ఎవరూ రావద్దు అని అర్థం. సబ్ ఎడిటర్‌లు, రిపోర్టర్‌లు రెడ్ లైట్ ఏరియా అని తమలో తాము జోకులు వేసుకుంటారు.

అరగంట తరువాత ఆఫీస్లో  మొత్తం గిరిధర్ మరణాన్ని మరిచిపోయారు. ఆ రోజు ముఖ్యమైన వార్త లేమిటో చర్చించుకుంటున్నారు. ఏం వార్తలు ఇస్తున్నారని న్యూస్ ఎడిటర్ బ్యూరో చీఫ్‌ను అడిగితే, బ్యూరో చీఫ్ రిపోర్టర్లను అడిగాడు. ఎవడి జీవితం వాడికి ముఖ్యం ఎవరి పనిలో వాళ్ళు బిజీ.

***

విషయం తెలిసి గిరిధర్ భార్య గుండెలు బాదుకుంటూ ఆస్పత్రికి వచ్చి గుండెలు పగిలేలా ఏడుస్తోంది. పెళ్లి ఎందుకు చేసుకున్నావు అని ఉదయం అన్ని తిట్లు తిట్టిన భార్య తలబాదుకొని ఏడుస్తోంది. అదే సమయంలో ఎడిటర్ తన ఛాంబర్‌లో మసాలా దోశ తింటూ ఫోన్లో గట్టిగా నవ్వుతూ తన మిత్రుడైన ఇంటెలిజెన్స్ అధికారికి ఏదో సమాచారం ఇస్తున్నాడు. రిపోర్టర్‌లు ఇచ్చే సమాచారం ఇంటెలిజెన్స్ వారికి చేరవేయడం ఎడిటర్ పాటించే నైతిక విలువల్లో భాగం.

***

ఆఫీస్‌లో గిరిధర్ కుర్చీ ఖాళీ అయిన పది నిమిషాల్లో మరొకరితో భర్తీ చేశారు. గిరిధర్ ఇంట్లో ఖాళీ అయిన కుర్చీ ఖాళీగానే ఉంది. గిరిధర్ భార్య, చదువుకుంటున్న పిల్లల భవిష్యత్తు ఏమిటీ? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం లేదు. వారం తరువాత గిరిధర్ కుమారుడు ఆఫీస్‌కు వచ్చి “మా నాన్న ఎలా చనిపోయాడు?” అని అందరినీ అడిగాడు. ఎవరూ సమాధానం చెప్పలేదు. ఇంట్లో ఖాళీ కుర్చీ ఎలాగూ సమాధానం చెప్పలేదు. ఆఫీస్‌లో పది నిమిషాల్లో భర్తీ అయినట్టు ఇంట్లో ఖాళీ కుర్చీ ఎప్పటికీ భర్తీ కాదు.

బుద్ధా మురళి

నాలుగు దశాబ్దాల జర్నలిజం జీవితం. ఉదయంలో అక్షరాభ్యాసం. అనంతరం నాలుగు దశాబ్దాలు ఆంధ్రభూమిలో అక్షర సేద్యం. 1987లో ఆంధ్రభూమిలో జర్నలిస్ట్‌గా ఉద్యోగంలో చేరక ముందు నుంచే భూమిలో బోలెడు వ్యాసాలు. 2017లో ఆంధ్రభూమి నుంచి వెళ్లిపోయిన తరువాత కూడా రాయడం ఆపలేదు. ఆంధ్రభూమి ఎడిట్ పేజీలో 20 ఏళ్ళ పాటు ‘జనాంతికం’ పేరుతో వారం వారం రాజకీయ పోకడలపై సెటైర్ కాలం. ఈ కాలంకు తెలుగు యూనివర్సిటీ నుంచి కీర్తి పురస్కారం లభించింది. ఆంధ్రభూమి మాసపత్రికలో ఐదేళ్ల పాటు ‘వర్తమానం’ కాలం. విద్యార్థిగా ఉన్నపుడు ఆంధ్రభూమితో ఏర్పడిన అనుబంధం కరోనా ఆంధ్రభూమిని మింగేయక ముందు వరకు కొనసాగింది. రిపోర్టర్‌గా ఉంటూ కాలం రాసిన వాళ్ళు అరుదు. 87లో ఆంధ్రభూమి విశాఖపట్నం ఎడిషన్‌లో కాళీపట్నం ఆధ్వర్యంలో ‘నేటి కథ’ అని రోజుకో కథ వచ్చేది. అక్కడే కథలు రాయడం మొదలు పెట్టి, అక్కడే ఆపేశాను. చాలా ఏళ్ళ తరువాత తిరిగి కథలు రాయాలి అని ఆసక్తి కలిగింది. 2017లో తెలంగాణ తొలి సమాచార హక్కు కమిషనర్ పదవి చేపట్టాను. ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి హోదాలోని ఈ పదవివి ఐదేళ్ల పాటు విజయవంతంగా పూర్తి చేశాను. తిరిగి పూర్తి స్థాయి రాత పనిలో పడిపోయాను. రాసుకొని బతకడంలో ఓ తృప్తి ఉంటుంది.
పుట్టింది భువనగిరి జిల్లా మన్నెవారి తుర్కపల్లి. కనులు తెరిచింది, జీవిత కాలం మొత్తం గడిపింది/గడిపేది హైదరాబాద్ లోనే.. ఇద్దరు పిల్లలు, భార్య.. ఇదీ జీవితం.